Sommige ideeën klinken zo aannemelijk dat ze haast wel waar moeten zijn. Zoals: in tijden van instabiliteit grijpen mensen terug op het bekende. Even zo’n Europees klimaatrapportje wegdrukken bij een concert van de K3 Originals of de Backstreet Boys. De onderhandelingen tussen de VS en Iran lopen weer spaak? Godzijdank draait The Devil Wears Prada 2 (met dezelfde cast als uit de eerste film) in de bioscoop.
Nostalgie als recept tegen Weltschmerz: het is een theorie die vaker opduikt dan nieuwe Harry Potter-adaptaties. Afgelopen maand ging het in het radioprogramma Spraakmakers over nostalgische gevoelens en hoe fijn die toch konden zijn, ‘zeker in onzekere tijden’. Online magazine NSMBL had ook maar één verklaring voor de populariteit van sequels en comebacks: „we willen allemaal weer even ’terug naar die goede oude tijd’”.
Ellen Deckwitz, in een recente aflevering van Boeken FM: „Hoe wankeler de wereld, hoe voorspelbaarder de narratieven die we om ons heen dulden. Ook dat mensen keer op keer dezelfde soort films willen zien. […] Vroeger moest kunst schokken en je verrassen en nu kunnen we dat niet aan want het nieuws, de economie en de vergrijzing verrassen ons al te veel.”
Deckwitz zegt erbij dat ze de theorie op haar beurt in weer een andere podcast heeft gehoord.
Het klinkt mooi: we zijn zo begaan met de wereld dat we de ellende af en toe even moeten wegspoelen met het vervolg op Sex And The City of Gladiator II. Maar helemaal geloven doe ik het niet. Gevoelsmatig geven we onszelf daarmee net iets te veel credits, al was het maar omdat al die gerecyclede cultuur voor een groot deel wordt geconsumeerd door mensen die nog helemaal niet zoveel merken van de gevolgen van die ellende.
En waarom zijn we allemaal twaalf? Omdat ze zich in de bovenlagen ook als twaalfjarigen gedragen
Dan een andere verklaring voor de golf van nostalgische pulp (de comeback van Hannah Montana, de sequel van Bend It Like Beckham – nu klaar met de voorbeelden) die over ons heen komt. Laten we eens de ‘Everyone Is Twelve Now’-theorie overwegen, die vorig jaar werd gemunt door Bluesky-gebruiker @veryimportant.lawyer en viraal ging. Het idee is simpel: iedereen denkt en doet tegenwoordig als een twaalfjarige. In de originele Bluesky-post worden slechts een paar voorbeelden gegeven (je eet niks anders dan rood vlees? Natuurlijk, je bent twaalf), maar je voelt meteen de reikwijdte van deze theorie.
We gaan dezelfde film maken als twintig jaar geleden met dezelfde castleden in dezelfde rollen maar dat er dan net iets andere dingen gebeuren? Natuurlijk, we zijn twaalf.
En waarom zijn we allemaal twaalf? Omdat ze zich in de bovenlagen ook als twaalfjarigen gedragen, zonder dat er ingegrepen wordt. In haar column van 5 december (Waarom kinderachtig gedrag steeds meer terrein lijkt te winnen) schreef Floor Rusman al dat machtige types als Trump en Musk niet meer aan driftbeheersing doen, en dat andere, minder machtige types (Wierd Duk) dat gedrag overnemen. Het wachten is op de eerste conservatieve Nederlandse denker die AI ook een afbeelding laat maken van hem in een gladiatorenpak, klaar om het wokemindvirus te verslaan (twaalf jaar).
En waar het ze naast waardigheid ook aan ontbreekt: smaak, of schaamte voor het gebrek daaraan. Voor Musk zijn memes cultuur, Trump „heeft de oorlog verklaard” aan culturele instituten waar ze zich met iets anders bezighielden dan patriottische country. Wat de boer/president/techmiljardair niet kent vreet ie niet, en daar is-ie trots op.
Je kunt dus zeggen dat al die sequels, comebacks en reünieconcerten een broodnodige escapetoets zijn tegen het leed dat de machtigen der aarde veroorzaken, maar je zou net zo goed kunnen zeggen dat ze helemaal in lijn liggen met de luie, kinderlijke neiging die zij als voorbeeld geven. Liever iets makkelijks dan iets moeilijks, liever het bekende dan het onbekende. Piep het even op en het smaakt nog prima, of in elk geval vertrouwd.
Geef cadeau
Deel
Mail de redactie