Luid applaus klonk er vanaf de tribune toen Imamoglu gisteren de rechtszaal betrad. Al na een paar minuten botste de bekendste oppositieleider van Turkije met de rechter. “Ik wil graag iets zeggen”, zei hij. Maar de rechter weigerde hem langer het woord te geven. Toen Imamoglu zonder toestemming bleef doorpraten, dreigde de rechtbank hem uit de zaal te verwijderen.
De kans is groot dat er meer botsingen volgen gedurende dit enorme proces. In totaal wordt Imamoglu van 142 aanklachten beschuldigd, variërend van corruptie en het leiden van een criminele organisatie tot omkoping en witwassen. Alleen de aanklachten beslaan al bijna vierduizend pagina’s.
In onderstaande video leggen we uit wie Imamoglu is:
Het bewijs zou volgens Amnesty honderdduizenden pagina’s bevatten. “Voor verdachten maakt dat het vrijwel onmogelijk om een effectieve verdediging te voeren”, schrijft de mensenrechtenorganisatie.
‘Politiek proces’
De aanklager beweert dat de schatkist ruim drie miljard euro is misgelopen door de corruptie van Imamoglu en zijn partij. Als hij op alle aanklachten schuldig wordt bevonden, kan hij meer dan 2000 jaar cel krijgen. Zelf ontkent de politicus elke beschuldiging. In een brief aan The New York Times schrijft hij dat hij geen eerlijk proces verwacht.
De 54-jarige Ekrem Imamoglu was de leider van de CHP en voormalig burgemeester van Istanbul. In 2024 werd hij herkozen, maar door zijn arrestatie is hij uit zijn functie gezet. Maar naast de populaire burgemeester werd Imamoglu vooral beschouwd als de grote rivaal van president Erdogan.
Naast Imamoglu staan nog ruim vierhonderd medeverdachten voor de rechter, onder wie journalisten, advocaten en medewerkers van Imamoglu’s partij. Zijn aanhang en mensenrechtenorganisaties spreken van een politiek proces. De regering blijft benadrukken dat de rechterlijke macht onafhankelijk opereert.
Universitair diploma afgepakt
De rechtszaak kan grote gevolgen hebben voor de toekomst van Turkije. President Erdogan is inmiddels 23 jaar aan de macht. De hoop van de oppositie om daaraan een einde te maken, was gevestigd op Imamoglu. Maar door deze zaak lijkt deelname ver weg.
Vorig jaar werd het universitaire diploma van Imamoglu ingetrokken. In Turkije is een universitair diploma verplicht om mee te doen aan de presidentsverkiezingen.
In maart vorig jaar werd hij thuis opgepakt. Dat was kort voordat hij door de oppositie zou worden aangewezen als de presidentskandidaat voor de verkiezingen in 2028.
Zijn arrestatie leidde tot de grootste protesten in meer dan tien jaar:
De grondwet verbiedt Erdogan om in 2028 opnieuw mee te doen aan de presidentsverkiezingen. Dat kan alleen als het parlement vervroegde verkiezingen uitschrijft of als de grondwet wordt aangepast.
Eerder veroordeeld
Turkije wordt gezien als een parlementaire democratie die gemankeerd is. Zo is de ruimte voor protest en oppositie beperkt, geniet de president veel macht en is de rechterlijke macht niet altijd onafhankelijk. “Volgens veel oppositiegroepen en activisten is dit proces echt de nagel aan de doodskist van die democratie”, zegt Midden-Oostencorrespondent Pepijn Nagtzaam. “Zij zien dat Imamoglu effectief buitenspel wordt gezet.”
Vier jaar geleden werd Imamoglu ook al veroordeeld tot 2,5 jaar cel voor het beledigen van de kiesraad. Die zaak loopt nog in hoger beroep. En vorig jaar kreeg hij bijna twee jaar cel opgelegd vanwege het beledigen van de aanklager.
Door de enorme omvang van het proces is de verwachting dat de rechtszaak nog jaren kan duren.