De laatste werkdag voor de verjaardag van de koning regent het traditiegetrouw lintjes. Dit jaar krijgen 3600 mensen een onderscheiding omdat ze zich uitzonderlijk hebben ingezet voor de samenleving.

Maar liefst 95 procent ontvangt die voor vrijwilligerswerk. Het aantal lintjes stijgt al jaren: in 2025 waren het er 3427 en in 2024 kregen 3372 een onderscheiding. Veel Nederlanders zijn dan ook vrijwilliger, in 2024 deed ongeveer de helft van de Nederlanders van 15 jaar of ouder aan vrijwilligerswerk.

Vrijwilligerswerk

2026 is door de Verenigde Naties uitgeroepen tot het Internationaal Jaar van de Vrijwilliger. “Vrijwilligers maken de samenleving beter”, zegt Ank Bijleveld, voorzitter van het Kapittel voor de Civiele Orden. “De samenleving zou grotendeels stilvallen zonder hun inzet.”

Vrijwilligerswerk is mogelijk niet alleen goed voor anderen, maar ook voor jezelf. Onderzoek van het CBS laat zien dat mensen die vrijwilligerswerk doen zich vaak gelukkiger voelen. Het CBS heeft echter niet onderzocht of mensen gelukkiger zijn doordat ze vrijwilligerswerk doen, of dat mensen die gelukkig zijn zich simpelweg vaker als vrijwilliger inzetten.

Bekijk hieronder wie in jouw buurt een lintje heeft ontvangen:

Hoewel vrouwen ongeveer even vaak vrijwilligerswerk doen als mannen, krijgen zij minder vaak een lintje: slechts 37 procent van de onderscheidingen gaat naar vrouwen. Dat komt onder meer doordat zij minder vaak worden voorgedragen, al heeft de Kanselarij der Nederlandse Orden daar geen duidelijke verklaring voor.

Het aandeel vrouwen dat een lintje krijgt, is wel gestegen van 27 procent in 2004 naar 37 procent nu, maar dat is volgens de organisatie nog niet genoeg. Wel wijst de organisatie erop dat mannen vaker bestuursfuncties vervullen, terwijl vrouwen vaker actief zijn in uitvoerende (zorg)taken.

Volgens adviseur gendergelijkheid Karlijn Straver zit het verschil vooral in de waardering van het soort vrijwilligerswerk. “Vrijwilligerswerk van vrouwen wordt vaker als ‘normaal’ gezien, bijvoorbeeld in de zorg, terwijl vrijwilligerswerk van mannen, zoals voorzitter van een voetbalclub, eerder als bijzonder wordt gezien.”

Ze roept op om vaker vrouwen voor te dragen: “Kijk naar de vrouwen om je heen die prachtig vrijwilligerswerk doen.”

Hoe krijg je eigenlijk zo’n lintje? 

Iedereen kan iemand voordragen in de gemeente waar die persoon woont. De burgemeester en de commissaris van de Koning beoordelen de voordracht, waarna die terechtkomt bij het Kapittel voor de Civiele Orden.

Op basis van het advies van het Kapittel zetten ministers hun handtekening en worden de namen voorgedragen aan de koning. Er zijn verschillende onderscheidingen, zoals de Orde van Oranje-Nassau en de Orde van de Nederlandse Leeuw, die wordt uitgereikt voor uitzonderlijke prestaties.

De groep die een onderscheiding krijgt, is elk jaar divers. Zo krijgen ook bekende Nederlanders een onderscheiding, zoals schrijver Esther Verhoef en actrice Willeke van Ammelrooij. Ook luchtvaartdeskundige Joris Melkert ontvangt een lintje.

De jongste persoon die een lintje krijgt, is de 27-jarige Jeroen van Haalen, die al op zijn 13e begon als vrijwilliger bij de scouting. Ook de 31-jarige Kristel de Groot begon jong: zij was al op haar achtste actief als vrijwilliger. De oudste ontvanger is de 99-jarige Janine Marseille-Smit. Zij is al sinds 1975 actief als vrijwilliger en zet zich nog steeds in, onder meer door voor te lezen aan bewoners van een woonzorgcentrum.

Ook zijn er veel bijzondere verhalen, zoals dat van een echtpaar op Ameland dat al decennia de diergeneeskundige hulp op het eiland verzorgt, en een man met een licht verstandelijke beperking die al sinds zijn veertiende helpt in de horeca. Hij staat bekend als de ‘vliegende keep van de horeca’ in Drachten. 

Welke koninklijke onderscheidingen zijn er allemaal? Dat leggen we in deze video uit: