Door de oorlog tussen Iran, Israël en de Verenigde Staten schoot de Europese gasprijs gisteren omhoog. Dat zorgt ervoor dat energieleveranciers hun productaanbod aanpassen. Het gaat dan om verschillende variabele en vaste contracten, met voorwaarden die door de energieleverancier zelf zijn opgesteld. De wettelijk verplichte modelcontracten (zie kader onderaan) zijn niet meegenomen in dit artikel, omdat die vaak onvoordelig zijn.

Eneco schrapte niet alleen de driejarige contracten, ook de cashback voor nieuwe klanten is verdwenen. Dit is het geld dat klanten terugkrijgen als ze hun contract uitzitten en dient vaak als lokkertje. Maar door de gestegen gasprijs is er nu even geen ruimte voor lokkertjes. 

Fatsoenlijk contract niet mogelijk

Een vast of variabel contract behoort voor nieuwe klanten even niet meer tot het aanbod van Vattenfall; bestaande klanten kunnen die varianten inmiddels wel weer afsluiten. 

Het schrappen van de variabele en vaste contracten noemt Vattenfall noodzakelijk. Een woordvoerder van de energiemaatschappij zegt ‘dat er geen fatsoenlijk contract op te stellen is door de gestegen gasprijzen’.

Uitzondering hierop is het dynamisch energiecontract, omdat hierbij de gasprijs ‘1 op 1 doorberekend wordt’  aan de klant. De woordvoerder van Vattenfall zegt dat er continu overlegd wordt en meldt later nog dat de vaste contracten vanmiddag weer ‘live’ gaan. “Dit is in eerste instantie bedoeld voor onze klanten die binnen Vattenfall hun contract willen wijzigen.”

De woordvoerder zegt dat dit mogelijk is doordat Vattenfall weer wat gas heeft (bij)gekocht. “We hopen morgen variabele contracten ook weer online te zetten. We moeten echt per dagdeel kijken.” 

Toename klantvragen

Essent zegt tegen RTL Z dat dat het aanbod bij hen nog niet is aangepast. “Wij zijn wel van alles aan het inventariseren.” 

Ook Vandebron heeft zijn aanbod nog niet gewijzigd. “Maar de huidige markt vraagt om zorgvuldigheid, dus het kan ieder moment veranderen”, zegt een woordvoerder tegen RTL Z. 

Essent en Vattenfall zien een enorme toename van het aantal klantvragen. “We merken dat er enorme onzekerheid is bij consumenten”, zegt een woordvoerder van Essent. Het bedrijf bevestigt dat er voor klanten met een vast contract niets verandert tijdens de looptijd van het contract. De variabele tarieven staan ook nog voor drie maanden vast. 

Ben Woldring van vergelijkingssite Gaslicht.com zegt dat het vaker gebeurt dat ‘contracten uitverkocht’ zijn. Volgens hem zijn energieleveranciers steeds korter op de bal gaan zitten. Ze houden de gasmarkt in de gaten en kopen flexibel in: niet alleen meer op maandbasis, maar ook op week- en zelfs dagbasis. Hierdoor verandert het contractaanbod soms wel meerdere keren per dag. 

Dit gebeurde een aantal jaren geleden ook al, naar aanleiding van de Russische inval in Oekraïne. Mensen die toen op zoek gingen naar een vast contract, kwamen geregeld van een koude kermis thuis. De variabele tarieven, die voordien tweemaal per jaar werden aangepast, veranderden opeens per maand. Iets waar nog steeds rechtszaken over worden gevoerd.

Genoeg voorraad houden

Woldring vindt het goed dat energieleveranciers boven op de markt zitten. Toch zou hij wel graag zien dat Nederland vanuit nationaal belang de gasvoorraad strategisch gevuld houdt. Dus niet dat de gasvoorraad op een gegeven moment flink slinkt, zoals nu het geval is. 

Nederland laat zich hierdoor kennen, meent hij. Zeker omdat openbaar te zien is hoe groot onze voorraad is. “Het is alsof je een camera ophangt in je eigen voorraadkast en dat de supermarkteigenaar mee kan kijken.” 

Modelcontract

Naast hun eigen vaste en variabele contracten zijn energiemaatschappijen verplicht om modelcontracten aan te bieden. Dit is een contract met standaard voorwaarden, die worden opgesteld door toezichthouder ACM. Per 1 april moeten energieleveranciers twee varianten aanbieden: een modelcontract voor onbepaalde tijd met variabele tarieven, en een modelcontract voor bepaalde tijd met vaste tarieven.

De tarieven in de modelcontracten kunnen wel wisselen per leverancier. Zo is de prijs voor gas bij Vattenfall 1,303 euro per kubieke meter. In het modelcontract van Eneco is dat 1,241 euro.