In de afgelopen eeuw is de kans om honderd te worden sterk gegroeid. Er zijn 1104 mensen die begin dit jaar 100 jaar waren, 666 van 101 jaar en 372 van 102 jaar. Ruim 400 mensen zijn 103 jaar of ouder. 82 procent van de honderdplussers is vrouw.
Dat blijkt uit nieuwe cijfers van het CBS en het Nederlands Interdisciplinair Demografisch Instituut (NIDI). De gegevens worden sinds 1812 bijgehouden.
Waar wonen ze?
Het CBS maakt een onderscheid tussen waar honderdplussers zijn geboren, en waar ze wonen of overlijden. Relatief veel honderdplussers wonen of overlijden in Utrecht, het Gooi, de Vechtstreek en op de Veluwe.
Kijk je naar geboorteplaatsen, dan ontstaat deels een ander beeld. Honderdplussers blijken relatief vaak geboren in Zeeland, Zuid-Limburg, delen van Noordoost-Nederland en rond steden als Rotterdam, Den Haag en Haarlem.
Dat lijkt deels samen te hangen met de omstandigheden waarin mensen begin vorige eeuw opgroeiden. In landbouwfamilies was tijdens periodes van schaarste vaak meer voedsel beschikbaar, terwijl in sommige stedelijke gebieden relatief welvarende gezinnen woonden.
Langs de Noord-Hollandse kust en in en rond Den Haag wonen of overlijden niet alleen relatief veel honderdplussers, maar zijn er ook relatief veel geboren.
Wie honderd wil worden, lijkt op basis van de cijfers beter in bijvoorbeeld het Gooi te kunnen gaan wonen. Maar zo simpel ligt het niet, zegt Ruben van Gaalen, demograaf en socioloog bij het CBS. “Het heeft vooral te maken met sociaaleconomische omstandigheden.”
Persoonlijke omstandigheden
De woonomgeving – denk dan bijvoorbeeld aan de luchtkwaliteit en de kwaliteit van de huizen waar mensen wonen – is wél belangrijk. “Als je in een omgeving woont waar veel luchtvervuiling is, dan drukt dat op je gezondheid en levensverwachting. En het is beter voor je gezondheid als je in perfect geïsoleerde en geventileerde nieuwbouwhuizen woont. Dat is ongelijk verdeeld. De één woont in veel slechtere lucht dan de ander.”
Maar nog belangrijker zijn de persoonlijke omstandigheden van mensen, die ook regionaal verschillend zijn. Hierbij kun je denken aan een ‘gezonde levensstijl, voeding, regelmatig beweging en voldoende sociale binding’.
En die factoren hangen weer samen met rijkdom. “In een slechte woonomgeving kun je nog steeds met allemaal rijke mensen wonen en die worden ouder dan de rest. Er zit een verschil van negen jaar in levensverwachting tussen mensen met veel geld en mensen met weinig geld.”
Volgens Van Gaalen hebben mensen die in armere omstandigheden opgroeien vaak al vroeg een achterstand. Zij krijgen gemiddeld minder gezond voedsel binnen en leven vaker ongezonder.
Ook later in het leven blijven die verschillen zichtbaar. Hoewel rijkere mensen doorgaans wel ‘voldoende’ alcohol drinken, roken ze gemiddeld minder en zijn ze zich bewuster van het belang van lichaamsbeweging en bezoek aan dokters.
Verhuizen
Veel honderdplussers wonen niet meer in de regio waar ze zijn geboren. Daarmee lijkt verhuizen samen te hangen met een grotere kans om oud te worden. “Mensen die migreren, doen dat vaak om hun situatie te verbeteren. Als je naar een economisch sterkere regio verhuist, dan kun je je sociale positie verbeteren en daarmee je gezondheid.”
Volgens de demograaf zijn migranten over het algemeen gezonder. “Het zijn mensen die in beweging komen, kansen zien en meer energie hebben.”
Vandaag werd David Attenborough 100 jaar, de man van misschien wel het beroemdste stemgeluid ter wereld: