Het wordt het Louvre van de wijnbouw genoemd, de Vassal de Domaine in Zuid-Frankrijk, waar maar liefst 8500 wijnstokken staan. Dat is ‘enorm’, benadrukt wijnkenner Cees van Casteren. “In de meeste landen kom je bij een wijngaard niet boven de honderd uit.” 

Maar deze ‘unieke collectie’ van maar liefst 4200 druivenrassen is dan ook iets anders dan een wijngaard. Het is eerder een wijndatabank, die in de 19de eeuw werd aangelegd. Het doel is om onderzoek te doen naar druivenrassen en ziekten, legt wijnjournalist Harold Hamersma van de Grote Hamersma uit. “Een soort laboratorium voor de wijnwereld, buiten de deur.” 

Op deze beelden, gemaakt met een drone, is te zien hoe groot het terrein is. 

Maar dat enorme openluchtlaboratorium dicht bij de kust in Marseillan-Plage moet nu zijn ‘heil ergens anders zoeken’, vertelt Hamersma. Dat komt door de opwarming van de aarde. Door de stijging van de zeespiegel vindt er verzilting – een toename van het zoutgehalte – van de bodem plaats. “Daar kunnen de wortels van druiven niet tegen”, vult Van Casteren aan. Ook zakt ondertussen het grondwater weg. 

Dus is er sinds begin dit jaar een ware ‘wijnvolksverhuizing’ gestart, naar het La Clape-massief, een zuidelijker gebied dat een stuk hoger ligt. Die operatie is niet alleen door de omvang ‘fascinerend’, maar extra tijdrovend vanwege de druifluis, legt Hamersma uit.

“Een killer”, noemt Hamersma dat beestje. “Eind 19de eeuw kwam de druifluis met Amerikaanse wijnstokken aan land in Europa. Vervolgens vernietigde die vrijwel alle wijngaarden.”

Tot op de dag van vandaag zijn daar weinig oplossingen voor. Eentje betreft het planten van de druiven in een zandbodem. “Maar een heel zanderige bodem vind je niet makkelijk,” benadrukt Van Casteren. Dat lijkt ook in dit geval niet gelukt, want de wijnstokken worden verplaatst naar kalkgrond.

Daarom moeten de 8500 wijnstokken eerst geënt worden op Amerikaanse onderstokken, die wel resistent zijn tegen de druifluis. Dat is bij vrijwel alle andere wijngaarden al gebeurd. “De redding van de Europese wijnen”, aldus Hamersma. 

De druiven verliezen daardoor wel hun ‘puurste vorm’, stelt Hamersma. Toch verandert er weinig aan deze duizenden druivenrassen, benadrukt Van Casteren. Want ongeacht de andere wortel blijven de eigenschappen van de wijnstok hetzelfde. “En niemand durft te beweren dat ook maar één persoon het verschil zou kunnen proeven tussen bijvoorbeeld een Riesling op eigen stok of op een geënte stok.”