Het bestaan van de Atlantische makreel staat al een aantal jaar onder druk. De internationale organisatie ICES, die advies geeft over duurzame visvangst, adviseert al langer om de vangst flink te verminderen.
“Het visbestand is te vergelijken met een bankrekening”, zegt Margreet van Vilsteren van de Viswijzer. “Wie alleen de rente opneemt, houdt het saldo in stand. Maar wie ook het spaargeld aanbreekt, ziet het dan snel slinken. Zo werkt het ook bij vis.”
Hoewel het nog niet verboden is om makreel te vangen, adviseert de Viswijzer consumenten om deze vis voorlopig te laten liggen en te kiezen voor duurzamere alternatieven. Dat roept vragen op: hoe kan het dat een vis die onder druk staat, nog steeds gevangen mag worden?
‘Ook dit jaar zullen we het visadvies overschrijden’
De regels voor visserij worden grotendeels op Europees niveau bepaald, waarbij landen quota afspreken. Maar bij soorten als makreel, die door meerdere zeegebieden trekken, gaat het al jaren mis.
De Europese Unie, het Verenigd Koninkrijk, Noorwegen, IJsland en Groenland worden het niet eens over gezamenlijke afspraken, waardoor er in totaal te veel makreel wordt gevangen. Volgens Thomas Brunel, onderzoeker bij Wageningen Marine Research, gaat dat in de afgelopen jaren om 39 procent te veel. Hij verwacht dat ook dit jaar dat advies weer wordt overschreden.
Supermarkten zijn intussen op zoek gegaan naar alternatieven. Zo vervangt Albert Heijn de makreel door andere, gecertificeerde vissoorten, zoals horsmakreel en Atka-makreel met een duurzaamheidskeurmerk. Hoewel deze alternatieven voor de portemonnee een stuk voordeliger zijn, zullen de echte makreel-liefhebbers het verschil in smaak wel merken, zegt Brunel.
De makreel wordt schaarser maar dus ook duurder
Producten waarin makreel was verwerkt, zoals makreelsalade, zijn de afgelopen maanden al aangepast of verdwenen uit het assortiment, meldt Albert Heijn.
Volgens Van Vilsteren heeft overbevissing ook directe gevolgen voor de prijs. “Je ziet het vaker: als een soort onder druk staat, wordt die schaarser en dus duurder. Uiteindelijk merken consumenten dat ook in de winkel.”
De verwachting is dat ook viskramen en andere verkopers dit zullen gaan merken. Maar in Volendam maken ze zich daar nu nog niet zo druk om. “Makreel wordt inderdaad steeds duurder, maar in Volendam zijn ze over het algemeen niet zo moeilijk als het op vis aankomt”, zegt Vishandel de Spijker.
Daar gaat de Atlantische makreel voorlopig nog gewoon over de toonbank.