“Het is een heel vreemde situatie”, vertelt Midden Oosten-correspondent Pepijn Nagtzaam. “Een situatie waarbij er een staakt-het-vuren is, maar Iran blijft ook raketten afvuren op Amerikaanse marineschepen, op container- en olieschepen in de straat van Hormuz, en op de Verenigde Arabische Emiraten.”
Lees ook Beschietingen tussen Iran en VS, Trump spreekt van ‘liefdevolle tik’ maar dreigt ook met meer geweld
“Amerika beschrijft deze situatie als een staakt-het-vuren, wat eigenlijk niet klopt.” Toen de VS en Iran elkaar aanvielen in de Straat van Hormuz, noemde Trump dat een ‘liefdevolle tik’. Maar hij dreigt ook met meer geweld als Iran niet gauw instemt met een vredesdeal.
Akkoord van één bladzijde
De onderhandelingen over een einde aan de oorlog leveren vooralsnog niets op. “Binnen het staakt-het-vuren zou er worden onderhandeld over een einde aan de oorlog, over de Straat van Hormuz, over het Iraanse nucleaire programma en ook over het conflict tussen Israël en Libanon. Maar die gesprekken lopen gewoon niet”, zegt Nagtzaam.
Terwijl de spanning rondom de Straat van Hormuz aanhoudt, denken Golfstaten na over alternatieve vaarroutes. Nederlandse bedrijven zouden daarvan kunnen profiteren, leggen we uit in de onderstaande video.
Golfstaten denken na over alternatieve routes nu de Straat van Hormuz dicht is. Pijpleidingen worden misschien verdubbeld en havens uitgebreid. Nederlandse bedrijven zouden daar van kunnen profiteren.
Afgelopen woensdag meldde de nieuwssite Axios dat Washington en Teheran dicht bij een akkoord van één bladzijde zijn. Het lijkt te gaan om een simpele overeenkomst waarbij in ieder geval de gevechten stoppen. Iran heeft het voorstel in behandeling, maar witte rook is er nog niet.
Loze dreigementen
“Als ze het er niet mee eens zijn, dan beginnen de bombardementen, en die zullen helaas veel heviger en intensiever zijn dan voorheen”, schreef Trump op sociale media over de mogelijke deal.
“Trump dreigt steeds dat hij Iran helemaal kapot gaat maken als ze niet meewerken”, ziet Nagtzaam. “Hij blijft dreigen, maar kan het niet uitvoeren. De VS hebben wekenlang geprobeerd Iran kapot te maken door middel van bombardementen, maar dat is niet gelukt.”
Lees ook Offensief VS tegen Iran ‘afgesloten’, maar Trump zoekt nog uitweg uit oorlog
“Als hij dreigt, komt hij er later steeds weer op terug door te zeggen dat er bijna een deal is en dat de oorlog voorbij is. En Iran bespeelt de situatie heel slim, door gewoon niet te reageren op de dreigementen en niet mee te buigen met de eisen van Trump.”
Diplomatieke patstelling
De Iraanse oppositie-activist Reza Pirzadeh schrijft vanuit Frankrijk dat sprake is van een diplomatieke patstelling. “Niet omdat er geen onderhandelingskanalen zijn, maar omdat beide partijen zichzelf nu als overwinnaar beschouwen.”
Hij beschrijft dat de VS kunnen proberen om de oorlog als een succes te verkopen, omdat meerdere militaire en politieke leiders zijn gedood en het land militair is verzwakt. De Amerikanen verwachten dat Iran op enig moment buigt voor hun eisen, maar dat gebeurt nog niet.
Lees ook Gaat Trumps wurgtactiek werken? ‘Iran houdt dit heel lang vol’
Aan de andere kant is het Iraanse regime nog altijd aan de macht, en lijkt er geen deal op handen over de inperking van het Iraanse nucleaire programma. “De Islamitische Republiek is van mening dat zij twee grote militaire mogendheden heeft verslagen”, schrijft Pirzadeh.
Toch ineens een doorbraak?
Hoewel er momenteel sprake lijkt van een patstelling, denkt Nagtzaam dat de situatie ook ineens zou kunnen veranderen als het akkoord van één bladzijde er komt. “Er kan opeens een deal komen waarmee de oorlog wordt beëindigd, maar dan wordt het wel een hele magere deal waar heel weinig in wordt afgesproken.”
“Als er nu toch een deal komt, kan je je wel afvragen wat er de afgelopen maanden eigenlijk is gebeurd.” Er is wel een oorlog gevoerd, maar een deal over het nucleaire programma van Iran lijkt ver weg. En het Iraanse regime lijkt nog stevig in het zadel te zitten. Amerika zou dus gigantische middelen hebben besteed aan een oorlog, zonder significante concessies af te dwingen bij Iran.
China kijkt mee
Terwijl Amerika worstelt met de oorlog in Iran, gaat Donald Trump volgende week naar Peking voor een bezoek aan de Chinese leider Xi Jinping. De Chinese leider zal de oorlog in Iran goed in de gaten houden, verwacht Nagtzaam.
Lees ook Werkelijke macht in Iran ligt niet bij ayatollah Khamenei, maar bij deze mannen
“China zal in zijn handjes knijpen als ze zien wat er in Iran gebeurt. Want voor het eerst in jaren laat Amerika zijn volle militaire macht zien, inclusief hun zwaktes. En de Verenigde Staten maken met deze oorlog geen grote indruk op het wereldtoneel.”
Afgelopen woensdag leek Trump nog optimistisch dat hij voorafgaand aan zijn reis naar China al een vredesdeal zou kunnen sluiten met Iran.
“Ik denk dat de kans groot is dat de oorlog ophoudt, en als het niet ophoudt, moeten we weer alles op alles zetten om ze plat te bombarderen”, zei hij tegen de Amerikaanse nieuwszender PBS.