De brand bij ’t Harde brak op 29 april uit op het militaire oefenterrein op de Veluwe en groeide door de droogte snel uit tot een grote vuurzee. Rookpluimen waren in grote delen van Nederland zichtbaar, en de brandlucht werd tot op tientallen kilometers geroken, bijvoorbeeld in Amsterdam. De brand verwoestte uiteindelijk honderden hectares natuurgebied langs de A28. 

Resultaten onderzoek

Bij de geplande oefening werden springstoffen en mijnen tot ontploffing gebracht. Er zijn geen aanwijzingen gevonden voor strafbare feiten.

De betrokken militaire eenheid had de oefening correct aangevraagd, zegt de marechaussee. Het plan was vooraf goedgekeurd door de verantwoordelijke autoriteiten van het Artillerie Schietkamp (ASK).

Onderzoekers noemen een technische samenloop van omstandigheden als meest waarschijnlijke oorzaak van de brand.  

Gloeiende resten

Tijdens de ontploffingen zouden gloeiend hete deeltjes uit de springkuil zijn geslingerd, waaronder vermoedelijk glasvezelresten van oudere mijnen en resten van gebruikte brandfakkels.

Dronebeelden van de oefening ondersteunen dat scenario, aldus de marechaussee. Op de beelden zouden direct na de explosies op meerdere plekken rond de springput brandhaarden zichtbaar zijn geweest. Door de extreme droogte en de omstandigheden ter plaatse kon het vuur zich vervolgens razendsnel verspreiden.

Beelden van de brand zie je hier:

Het feitenonderzoek stond onder leiding van het Openbaar Ministerie Oost-Nederland. Omdat geen strafbare feiten zijn vastgesteld, is het onderzoek inmiddels afgesloten. De resultaten worden wel overgedragen aan Defensie, zodat kan worden bekeken of protocollen en veiligheidsvoorschriften moeten worden aangepast.

Eerder al vragen over oefeningen

Kort na de brand was nog onduidelijk hoe het vuur precies was ontstaan. Wel was snel bekend dat die ochtend militaire oefeningen plaatsvonden.

Het ASK in ’t Harde is de enige plek in Nederland waar militairen met artillerie en mortieren mogen schieten.

Campinggasten in de omgeving meldden destijds dat zij een harde knal hadden gehoord voordat de rook zichtbaar werd. Ook rees de vraag of het vanwege de droogte verstandig was om militaire oefeningen door te laten gaan.

De campinggasten moesten de camping vanwege de brand verlaten. Wij spraken er een paar:

Verder onderzoek

Defensie stelde eerder dat militairen moeten kunnen blijven oefenen, maar dat daarbij veiligheidsprotocollen gelden, juist tijdens droge omstandigheden.

De marechaussee onderzoekt momenteel nog drie andere branden op militaire oefenterreinen:

  • de brand op de Ederheide van 21 april;
  • de brand op de Oirschotse Heide van 30 april;
  • en de brand op de Weerterheide, eveneens van 30 april.

Eerder ontstonden ook natuurbranden tijdens militaire oefeningen. Vorig jaar veroorzaakte een rookgranaat van Defensie nog een heidebrand in de omgeving van Ede.