Trump beweerde eerder deze week dat Iran ‘op instorten’ staat. Doordat de Amerikanen al het scheepvaartverkeer van en naar Iraanse havens blokkeren, kan dat land niet langer geld verdienen aan de export van olie. Ook de import van medicijnen, grondstoffen en apparaten wordt stevig belemmerd.

De regering-Trump denkt dat Iran uiteindelijk zal breken. Zij verwachten dat de economische druk zo hoog wordt, dat het Iraanse volk in opstand zal komen tegen het regime. De Iraanse economie zou de zeeblokkade ‘slechts enkele weken, zo niet dagen’ volhouden, meldt de Amerikaanse nieuwszender CNN op basis van bronnen binnen de Amerikaanse inlichtingendiensten.

‘Kan maanden duren’

Maar aan deze theorie wordt hardop getwijfeld. Ten eerste omdat Iran al tientallen jaren leeft onder zware westerse sancties. Hoewel Trumps huidige wurgtactiek veel schade aanricht in Iran, zou het maanden kunnen duren alvorens het Iraanse regime zich echt zorgen moet maken, zegt Midden-Oosten-expert Alex Vatanka van het Middle East Institute in Washington DC tegen CNN.

Iraanse bedrijven lijden zwaar door de internetblokkade die het regime hanteert:

Het is tijd die Trump niet heeft. De belangrijke tussentijdse verkiezingen, de zogeheten midterms, komen dichterbij. “De oorlog is diep impopulair in Amerika, mede door de gestegen energieprijzen”, legde Amerika-correspondent Erik Mouthaan gisteren uit. Ook heeft Trump vanaf vandaag officieel goedkeuring nodig van het Amerikaanse Congres om oorlog te voeren met Iran.

Vet op de botten

Daarnaast heeft Iraanse regime vermoedelijk nog wat vet op de botten, zegt economisch analist Michel Don Michaloliákos van het Haagsch Instituut GeopolitiekNu tegen RTL Nieuws. Dat komt doordat de VS in maart tijdelijk de sancties op de Iraanse olie hebben versoepeld vanwege de hoge olieprijs. 

“De Iraniërs hadden voor mogelijk miljarden aan olievaten op schepen ronddobberen, en hebben zo dus toch iets van reserves”, zegt Don Michaloliákos. “Maar we weten niet precies hoe groot die reserves nog zijn, dat is onmogelijk te achterhalen.”

Daarbij is het Iraanse regime vaker zeer volhardend gebleken, benadrukt de Midden-Oostenexpert. “De Revolutionaire Garde heeft de macht overgenomen in Iran na de liquidatie van de Iraanse opperste leider, ayatollah Ali Khamenei, en het verwonden van zijn opvolger en zoon Mojtaba Khamenei. De leiders van dit militaire elitekorps zijn een stuk radicaler. Ze zijn bereid om dit uit te zitten. Al staat de Iraanse economie er dramatisch voor, ik denk dat Iran dit heel lang kan volhouden.”

De onderhandelingen over een einde aan de oorlog zitten, drie weken na het staakt-het-vuren, nog altijd muurvast. Waar Trump zich graag presenteert als een geweldige ‘dealmaker’ en ‘vredestichter’, gaan de Iraanse leiders niet akkoord met zijn eisen. 

Trump heeft die eisen al meermaals aangepast of afgezwakt. Over een nieuw regime in Iran spreekt hij niet meer, laat staan over meer vrijheid en rechten voor de Iraanse bevolking. Wel eist hij nog altijd dat Iran al zijn nucleaire activiteiten stopt. 

Wat Trump deze week doet is verder dreigen. “Iran kan zijn zaken niet op orde krijgen. Ze weten niet hoe ze een nucleair akkoord moeten tekenen. Het wordt snel tijd dat ze verstandig worden!”, schreef Trump op zijn platform Truth Social. Het bericht gaat gepaard met een gefotoshopte afbeelding van Trump met een aanvalsgeweer en bombardementen, getiteld: ‘No more Mr. Nice Guy’.

Maar volgens analist Don Michaloliákos maken dit soort dreigementen nauwelijks nog indruk in Iran. “Als de Amerikanen hun genoemde doelen willen nastreven, zullen ze verder moeten escaleren. Dan zullen ze bereid moeten zijn om grondtroepen in te zetten. Want met nog meer luchtaanvallen ga je deze doelen niet halen. En dat is het probleem voor Trump. De VS zijn de controle over deze oorlog verloren.”