Ronald Loeve zat 30 jaar bij de brandweer. In zijn opleiding leerde hij om branden blussen, maar in de praktijk is het werk van de brandweer veel ingrijpender. Reanimaties van kinderen maakten op hem de meeste indruk. Erover praten was moeilijk en Loeve liep vast. Na een PTSS-diagnose werd hij 100 procent afgekeurd. 

Jarenlang streed hij voor een regeling, net zoals die er is voor politie- en defensiemedewerkers. Maar nu die er na een jaar lang onderhandelen is, overheerst de teleurstelling. De regeling is namelijk minder uitgebreid dan bij die andere beroepen.

In de video hieronder vertelt Loeve over zijn PTSS en wat hij vindt van de nieuwe regeling:

De regeling erkent PTSS als beroepsziekte voor wie in de uitoefening van zijn of haar werk voor de veiligheidsregio, waar de brandweer onderdeel van is, mentale schade oploopt. Via die weg kunnen brandweermensen met PTSS loonaanvulling krijgen, aanvulling op een WIA-uitkering, vergoeding van medische kosten en inkomenscompensatie. 

Maar volgens medewerkers, advocaten en hoogleraren is de regeling anders dan bij bijvoorbeeld politiemensen: er zijn verschillen op een aantal cruciale punten. 

Landelijke regeling

Universitair docent rechtsgeleerdheid Marlou Overheul wijst erop dat brandweerlieden aanzienlijk minder compensatie krijgen dan collega’s bij de politie. “Bij de politie kan het smartengeld (een compensatie voor niet zichtbaar leed) oplopen tot 70.000 euro, bovenop een aanvulling voor gemist inkomen. De brandweer is veel minder coulant”, zegt ze.

Bovendien moeten brandweerlieden eerst naar de rechter om aan te tonen dat er een direct verband bestaat tussen hun klachten en het werk. Smartengeld wordt niet uitgekeerd. In plaats daarvan beoordeelt een speciale commissie per geval of iemand recht heeft op de regeling. “Het hangt dus volledig af van hoe die commissie jouw verzoek weegt”, zegt Overheul. 

De hoogleraar pleit voor een landelijke regeling die voor iedere beroepsgroep hetzelfde is. “Zodat iedereen aanspraak maakt op hetzelfde bedrag onder dezelfde omstandigheden. Nu wordt het wiel steeds opnieuw uitgevonden. De onsmakelijke discussie ‘wie heeft zich het best ingezet voor de maatschappij’, wil je niet.”

Genoegdoening

De betrokken juristen vinden het positief dat er eindelijk een regeling is, maar benadrukken dat brandweerlieden minstens tien jaar achterlopen op andere sectoren en dat er een volwaardig stelsel moet komen dat alle schade vergoedt. “Er wordt gedaan alsof dit een heel goede regeling is, maar eigenlijk is die heel summier”, zegt letselschadeadvocaat Mitchel van Gool, gespecialiseerd in PTSS-regelingen. 

“In Nederland hebben we in een richtlijn voor de vaststelling van smartengeld staan dat je bij zeer ernstige PTSS recht hebt op 41.000 tot 69.000 euro aan immateriële schade, nog los van inkomensschade. In de landelijke regeling is die niet eens meegenomen. Wij pleiten ervoor dat die volledige restschade vergoed wordt.”

Van Gool staat een dertigtal brandweerlieden bij die via een rechtszaak een uitgebreidere regeling hopen af te dwingen.

Duidelijkheid

Het Veiligheidsberaad, het landelijke overleg van de 25 veiligheidsregio’s, zegt blij te zijn dat er nu een duidelijke regeling ligt. “We merken dat er veel draagvlak is, want goede zorg voor ons personeel staat voorop”, laat een woordvoerder aan RTL Nieuws weten. Volgens hem is er ook contact geweest met de politie, die al jaren een vergelijkbare regeling heeft.

“Bij het opstellen van de landelijke regeling hebben de veiligheidsregio’s samengewerkt met de vakbonden en is het ministerie van Justitie en Veiligheid betrokken geweest. Daarbij is ook gekeken naar wat er bij de politie goed werkt. Daarnaast zien we dat ingrijpende gebeurtenissen steeds vaker bespreekbaar worden. Medewerkers kunnen in een vroeg stadium terecht bij iemand om te praten.”

Beroepsziekte

De woordvoerder laat weten dat de duidelijkheid welkom is. “De regeling erkent PTSS als beroepsziekte en maakt helder welke ondersteuning en vergoedingen er zijn. De afspraken zijn landelijk afgestemd. Achter de schermen is alles ingericht om dit zorgvuldig uit te voeren.”

Volgens het Veiligheidsberaad blijven de veiligheidsregio’s verantwoordelijk voor hun medewerkers. “Regio’s waar al PTSS-dossiers lopen, hebben vaak al stappen gezet om de betrokken collega zo goed mogelijk te helpen.”