Daarmee zet het kabinet vandaag definitief de handtekening voor de contractverlenging, ondanks waarschuwingen en zorgen van een meerderheid van de Tweede Kamer, ambtenaren en privacydeskundigen.

Zij riepen het kabinet meermaals op om te voorkomen dat gevoelige data in handen van de Verenigde Staten zouden komen, nu de relatie met de regering Trump niet langer betrouwbaar is. De vrees is dat de Amerikaanse overheid niet alleen alle Nederlandse persoonsgegevens kan inzien, maar vitale systemen ook aan en uit kan zetten, met alle gevolgen van dien.

‘Geen alternatief’

Maar in een brief aan de Tweede Kamer schreef verantwoordelijk staatssecretaris Eric van der Burg (Binnenlandse Zaken, VVD) dat een alternatief op een korte termijn niet realiseerbaar is, ‘zonder dat hierbij de continuïteit en veiligheid van DigiD en andere voorzieningen in gevaar komen’.

Het ministerie heeft volgens Van der Burg ‘verschillende mogelijkheden verkend, zoals het versneld overstappen naar een andere leverancier of het zelf in beheer nemen van het platform’. Maar de overheid ‘beschikt niet over voldoende kennis en capaciteit’ om het platform zelf te beheren, en overstappen naar een andere leverancier zou te veel tijd kosten.

Daarom gaf hij op 27 maart al goedkeuring voor de contractverlenging met Solvinity. Het gaat om een verlenging van twee jaar, tot augustus 2028.

Wat is Solvinity?

Solvinity is een Amsterdams IT-bedrijf, dat diensten levert aan onder meer de Nederlandse overheid. In november werd bekend dat Solvinity overgenomen zou worden door het Amerikaanse bedrijf Kyndryl. Die overname deed veel stof opwaaien, omdat daarmee kritieke infrastructuur in Amerikaanse handen zou komen.

Solvinity beheert namelijk onder meer de servers waar DigiD op draait. Dat is het systeem dat je gebruikt om in te loggen bij onder meer overheidsdiensten en zorginstellingen. DigiD heeft 16,6 miljoen gebruikers, afgelopen jaar werd er maar liefst 645 miljoen keer mee ingelogd.

Tegenstanders van de overname vrezen dat de Amerikaanse overheid straks de stekker uit DigiD zou kunnen trekken. Dan zouden Nederlanders dus niet meer kunnen inloggen bij overheidsdiensten. Daar moet wel bij gezegd worden dat het uitschakelen van buitenlandse overheidsdiensten een buitengewoon extreme stap zou zijn. Maar dat het überhaupt kan, is volgens experts al een gevaar.

Eind april nam de Tweede Kamer een motie aan waarin het kabinet oproept in elk geval het contract ná 2028 niet langer te verlengen, als Solvinity inderdaad in Amerikaanse handen komt. 

Strohalm

In aanloop naar de rechtszaak schreef Van der Burg dat hij de Kamer in juni informeert over een nieuwe aanbestedingsroute, waardoor het beheer van DigiD en andere overheidsdiensten op termijn door een ander cloudbedrijf kunnen worden overgenomen. Wanneer is niet duidelijk. Ook wijst hij op ‘mogelijkheden tot het tussentijds ontbinden of opzeggen van de overeenkomst’. 

Voor tegenstanders van de overname is er nog één laatste strohalm: het Bureau Toetsing Investeringen (BTI), onderdeel van het ministerie van Economische Zaken, onderzoekt nog of de beoogde overname risico’s oplevert voor de nationale veiligheid. Op basis van het oordeel van dat bureau, zou de minister van Economische Zaken de overname in theorie nog kunnen verbieden. Het is niet bekend wanneer dat onderzoek klaar is.

 

Experts pleiten voor een ‘Hollandse cloud’, om onze digitale autonomie te versterken. In deze video leggen we uit hoe dat zou werken: