Vooral vluchtelingen uit oorlogsgebieden zijn welkom: 81 procent steunt de opvang van Oekraïense vluchtelingen en ook mensen die vluchten uit andere oorlogssituaties kunnen rekenen op steun van een meerderheid. Iets minder steun is er voor de opvang van mensen die vluchten vanwege politieke vervolging of bijvoorbeeld hun geaardheid. 

Op verschillende plekken in het land, onder meer in Loosdrecht en IJsselstein, waren deze week demonstraties en protesten tegen opvanglocaties. Veel mensen hebben wel begrip voor het protest op zich: deelnemers zeggen dat gemeenten inwoners te laat informeren of opvang ‘opdringen’. Ook begrijpen ze de zorgen over woningnood, druk op voorzieningen en veiligheid.  

Geweld bij demonstraties 

Maar de manier waarop gedemonstreerd wordt, die keurt een grote meerderheid af. In Loosdrecht liep het protest meerdere avonden uit de hand: er waren rellen, het gemeentehuis werd vernield en er raakte een agent gewond.  

Ook in IJsselstein werden vernielingen aangericht bij het gemeentehuis en een theater. De burgemeester legde daar een link met protesten tegen de komst van asielzoekers en noemt de relschoppers ‘gajes’. 

Er werd bij de protesten in IJsselstein vuurwerk afgeschoten richting de politie:

Bijna twee derde (64 procent) noemt dat geweld ‘onbegrijpelijk en onacceptabel’. Een kwart zegt het sentiment wel te begrijpen, maar vindt dat het te ver gaat. Slechts 10 procent vindt geweld soms begrijpelijk. 

Mensen die wel begrip hebben voor het geweld zeggen vaak dat de politiek niet naar burgers luistert. Sommigen vinden harde acties ‘de enige manier om aandacht te krijgen voor hun zorgen’. 

Politiek krijgt de schuld 

Een meerderheid wijst naar de landelijke politiek als belangrijkste oorzaak van deze onrust. En daarbij springen er een paar namen uit: premier Rob Jetten wordt verantwoordelijk gehouden voor ‘links beleid’, wat volgens deze deelnemers bijvoorbeeld de spreidingswet is, maar ook PVV-leider Wilders en FvD-leider De Vos worden vaak genoemd. Mensen zeggen over hen dat ze ‘het azc-verzet opjutten’. 

Driekwart van de ondervraagden vindt dat kleine, radicale groepen misbruik maken van de zorgen van mensen rond asielopvang. “Die drukken zo’n stempel op het protest en maken het gewelddadig, waardoor het gewone protest ondersneeuwt”, zegt een deelnemer.  

Steun voor spreidingswet  

De spreidingswet, die gemeenten kan verplichten opvangplekken te regelen om zo asielzoekers eerlijker over het land te verdelen, kan nog steeds op steun rekenen. 53 procent wil dat de wet behouden blijft, tegenover 37 procent die vindt dat de wet moet verdwijnen. Die steun is al een tijd stabiel.  

Hoe werkt de spreidingswet eigenlijk? Politiek verslaggever Floor Bremer legt het uit:

Wel vinden deelnemers dat er meer gedaan moet worden om het draagvlak voor opvang verder te laten groeien. Ze zouden bijvoorbeeld graag zien dat procedures sneller verlopen en afgewezen asielzoekers sneller vertrekken.  

Ook harder optreden bij overlast (60 procent), minder asielzoekers naar Nederland laten komen (57 procent) en snellere behandeling van aanvragen (57 procent) worden vaak genoemd. 

Verantwoording 

Het onderzoek is uitgevoerd op 7 en 8 mei 2026 onder ruim 20.000 leden van het RTL Nieuwspanel. Het onderzoek is na weging representatief voor leeftijd, geslacht, opleiding, werkzaamheid en politieke voorkeur (stemgedrag Tweede Kamerverkiezingen 2025). Het RTL Nieuwspanel telt ruim 63.000 leden.