Vorig jaar zijn de dossiers van 8000 mensen die bijvoorbeeld een Wajong- WIA of WW-uitkering kregen, opnieuw onder de loep gelegd. In bijna 20 procent van de gevallen (1600) waarin het UWV geld terugeiste, is het bedrag naar beneden bijgesteld of kwijtgescholden, zegt het UWV in gesprek met RTL Z. Donderdag publiceert de instantie het jaarverslag over 2025.
Volgens het UWV is er sinds een uitspraak van de Centrale Raad van Beroep (CRvB) twee jaar geleden meer ruimte gekomen om ‘de menselijke maat’ toe te passen bij het herzien en terugvorderen van uitkeringen.
Zelf de fout in
“Bij bijna 20 procent van de dossiers leidt de toets ertoe dat er een lager bedrag wordt teruggevorderd of dat de terugvordering geheel wordt kwijtgescholden vanwege de persoonlijke situatie, vaak in combinatie met de mate waarin we zelf een fout hebben gemaakt”, aldus de uitkeringsinstantie.
In 2024 werd bekend dat het UWV uitkeringszaken opnieuw moest bekijken, omdat er mogelijk onterecht duizenden euro’s aan te hoge uitkeringen worden teruggeëist. In de zaak van de destijds 28-jarige Wajonger Pascal liet het UWV steken vallen, zo oordeelde de CRvB. Daarna ging het balletje rollen.
Pascal kreeg de uitkering vanwege een psychische beperking. Hij moest bij het UWV doorgeven als hij een opleiding of bijbaantje had. Dat ging mis, mede door fouten die de uitkeringsinstantie zelf maakte. Toch moest hij van het UWV zo’n 15.000 euro terugbetalen. Uiteindelijk zorgde een gang naar de rechter ervoor dat die schuld werd kwijtgescholden.
Voorzichtiger beleid
De zaak leidde ertoe dat de uitkeringsinstanties van Nederland voorzichtiger moeten zijn in hun beslissingen en beleid. Wie een te hoge uitkering krijgt, moet dat volgens de wet terugbetalen. Maar daarbij moet wel ook rekening worden gehouden met de oorzaken en worden gekeken naar het eigen handelen van de instantie. Iets wat bij het UWV inmiddels te boek staat als de menselijke maat.
Volgens UWV-woordvoerder Max Schouten is dat een ‘doorlopend proces’. Ook de komende tijd en meer structureel zullen dit soort dossiers onder de loep worden genomen om te kijken of er coulance kan worden geboden. Daarvoor is een speciaal team aangesteld die zo’n vijfhonderd nieuwe dossiers per maand beoordelen, zegt Schouten.
Het UWV is de laatste jaren onderwerp van breder onderzoek naar fouten die zijn gemaakt bij uitkeringen. Eerder werd al bekend dat tienduizenden mensen te veel, of juist te weinig geld hebben ontvangen door fouten in de berekeningen van hun WIA-uitkering, die mensen ontvangen bij arbeidsongeschiktheid.
Het corrigeren kostte het UWV al tientallen miljoenen euro’s. De instantie is bovendien veel extra geld kwijt aan dwangsommen, omdat mensen te lang moeten wachten op een oordeel over hun uitkering, zo bleek uit het jaarverslag van vorig jaar.