Chauffeurs op buslijn 73 tussen Emmen en Ter Apel hebben al jaren last van geweld en intimidatie. Vooral asielzoekers uit veilige landen, die weinig kans maken op een verblijfsstatus, veroorzaken problemen. Ze weigeren te betalen of zorgen voor overlast. 

Vervoerder Qbuzz zoekt nog steeds naar een oplossing, maar het is ingewikkeld. Zo kwam er naast de reguliere lijn 73 een speciale pendelbus. Er werden hosts ingezet om mensen te begeleiden vanuit het azc naar de pendelbus en er werden op verschillende plekken toezichthouders en boa’s ingezet. Maar toch blijven de problemen bestaan.

Een proef om de pendelbus – die 4,52 euro per ritje kost – gratis te maken voor bewoners en asielzoekers van het azc moest Qbuzz terugdraaien. Toenmalig demissionair minister Mona Keijzer was er niet blij mee dat zij zou opdraaien voor de kosten van deze bus. Ook vond ze dat het de indruk kon wekken dat overlast wordt beloond. 

Extra handhaving op straat

Met het geld dat minister Van den Brink beschikbaar stelt, zal de gemeente het komende jaar de handhaving uitbreiden. Zo worden zes extra boa’s en acht toezichthouders ingezet om de overlast te voorkomen. Ze zullen onder andere te zien zijn in het centrum van de stad en in het gebied rondom het station. Over acht maanden wordt gekeken of het werkt en of de gemeente er mee door wil gaan. 

Het is het eerste bezoek van asielminister Van den Brink aan Ter Apel. Net als zijn voorgangers gaat een van zijn eerste werkbezoeken naar het aanmeldcentrum, dat al jaren kampt met te veel asielzoekers voor de ruimte die er is. Er ligt een afspraak dat er maximaal 2000 asielzoekers mogen zijn, maar keer op keer gaat dat mis. 

Daarom heeft de rechter bepaald dat het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) een boete moet betalen voor elke keer dat er meer mensen verblijven dan is toegestaan. Die boete wordt dan betaald aan de gemeente Westerwolde, waar Ter Apel onder valt. De teller staat inmiddels op bijna 4 miljoen euro. 

Dat zoveel mensen in Ter Apel verblijven, komt door de vastgelopen asielketen. Het aantal asielzoekers dat naar Nederland komt daalt, maar het tekort aan opvangplekken loopt op. 

Rust in de asielketen

“Het lukt de Haagse politiek maar niet om het probleem met de te volle opvang in Ter Apel op te lossen”, zegt politiek verslaggever Floor Bremer. “De spreidingswet die moest zorgen voor extra opvangplekken in het land, doet dat tot nu toe nog nauwelijks. Dus blijven ze in Ter Apel met de problemen zitten. Niet alleen met de volle opvang, maar ook met de overlast door asielzoekers uit veilige landen die weinig kans maken om hier te mogen blijven.”

Met investeringen en duidelijk beleid hoopt het nieuwe kabinet rust te brengen in de asielketen. De nieuwe asielminister staat voor de taak de onrust weg te nemen die de afgelopen twee jaar is ontstaan in gemeenten rondom de komst van asielzoekerscentra. “Maar of dat zo makkelijk gaat, valt te bezien”, zegt Bremer. 

“Op verschillende plekken in het land is er nog steeds protest tegen de komst van asielzoekers. Het kabinet zegt de spreidingswet te willen behouden en uit te voeren. Maar in het regeerakkoord staat wel dat ze dat ‘voorlopig’ willen doen. Dat is een politiek compromis omdat de VVD geen voorstander is van de wet, die gemeenten uiteindelijk kan dwingen asielzoekers op te nemen.”

Of de gemeente Westerwolde, waar Ter Apel onder valt, genoegen neemt met de belofte van dit kabinet, moet nog blijken. De burgemeester liet al doorschemeren opnieuw te willen onderhandelen met het rijk over de afspraken in en rond het opvangcentrum.

In 2023 kreeg RTL Nieuws een zeldzaam kijkje achter de schermen bij het aanmeldcentrum in Ter Apel. Toen stroomde het asielzoekerscentrum al over: