1. Wat is er precies aan de hand?
Computeronderdelen worden gierend duur. Het gaat om allerlei verschillende onderdelen: het werkgeheugen van computers (RAM) is in de afgelopen anderhalf jaar tot wel vier keer over de kop gegaan en ook opslag en processors worden kostbaarder.
Fabrikanten Intel en AMD hebben recent bekendgemaakt dat zij de prijzen van processorchips, die elke computer nodig heeft, de komende tijd gaan verhogen.
2. Wat zijn de gevolgen?
Computers zullen de komende tijd een stuk duurder worden. Datzelfde geldt voor smartphones en gameconsoles. En nu al zijn de gevolgen zichtbaar. Zowel de PlayStation als de Xbox zijn de afgelopen tijd in prijs verhoogd. Dat is opvallend, omdat een gameconsole meestal na verloop van tijd juist goedkoper wordt. Nu gebeurt dus het tegenovergestelde, en flink ook.
De adviesprijs van een PlayStation 5 is vanaf deze week bijvoorbeeld maar liefst 100 euro hoger. Het goedkoopste model kost nu 600 euro. Ook gamers die graag op een PC spelen zien de gevolgen. Een relatief simpele geheugenkaart die anderhalf jaar geleden nog 50 euro kostte, gaat nu voor bijna 200 euro over de toonbank.
De nieuwe gameconsole Steam Machine is zelfs tot nader order uitgesteld, omdat ‘cruciale onderdelen’ nauwelijks leverbaar zijn en snel in prijs stijgen, zegt fabrikant Valve. En ook de nieuwe generatie van PlayStation en Xbox, die naar verwachting volgend jaar zouden worden gepresenteerd, zullen mogelijk op zich laten wachten.
3. Hoe komt dat?
Door de opkomst van AI is de vraag naar computeronderdelen exponentieel gestegen. Er worden wereldwijd honderden miljarden geïnvesteerd in de bouw van datacenters voor kunstmatige intelligentie. Die datacenters worden gevuld met servers die draaien op dezelfde processors en geheugenchips die voorheen beschikbaar waren voor consumentenproducten.
Daardoor blijven er minder chips over voor bijvoorbeeld smartphonefabrikanten. Die hebben al aangegeven het komende jaar minder telefoons te kunnen produceren.
4. Is er een oplossing?
Zolang de vraag naar AI zo hard blijft groeien, lijkt er geen oplossing in zicht. De CEO van processorfabrikant Intel, Lip-Bu Tan, zei in februari ‘voorlopig geen lichtpuntjes’ te zien. “Tot 2028 zal het niet verbeteren”, zei Tan.
Volgens zakenblad Nikkei worden de tekorten zelfs alleen maar erger. Een anonieme topman van een fabrikant van gamecomputers zegt dat het tekort ‘met de dag ernstiger wordt’, schrijft Nikkei. “Als geld het probleem kon oplossen, zou dat geweldig zijn, maar we maken ons zorgen dat we zelfs als we meer betalen, nog steeds niet meer kunnen krijgen. Het CPU-tekort wordt met de dag ernstiger.”
5. Hoeveel duurder gaan apparaten worden?
Dat is lastig te voorspellen, en verschilt ook per soort apparaat. Gameconsoles stijgen dus nu al hard in prijs, en dat gaat al snel om meer dan 100 euro. Maar die apparaten gebruiken relatief veel geheugen en krachtige chips.
Maar ook de nieuwe smartphone van Samsung, de S26, is duurder dan zijn voorganger. De S26 heeft een adviesprijs van 1000 euro, terwijl het vorige model met dezelfde specificaties 40 euro goedkoper was.
Voor een smartphone is een prijsstijging van zo’n 50 euro dus realistisch, bij een laptop kan dat al snel een verschil van meer dan 100 euro betekenen.
RAM-mageddon zorgt op de beurs ook voor winnaars. Dat zie je in deze video: