Dat het aantal sextortionzaken toeneemt, is al langer bekend. Begin dit jaar meldde de politie over 2025 een toename van 46 procent over het aantal aangiftes vanwege online seksueel misbruik.
Bij de hulplijn van Offlimits, een organisatie die online misbruik bestrijdt en slachtoffers van sextortion bijstaat, kwamen in 2024 9.700 vragen binnen. In 2025 waren het er 12.004. En dit zijn alleen de mensen die direct contact zochten.
Maar, hoewel het niet in harde cijfers is uit te drukken, ziet het Openbaar Ministerie dat vergrijpen ernstiger worden. Zo vallen er meer én jongere slachtoffers. Waar een dader een paar jaar geleden enkele slachtoffers maakte, gaat het inmiddels om tientallen en soms zelfs honderden, vaak minderjarigen.
Seks met dieren
Een voorbeeld is de zaak rond de 32-jarige Mark S. uit Borculo. Hij perste tussen 2011 en 2023 minstens twintig meisjes online af met naakt- en bikinifoto’s. Onlangs werd S. veroordeeld tot 10 jaar gevangenisstraf en tbs.
Lees ook Meisje in sextortion-zaak gedwongen tot seks met familie en dieren: ‘Ik word nog gillend wakker’
Deze zaak is volgens het Openbaar Ministerie (OM) een van de grootste sextortionzaken ooit in Nederland. Voor het eerst werd de term ‘sextorture’ gebruikt, vertelt Linda van den Oever, landelijk officier van justitie Kinderporno en Kindersekstoerisme bij het Landelijk Parket. “Dit gebeurde omdat er zoveel dwang en dreiging bij kwam kijken, met zulke vergaande, vernederende handelingen.” S. dwong zijn slachtoffers zelfs tot seks met minderjarige familieleden en dieren.
De zaak-Mark S. staat niet op zichzelf, zegt Van den Oever. “We zien dat de handelingen die geëist worden van slachtoffers, steeds heftiger vormen aannemen.” Het gevolg is dat het OM hogere straffen eist en rechters hogere straffen opleggen.
In haar tienertijd deelde Robin Griffin (28) een naaktfoto van een meisje van haar school. Twee jaar later werd zij zelf slachtoffer van online shaming, een vorm van online seksueel misbruik. “Ik heb me nog nooit zo alleen gevoeld.” Inmiddels geeft Robin gastlessen op scholen, om jongeren te vertellen wat online seksueel misbruik met iemand kan doen.
Het is moeilijk om met zekerheid te zeggen waar het aan ligt dat vergrijpen ernstiger worden, zegt Van den Oever. Ze noemt meerdere mogelijkheden. “Je kunt zeggen: gelegenheid maakt de dader. We zien dat er online verschillende handboeken rondzwerven, waarin precies staat hoe je een kind kunt groomen. Dat maakt het voor potentiële daders makkelijker om tot een werkelijke daad over te gaan”, zegt de officier van justitie.
Coronapandemie
Daarnaast zijn steeds meer kinderen makkelijk online te bereiken. Ze zijn het gewend dat ze online gespreksverzoeken krijgen van mensen die ze niet kennen. “Tijdens de coronapandemie werd hiervoor het zaadje geplant”, blikt Van den Oever terug.
Lees ook Gianni de W. oog in oog met aangeefsters in gigantische sextortion-zaak
“Ineens kregen alle kinderen een tablet, om thuis schoolwerk te kunnen doen. Er opende een hele online wereld voor ze en die hebben ze meestal niet meer verlaten. Dat is een uitdaging voor hun ouders, die niet zijn opgegroeid met altijd en overal online zijn.”
Wat ook meespeelt, vervolgt de officier van justitie, is dat daders steeds heftiger materiaal willen zien. “Het geeft ze een kick. Ze raken afgestompt.”
Shockerende ontwikkelingen
Offlimits ziet dit ook en deelt de zorgen van het OM. Coördinator van de hulplijn Michelle Beelen noemt het een ‘ernstige, shockerende ontwikkeling’. Op de hulplijn spreken zij en haar collega’s dagelijks slachtoffers van sextortion.
Lees ook Veroordeelde Mark S. legt schuld bij slachtoffers in sextortionzaak: ‘Probeerde rechtbank te manipuleren’
“Op de hulplijn zien we dat de chanteurs steeds slimmer te werk gaan, waardoor het lastiger is om actie te ondernemen als slachtoffer. Zo gebruiken chanteurs vaker versleutelde platformen. Online ontwikkelingen gaan zo snel. Het lukt ouders en verzorgers lang niet altijd om dat bij te benen. Thuis wordt er wat ons betreft te weinig over gesproken. Op school gelukkig steeds meer. Dat is echt hard nodig.”
Ook het Nederlands Jeugdinstituut (NJi) krijgt steeds meer signalen dat dit toeneemt, vertelt expert online leefwereld Vivian den Blanken. Het is iets waar veel ouders mee worstelen, ziet zij.
“Als jongere ben je volop bezig met je seksuele ontwikkeling en experimenteer je. Dat gebeurt ook online en is leuk en spannend voor veel jongeren. Je wil het dus niet verbieden”, benadrukt ze. “Tegelijk zijn er mensen die misbruik maken van de kwetsbaarheid van jonge mensen online.”
Wat je kunt doen
“Het is een open deur, maar: praat met je kind over online relaties, vriendschappen en seks. Dat kan ongemakkelijk zijn, maar je kind gaat toch wel online”, zegt Vivian den Blanken van het NJi tegen ouders die worstelen. “Het is fijn als je met je kind kan praten over de online wereld en wat het bijvoorbeeld kan betekenen om een foto van jezelf met iemand te delen.”
Je kind verbieden om naaktfoto’s te sturen helpt niet, zegt Den Blanken. “Het gaat er vooral om dat je je kind de juiste tools geeft, waarmee het zelf bewuste beslissingen kan nemen. Vragen die je met je kind kunt bespreken zijn: wat betekent het als je online contact hebt met iemand die je niet kent? Wat doe je als er iets gevraagd wordt wat je niet fijn vindt?”
”Denk ook na over bij wie je kind terecht kan als het niet met jou wil praten. Of als het jou als ouder niet goed lukt. Zet andere volwassenen hiervoor in”, tipt de expert. Daarnaast raadt ze aan om thuis een boek op tafel te hebben, met informatie over seks. En een lijstje met websites waar je kind naartoe kan als het vragen heeft.”
Den Blanken raadt ouders aan om bewust na te denken over wanneer ze willen dat hun kind zelfstandig online gaat. “Toon vanaf het begin interesse in het online leven van je kind en bouw een vertrouwensband op.”