Dit blijkt uit een analyse van MIND en het AVROTROS-consumentenprogramma Radar op basis van het dashboard ‘Zicht op zorgaanbieders’ van de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa). MIND, de landelijke koepelvereniging van, voor en door cliënten- en familieorganisaties in de ggz, vindt de cijfers onacceptabel en roept het nieuwe kabinet op om ervoor te zorgen dat de toegang tot ggz verbetert door in te grijpen in het zorgstelsel.
Specialistische ggz
In oktober 2025 waren er 101.134 wachtplekken, waarvan 65.091 mensen langer dan de afgesproken maximale wachttijd van 14 weken wachten. Gemiddeld wachten mensen 24 weken totdat zij hulp krijgen, wat ten opzichte van 2024 een stijging is van 3 weken wachttijd. Mensen met de meest dringende hulpvragen, die specialistische ggz nodig hebben, wachten het langst.Zo wachten bijvoorbeeld mensen op een behandeling voor persoonlijkheidsstoornissen gemiddeld 32 weken.
Wachten op een intake duurt daarnaast gemiddeld 14 weken in plaats van de afgesproken 4 weken. Volgens MIND is het voor wachtenden in de tussentijd niet duidelijk of ze wel op de wachtlijst staan voor de juiste behandeling en verergeren de klachten tijdens het wachten.
Vanaf dit jaar vervangt de NZa de jaarlijkse rapportage met een nieuw dashboard waarop wachttijden worden weergegeven. Hierop zijn de wachttijden van instellingen met meerdere vestigingen te zien. De wachttijden voor instellingen met een vestiging worden op basis van declaratiedata berekend en worden dus nog niet meegenomen in het dashboard.
‘Duiding is nodig’
MIND directeur-bestuurder Dienke Bos is niet gelukkig met het verdwijnen van de jaarlijkse rapportage: “Juist de Nederlandse Zorgautoriteit heeft als toezichthouder de taak om inzicht te bieden in hoe het ervoor staat met de wachttijden in de ggz. Dat vraagt om een heldere, jaarlijkse analyse waarin zichtbaar wordt hoeveel mensen wachten en in welke diagnosegroepen de problemen het grootst zijn.
“Zonder zo’n overzicht wordt het heel veel lastiger om te sturen op verbetering. Duiding is nodig, zodat zorgaanbieders kunnen bijsturen in hun aanbod en zorgverzekeraars voldoende passende zorg inkopen.”
Reactie NZa
De NZa zegt de lange wachttijden te betreuren en benadrukt de onwenselijkheid en urgentie van de situatie, maar spreekt ook over een gedeelde verantwoordelijkheid.
“Het verbeteren dat mensen die ggz-zorg nodig hebben dit ook kunnen ontvangen, heeft voor ons een hoge prioriteit. We trekken hierin gezamenlijk op met alle andere partijen die hierin een verantwoordelijkheid hebben”, aldus de NZa.
“We verwachten dat zorgaanbieders en zorgverzekeraars afspraken maken over het verbeteren van de toegang tot de ggz, op landelijk en regionaal niveau. Hiervoor is samenwerking met het social domein en gemeenten van groot belang, niet alle hulpvragen horen thuis in de ggz.”
Petitie
MIND is begin 2026 de petitie ‘Weg met de wachtlijsten in de ggz’ gestart die inmiddels al door 29.000 mensen ondertekend is. De belangenbehartiger roept daarin de politiek op: investeer flink in behandelingen, juist voor mensen die specialistische ggz nodig hebben.
Zorg voor voldoende ggz-professionals, voldoende passende behandelplekken en voldoende ondersteuning. Stop met de marktwerking in de ggz en garandeer de toegankelijkheid van deze levensreddende zorg.