NieuwsuurClavicular maakt veel video’s over looksmaxxing op sociale media

  • Miles Anderson

    redacteur Nieuwsuur

  • Ties Brock

    verslaggever Nieuwsuur

  • Miles Anderson

    redacteur Nieuwsuur

  • Ties Brock

    verslaggever Nieuwsuur

Jezelf transformeren van een puistige puber tot een volledig vernieuwde versie van jezelf. Dat is wat looksmaxxing belooft. Op zoek naar het perfecte uiterlijk komen onzekere jongens online in een fuik van steeds extremere berichten terecht. Ouders en artsen maken zich grote zorgen en waarschuwen voor de ernstige gevolgen.

Een sterke kaaklijn, weinig lichaamsvet, duidelijke wenkbrauwen, in de wereld van ‘looksmaxxing’ – letterlijk: het maximaliseren van je looks – krijgen jongeren tips om dit schoonheidsideaal te bereiken. Door te sporten en gezond te eten, maar in sommige gevallen ook met anabolen en plastische chirurgie. Maar ook je gezicht slaan met een pan of hamer, in de hoop op een strakkere kaaklijn. En sommigen gaan zelfs zo ver dat ze hun botten breken en hun benen laten verlengen voor de ideale lengte: minstens 1 meter 80.

Het is een trend die viraal gaat en die ouders, artsen en sociale-mediaexperts tot wanhoop drijft. “Dit is heel zorgelijk”, zegt arts Edin Hajder van de Nederlandse Vereniging voor Plastische Chirurgie (NVPC). “Sommigen gaan zo ver dat ze schade toebrengen aan het eigen lichaam om er op een bepaalde manier uit te zien.”

Toch zijn volgens experts de fysieke gevolgen vaak nog niet eens het grootste probleem. Mediapedagoog Jacqueline Kleijer: “Jongens hopen dat ze zelfverzekerder worden als ze er beter uitzien. Maar het gevolg is dat ze eigenlijk alleen maar onzekerder worden, omdat ze steeds iets anders zien wat niet perfect is. Hartverscheurend.”

De 15-jarige Jay was op z’n 12e niet blij met zijn uiterlijk. “Mensen zeiden altijd wel iets over mijn uiterlijk. Dat heeft mij heel hard geraakt. Ik dacht: als ik er beter uitzie, dan wordt mijn leven misschien beter.”

Jay kwam op een forum terecht voor looksmaxxing. “Hij begon met het smeren van zonnebrand, veel water drinken, op tijd naar bed en minder zout. Eigenlijk allemaal dingen waarvan je denkt: best heel oké”, vertelt zijn moeder Simone. “Maar op een gegeven moment ging hij veel meer rauwe dingen eten. Toen dacht ik, waar haalt hij dat allemaal vandaan?”

Jay schreef op z’n veertiende een bericht op het forum:

Jay kreeg stroom van haat over zich heen: ‘Echt vreselijk’

Op het looksmaxxing-forum zijn ook tips waar zelfs een hamer voor nodig is. Het heet bone smashing. “Met een hamer sla je op je jukbeenderen, die dan groter zouden moeten worden”, vertelt Jay. “Je geeft je bot een microtrauma waardoor ze groter terug groeien. Ze zwellen ook op, waardoor dat gedeelte van je gezicht groter lijkt.”

Er bestaat een heel schema voor, ook voor de kin en de kaak. Waarbij jongens minutenlang met een lage intensiteit moeten slaan. “Een heel concreet stappenplan met schema’s en voedingssupplementen. Extreem schadelijk en niet effectief. En het staat gewoon overal online”, zegt plastisch chirurg Edin Hajder. Ook kaakchirurgen noemen de aangeprezen technieken niet medisch onderbouwd.

Vrouwenhaat

Veel van de ideeën van looksmaxxers komen uit de wereld van de manosphere: sites, blogs en sociale media-accounts van mannen die machogedrag, antifeministische, vrouwonvriendelijke en seksistische opvattingen promoten. “In die wereld krijgen vrouwen de schuld van allerlei problemen in de samenleving”, zegt mediapedagoog Kleijer: “Net als op de forums van looksmaxxers.”

Jay: “Er zit zeker een heel stuk vrouwenhaat bij. Ze haten vrouwen omdat ze bijvoorbeeld nog nooit iets met een vrouw hebben gehad. En dan geloven ze dat dat komt omdat ze er niet goed uitzien. En vrouwen alleen maar afgaan op uiterlijk.”

Er is zelfs een bepaald woord voor vrouwen, vertelt Jay. “Een feminoid, ofwel female humanoid. Daarmee zeggen ze eigenlijk dat vrouwen minder waard zijn dan een mens. Dat ze niet menselijk zijn.”

Perfecte wereld

Toen zijn moeder las wat er allemaal voorbij kwam op het looksmaxxing-forum, schrok ze. “De eerste berichten die ik vond, dat iemand reageert met ‘je kunt jezelf beter ophangen’. Hoe denk je dat dat voor mij was?” Zijn moeder verbood Jay nog langer op het forum te komen.

Roy Vathorst is oprichter van Digiwijzer Nederland en geeft advies over sociale media op scholen. Hij ziet de grote invloed van looksmaxxing op jongeren en hoe ze via sociale media een zogenaamde perfecte wereld krijgen voorgeschoteld. Dat beeld wil hij bijstellen. “Dat begint niet op school, het begint al thuis. Blijf in verbinding met je kinderen en bespreek hun onzekerheden.”

Dat is ook wat moeder Simone doet met Jay, proberen in gesprek te blijven. Al is bij haar de grens soms echt bereikt. Tegen haar zoon zegt ze: “Ik hoop dat je hier over tien jaar op terugkijkt en dat je trots bent op wie je dan bent, maar ook op wie je nu al bent.”

Hulp nodig?

Denk je aan zelfdoding of maak je je zorgen om iemand? Praten over zelfdoding helpt en kan anoniem via de chat op www.113.nl of telefonisch op 113 of 0800-0113.