Zo zijn er zo’n 800.000 huishoudens in ons land die wel voldoende geld hebben om te beleggen, in bijvoorbeeld aandelen of obligaties. Maar ze doen dat niet, aldus de AFM. Later komen ze daardoor echter mogelijk geld tekort, zegt de toezichthouder.
Ze bouwen bijvoorbeeld op dit moment te weinig pensioen op om, na hun pensioen, hun huidige levensstijl voort te zetten. Geld op je spaarrekening zetten is dan onvoldoende, ziet de AFM.
Meer dan helft van de gevallen uit deze groep heeft meer dan 30.000 euro die ze kunnen steken in beleggingen. “Het extra rendement zal niet in alle gevallen voldoende zijn om het tekort in de toekomst volledig op te vullen, maar het kan de financiële positie wel verbeteren.”
Niet met geld dat nodig is
Maar ook met minder geld kan het volgens de AFM lonen om te beleggen. De toezichthouder noemt het wel belangrijk dat huishoudens alleen beleggen met geld dat zij op de lange termijn kunnen missen. De AFM is belast met het toezicht op beleggen, juist om te voorkomen dat consumenten in de financiële problemen komen door op en neer schietende beurskoersen.
“Beleggen moet je doen met geld dat echt niet meteen nodig is”, waarschuwt ook een woordvoerder Nibud. De budgetvoorlichter wijst op de risico’s die kleven aan beleggen. Beleggingen kunnen namelijk (plotseling) minder waard worden. “Als je een paar duizend euro hebt, is het niet verstandig om dat allemaal te gebruiken voor beleggen.”
Lees ook Banken lokken je met tijdelijke hoge spaarrente, dit zit erachter
Het adagium ‘nu aandelen kopen, morgen rijk’ gaat niet op volgens Nibud. “Het is een kwestie van de lange adem.” Als Nederlanders willen beleggen noemt ze het verstandig om deskundig advies te vragen of om zich goed in te lezen.
Geldfit, een stichting voor vragen over geld(zorgen), ziet dat beleggen niet voor iedereen verstandig is. “Vanuit de ervaringsverhalen die wij bij de hulplijn horen, weten we dat beleggen voor mensen met geldzorgen, betalingsachterstanden of weinig financiële ruimte, onverstandig is.”
Geld verliezen door sparen
Ellen Hensbergen van investeringsplatform Invesdor toont zich wat minder zuinig als het gaat om beleggen. “Sparen klinkt veilig en is ook hartstikke verstandig. Maar wel tot een bepaalde hoogte, want door inflatie wordt je geld minder waard.” Hiermee bedoelt ze dat als de inflatie hoger is dan de spaarrente, je uiteindelijk minder producten en diensten kunt kopen. Ondanks het feit dat het bedrag dat je op je spaarrekening hebt wel toeneemt.
“Als je wilt dat je vermogen groeit, omdat je bijvoorbeeld een camper wilt kopen, te maken gaat krijgen met hogere zorgkosten of je huidige levensstijl wil vasthouden, dan is beleggen verstandig”, zegt Hensbergen.
Daarbij is spreiding wel belangrijk, benadrukt zij. Dus niet al je geld in één bedrijf steken. Zij zegt dat er heel verschillende beleggingsopties zijn. Van hele veilige, waarvan de geschiedenis leert dat die op lange termijn geld opleveren, tot hele risicovolle producten, die al heel snel veel kunnen opleveren, maar er ook voor kunnen zorgen dat geld verdampt.
“Voorbeelden van minder risicovolle beleggingsproducten zijn goed gespreide passieve ETF’s of staatsobligaties. Mogelijk zijn niet alle huishoudens zich hiervan bewust”, zegt de AFM.
Weinig kennis
De meer risicovolle producten zorgen er volgens Hensbergen voor dat het sentiment rondom beleggen bij sommige Nederlanders negatief is, terwijl er juist tegen sparen positief wordt aangekeken. “Ik denk dat het denken over sparen en beleggen niet helemaal in verhouding is.” Volgens haar is er sowieso nog te veel onwetendheid over beleggen.
Lees ook Sparen Nederlanders te veel? EU wil dat burgers meer gaan beleggen
Iets dat de AFM ook ziet. “Gebrek aan kennis is de meest genoemde reden om niet te beleggen. Daarnaast ervaren veel huishoudens beleggen als te risicovol, of hebben zij simpelweg te weinig interesse.”
Tijd nemen
Het beeld van wat ‘voldoende geld is om te beleggen’ wijkt bij sommige Nederlanders af van wat feitelijk nodig is, schrijft de AFM. “Een tientje kan voldoende zijn om mee te beginnen”, vult Hensbergen aan.
Als je wilt beginnen met beleggen, dan is het goed om even de tijd te nemen, vertelt Hensbergen. Vooral zodat je weet waar je geld in steekt. Als je eenmaal aan het beleggen bent, hoeft het daarna volgens haar niet veel tijd te kosten. Je kunt namelijk passief en actief beleggen.
Nederland spaarland
Nederlanders zijn echte spaarvarkens. Ze hadden eind 2024 ruim 600 miljard euro op de bankrekening staan, becijferde De Nederlandsche Bank (DNB). Een aanzienlijk deel van de Nederlanders spaart wel, maar belegt niet direct. Indirect beleggen doen de meesten overigens wel, via hun pensioenfonds.
De AFM wil in ieder geval de drempels om te beleggen verlagen ‘zonder concessies aan beleggersbescherming’. De toezichthouder ziet bijvoorbeeld dat het voor voor consumenten lastig is om verschillende opties te vergelijken vanwege het grote aantal aanbieders, producten en verschillende kosten.
Voor een succesvolle aanpak wordt naar Zweden gekeken. Daar is de Investeringssparkonto (ISK) ingevoerd, een simpele en toegankelijke beleggersrekening.
“Deze manier van beleggen is eenvoudig, fiscaal voordelig en brengt slechts beperkte administratieve lasten met zich mee. Hierdoor werd beleggen toegankelijker voor een brede groep huishoudens. De introductie van het ISK leidde tot een sterke groei van het aantal particuliere beleggers”, staat in het recente rapport van de AFM.
Goed voor economie
Beleggen kan in Nederland ook fiscaal aantrekkelijker gemaakt worden, meent Hensbergen. “Je kunt denken dat dit de schatkist geld kost, maar dit kan juist ook geld opleveren. Het geld kan namelijk geïnvesteerd worden in bijvoorbeeld Nederlandse en andere Europese bedrijven die willen groeien.”
Met het oog op de zelfraadzaamheid van Europa wil ook de Europese Unie dat spaargeld van huishoudens wordt gebruikt om te beleggen, om zo investeringen in de Europese economie te ondersteunen. Of zoals de AFM in het rapport schrijft: “Het is voor zowel de Europese economie als voor huishoudens wenselijk dat huishoudens gaan beleggen of hun vermogen op een andere manier laten renderen.”
Veel geld staat te verpieteren op een spaarrekening, denkt RTL Z-beurscommentator Durk Veenstra: