Wie dicht bij Donald Trump wil komen, hoeft geen diplomaat of lobbyist meer te zijn: een grote investering in zijn cryptomunt volstaat. Vorige maand nodigde president Trump de grootste investeerders uit op zijn landgoed voor een exclusief diner.
De grenzen tussen privébelangen en het presidentschap vervagen onder Trump verder dan ooit. Anderhalf miljard dollar in anderhalf jaar tijd verdiende(opent in nieuw venster) hij aan zijn eigen crypto-onderneming, dankzij zijn positie in het Witte Huis. Experts spreken van openlijke corruptie, en waarschuwen voor buitenlandse inmenging.
De sleutelrol van Witkoff
Trumps crypto-imperium start vlak voor zijn terugkeer als president, in 2024. Dan richt Trump samen met zakenpartner Steve Witkoff een cryptobedrijf op, World Liberty Financial. Het bedrijf, bestuurd door hun zoons, lanceert meerdere cryptomunten die investeerders kunnen kopen of verhandelen.
AFPWitkoffs zoon Zach (links) en Eric Trump op een crypto-conferentie in Dubai in 2025
Witkoff krijgt in de nieuwe regering een belangrijke positie als Midden-Oostengezant. Hij groeit uit tot een van de belangrijkste onderhandelaars in grote conflicten, zoals nu rond Iran.
“Er zijn dus overlappingen tussen de privéondernemingen van de familie Trump en de dagelijkse politieke gang van zaken in het Witte Huis”, vertelt software engineer en crypto-expert Molly White.
Wat zijn cryptovaluta?
Crypto is digitaal geld dat buiten banken en overheden om werkt. De bekendste cryptomunt, Bitcoin, staat bekend om zijn sterk wisselende waarde en wordt daardoor meer gezien als belegging dan als betaalmiddel.
Een stablecoin is stabieler: de waarde is gekoppeld aan een vaste munteenheid zoals de dollar. Ook worden er ‘memecoins’ verhandeld, digitale munten zonder vaste waarde, vaak met een satirisch element. En dan is er ook een governance token, dat geeft investeerders geen geld, maar zeggenschap, vergelijkbaar met een aandeel.
Dit alles valt niet onder de controle van banken of toezichthouders. Dat biedt vrijheid, maar ook risico: er is niemand die ingrijpt als het misgaat.
Het bezitten van een bedrijf als president is niet verboden, en kwam eerder voor: president Jimmy Carter was eigenaar van een pindaboerderij. Hij bracht dat bedrijf echter onder bij een beheersstichting, om de schijn van belangenverstrengeling tegen te gaan. Daar is een president niet toe verplicht. Het accepteren van buitenlandse giften, is dat wel volgens de grondwet(opent in nieuw venster).
Amerika wordt ‘crypto-hoofdstad’
De regering-Trump omarmt crypto volledig. Eerder werden cryptovaluta nog beschouwd als te gevaarlijk voor de gewone Amerikaan en te risicovol voor het financiële systeem. Maar onder Trump wordt juist een wet(opent in nieuw venster) aangenomen die stablecoins buiten het toezicht van de effectenwaakhond SEC stelt.
“De wet creëert uitzonderingen voor cryptobedrijven. Zodat ze niet hoeven te voldoen aan bestaande financiële regelgeving waar gewone bedrijven mee te maken hebben”, legt Molly White uit. “Het geeft hen een flinke voorsprong.”
Onderzoeken stopgezet
Ook de SEC zelf verandert drastisch van koers: tientallen lopende onderzoeken naar mogelijke crypto-fraude worden stopgezet. “We hebben het roer volledig omgegooid: we richten ons op regelgeving, niet op handhaving”, vertelde toezichthouder Hester Peirce eerder tegen Nieuwsuur. Molly White: “Er vindt eigenlijk geen echte handhaving plaats. Je kunt doen wat je wilt en zal waarschijnlijk geen repercussies ondervinden.”
De draai van de SEC verbaast politiek econoom Malcolm Campbell-Verduyn niet. “Al die organisaties staan onder politieke druk. Dit gebeurt ook onder andere regeringen. Maar alles is extremer onder Trump.”
‘Transparante corruptie’
Veel van de zaken die de SEC laat vallen, hebben één ding gemeen: betrokkenen hebben financiële banden met de president. Bijvoorbeeld multimiljardair Justin Sun, oprichter van cryptoplatform Tron. Onder president Joe Biden wordt hij door de SEC aangeklaagd op verdenking van fraude en marktmanipulatie. Maar nadat Sun 75 miljoen dollar investeert in Trumps cryptobedrijf, mag hij aanschuiven bij een privédiner met de president. Kort daarna trekt de SEC de aanklacht in.
Witte HuisTrump met Sheikh Tahnoon, de nationale veiligheidsadviseur van de VAE
En begin dit jaar krijgt de Wall Street Journal(opent in nieuw venster) documenten in handen over een geheime deal tussen World Liberty Financial en de nationale veiligheidsadviseur van de Verenigde Arabische Emiraten, Sheikh Tahnoon. Voor 500 miljoen dollar kocht hij bijna de helft van de aandelen in het bedrijf. Daarvan zou later 187 miljoen dollar rechtstreeks naar de Trump-familie vloeien.
Enkele maanden daarna neemt de Trump-regering een opmerkelijk besluit. Tegen adviezen van de eigen nationale veiligheidsadviseurs in, geeft het Witte Huis toestemming voor een jaarlijkse levering van 500.000 van de meest geavanceerde AI-chips(opent in nieuw venster) aan de Emiraten.
Volgens cryptokenner Campbell-Verduyn is dit een duidelijk signaal naar andere landen: “Als je invloed wil hebben binnen de Trump-regering, moet je simpelweg zijn cryptomunten kopen. Het is transparante corruptie, dat is kwalijk, maar tenminste wel duidelijk.”
Zie in deze video meer over de omstreden cryptodeals waarmee Trump zichzelf en zijn familie verrijkt, en waarom hij daar voorlopig mee weg lijkt te komen: