Nieuwe markten door zelfrijdende auto’s

Logisch, noemen meerdere deskundigen de stap van automerken om in te zetten op autonoom rijden. Nu een voorsprong hebben, biedt ‘ongelimiteerde voordelen’ in een markt die zich nog moet vormen, zegt Rabobank-sectormanager mobiliteit Marieke Kuijpers. Volgens haar kunnen zelfrijdende auto’s het vervoer op termijn op de kop zetten. 

Abonnementen 

Een ook nu al kunnen automerken profiteren, benadrukken de experts. Dit hangt samen met een andere transitie in de autobranche: die van benzine- en dieselauto’s naar elektrische varianten. 

“Die bevatten minder bewegende onderdelen dan auto’s die rijden op benzine of diesel. Hierdoor verdienen merken minder aan onderhoud. En dus wordt er gekeken naar alternatieve inkomstenbronnen”, vertelt Bart van Osch, automotive expert bij accountants- en adviesorganisatie PwC.  

En daar komt de zelfrijdende auto om de hoek. Voor de software die autonoom rijden mogelijk maakt, kan (veel) geld gevraagd worden. Bij Tesla kun je bijvoorbeeld de ‘Full Self-Driving (Supervised)’-modus kopen voor 99 euro per maand. Zo’n maandelijke inkomstenbron is aantrekkelijk, stelt Kuijpers. 

Kuijpers, evenals hoogleraar Maarten Steinbuch (TU Eindhoven), zien nieuwe markten die aangeboord kunnen worden door merken als Tesla. Zo kunnen mensen zonder rijbewijs wellicht in de toekomst ook eigenstandig gebruik gaan maken van auto’s, werpt Steinbuch zijn blik vooruit. 

“Wat er nu allemaal gebeurt is een opstapje naar autodelen op grote schaal”, voegt Kuijpers toen. “Twintig jaar geleden hadden weinigen bijvoorbeeld gedacht dat massaal delen van eigen huizen gangbaar zou worden, nu is Airbnb niet meer weg te denken”, geeft Kuijpers als voorbeeld. Zoiets ziet ze ook wel voor zich als het gaat om vervoer.

Taxi’s 

In welke vorm zelfrijdende auto’s gaan rondrijden en wie de eigenaar van de wagens wordt, wijst de toekomst uit. Wat geen vergezicht is, zijn de robotaxi’s van Tesla. In meerdere Amerikaanse steden rijden er al zelfrijdende taxi’s rond van het bedrijf van techmiljardair Elon Musk, waarmee Tesla zich op het terrein van bijvoorbeeld Uber en klassieke taxicentrales begeeft. 

In China zijn zelfrijdende taxi’s ook al in gebruik en ook in Europa gaat ermee worden geëxperimenteerd. Opvallend is dat meerdere bedrijven van divers pluimage zich op dit vlak roeren. Google, Amazon, Uber, Chinese techbedrijven, nieuwe Chinese automerken, klassieke (Europese) automerken en dus ook Tesla. 

Data 

En dat is niet zo gek. Want ook hier valt geld te verdienen. En niet alleen door de klant die instapt, maar ook door data. Zelfrijdende taxi’s rijden waarschijnlijk straks veel rond door de straten en verzamelen hierdoor volgens Kuijpers ‘een berg data’. Deze gegevens zijn voor veel partijen bruikbaar en kostbaar en kunnen bijvoorbeeld verkocht worden.

RTL Z-techredacteur Wouter van Dijke testte de nieuwe functie van Tesla. De tekst gaat verder onder de video: 

Bovendien heeft Tesla zelf ook veel aan de data, ziet Kuijpers. Het bedrijf kan immers de gegevens gebruiken om de auto’s en de software te verbeteren.

Ook van de zelfrijdende functie die in Nederland geïntroduceerd is kan het Amerikaanse bedrijf leren. “Tesla neemt een leidende rol in en zet zichzelf op voorsprong ten opzichte van concurrenten.” 

Schoner rijden, meer verkeersveiligheid

Die concurrenten zitten dus ook niet stil. Steinbuch, Van Osch en Kuijpers zien dat Europese merken inmiddels ook serieuze sprongen maken, al opereren ze volgens die eerste vanwege hun logheid en traagheid wel wat voorzichtiger aldus die eerste. Ook kunnen Tesla en Chinese bedrijven volgens Steinbuch wat makkelijker ‘doordouwen’, vanwege de andere regelgeving in de VS en China. 

Niet ieder automerk zal deze strijd om autonoom rijden overleven. “Er zal een consolidatieslag volgen”, voorspelt Van Osch. Voor Europa zal het wel goed zijn als Europese merken aanhaken, meent Steinbuch. Zeker met het oog op cybersecurity en digitale autonomie, oftewel afhankelijkheid van andere mogendheden. Aan de digitalisering van auto’s kleven volgens hem dus ook nadelen. 

Toch ziet Steinbuch vooral voordelen. Zelfrijdende auto’s kunnen bijvoorbeeld efficiënter en vaker ingezet worden, waardoor er meer kilometers gemaakt kunnen worden met minder voertuigen. Verder kunnen ze schoner rijden en voor meer verkeersveiligheid zorgen, somt de professor op. “Maar ik ben ook een tech-optimist”, geeft hij toe. 

Rol automerk is veranderd

De manier waarop Tesla te werk gaat, laatvolgens Kuijpers zien dat de rol van een automerk veranderd is. Voor Tesla is een auto slechts ‘een hardware-middel’ waar middels software een heel ecosysteem omheen gebouwd kan worden. “Tesla is anders begonnen”, legt Kuijpers uit. Het merk heeft volgens haar niet de fossiele auto als uitgangspunt, maar is veel meer softwaregedreven. Ze ontwikkelen dus een soort computer op wielen. 

Bij ’traditionele’ automerken staat juist van oudsher de auto centraal en is software er later bij gekomen, zeggen de deskundigen. Zoals Steinbuch van de TU Eindhoven zegt: “Bij het ontwikkelen van een auto zijn nu veel IT’ers betrokken, terwijl het vroeger vooral om werktuigbouwkundigen ging.” 

Nieuwere merken zoals Tesla of Chinese evenknieën hebben hun bedrijfsvoering op een heel andere manier ingericht, meer zoals een techbedrijf, zeggen Steinbuch en Kuijpers. Ze torsen geen hele geschiedenis met het bouwen van auto’s met zich mee.