Dat blijkt uit de antwoorden van minister Jaimi van Essen (D66) van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur op Kamervragen van Caroline van der Plas (BBB). 

Zorgen om privacy

Laatstgenoemde maakt zich zorgen over de privacy en veiligheid van boeren, in navolging van haar partijgenoot Femke Wiersma, de voorganger van Van Essen op het ministerie van Landbouw. 

De vragen zijn gesteld naar aanleiding van een bericht over een varkenshouder die klaagt over de verzoeken om openbaarmaking van gegevens van boerenbedrijven, zoals het aantal dieren dat ze hebben of de locaties van hun stallen. 

Verzoek om informatie

Media en natuur- en milieuorganisaties willen deze data gebruiken om te checken hoe het stikstofbeleid wordt uitgevoerd. Dat doen ze met een beroep op de Wet open overheid, die de overheid verplicht informatie openbaar te maken. 

Wiersma verzette zich met hand en tand tegen het openbaar maken van deze gegevens, tot aan de hoogste rechter van het land aan toe. Dat kost het ministerie (en organisaties die daaronder vallen) wel geld. 

Publicatie of dwangsom

Om te voorkomen dat dit soort procedures lang duren, gelden er dwangsommen als bepaalde termijnen worden overschreden waarbinnen gereageerd moet worden op een Woo-verzoek. 

Zo vonniste een rechter vorig jaar dat het ministerie van Landbouw 50.000 euro per dag aan Omroep Gelderland moest betalen voor iedere dag dat het zich niet aan een rechterlijke uitspraak in een Woo-procedure zou houden. 

Kwart miljoen

In de afgelopen vijf jaar gebeurde dit op het ministerie van Landbouw aan de lopende band, blijkt uit de antwoorden op de vragen. De RVO – die veel van de openbaarheidsverzoeken over boerenbedrijven afhandelt – betaalde in de afgelopen vijf jaar bijna een half miljoen euro aan dwangsommen vanwege ‘niet tijdig beslissen’. 

De NVWA – die ook onder het ministerie van Landbouw valt – moest 465.500 euro aan dwangsommen betalen. Het ministerie zelf heeft in iets meer dan drie jaar een kwart miljoen euro aan bestuurlijke boetes betaald, blijkt uit de gepubliceerde cijfers. Opgeteld 1,2 miljoen euro.

De stikstofcrisis is al jaren een van de hoofdpijndossiers van de politiek en samenleving. Een zware klus dus voor de jonge D66-minister Van Essen, vertelt politiek verslaggever Floor Doppen.