De olievoorraden, die landen onder meer gebruiken om prijsschokken op de markt op te vangen en tekorten te voorkomen, staan wereldwijd bijna op hun laagste punt sinds 2018. Dat zegt investeringsbank Goldman Sachs tegen persbureau Bloomberg.

Evenknie Morgan Stanley schat dat de wereldwijde voorraden tussen 1 maart en 25 april van dit jaar met een recordsnelheid van ongeveer 4,8 miljoen vaten per dag zijn gedaald. 

Schokdemper

Volgens Natasha Kaneva, onderzoeker bij de bank, fungeren de voorraden als ‘schokdemper’. Ze wijst erop dat niet elk vat uit de voorraad kan worden getapt, omdat een minimumhoeveelheid nodig is om alle bijbehorende pijpleidingen en opslagtanks goed te laten functioneren.

Dat betekent volgens de bank dat het ‘operationele stresslevel’ al wordt bereikt voordat de voorraad daadwerkelijk nul is. En we al sneller met serieuze tekorten te maken kunnen krijgen.

Het inschatten van de olievoorraden is volgens Bloomberg een kunst. Een groot deel van de strategische voorraden bestaat uit ruwe olie en brandstof. Die worden door overheden beheerd, eventueel in samenspraak met bedrijven. Maar het gaat ook om commerciële voorraden: die worden aangehouden door olieproducenten, raffinaderijen en handelaren.

Zo heeft Nederland een strategische voorraad aan kerosine die kan worden ingezet als de nood aan de man is. De voorraad, die sinds de start van de Iran-oorlog nog niet is aangesproken, is goed voor zeker vijf maanden, zegt minister Karremans (Infrastructuur). De strategische reserve aan olie wordt al wel ingezet, in samenspraak met internationale bondgenoten.

Miljoenen vaten de markt op

Om de recente prijsstijging van olie te dempen, gaan miljoenen vaten olie uit de strategische reserves snel de markt op. Voordeel: het kan voor een goede prijs worden verkocht en direct worden ingezet. Maar het zorgt er dus ook voor dat de buffer hard slinkt. Het vrijgeven zorgt ook nog niet voor prijsdalingen.

De grootste stress is volgens de Amerikaanse analisten momenteel te vinden bij een handjevol Aziatische landen die afhankelijk zijn van olie-import, zoals Indonesië, Vietnam, Pakistan en de Filipijnen. Brandstoftekorten leidden daar al tot grote zorgen en lange rijen en die kunnen met de huidige situatie schrijnender worden.

Andere landen, zoals India, zetten in op lagere consumptie om de vraag en effecten van de olietekorten te drukken. President Modi roept Indiërs maandag op om vooral thuis te werken en gebruik te maken van het OV.

In Europa zijn de kerosinetekorten onderwerp van groeiende zorg. Volgens sommige analisten kunnen de voorraden al per volgende maand kritieke niveaus bereiken – en zijn de commerciële voorraden in de havens van Antwerpen, Rotterdam en Amsterdam gedaald tot het laagste niveau in zes jaar. Het leidde al tot het schrappen van vluchten, extra tankstops en duurdere vakanties. 

Analisten en handelaren waarschuwen tegenover Bloomberg dat de dalende voorraden zullen leiden tot verdere prijsstijgingen. Ook omdat alle voorraden op een later moment in het jaar weer moeten worden aangevuld.

Onbeheersbaar

“Als de Straat van Hormuz niet per begin juni heropend wordt, zullen sommige Aziatische landen een macro-economische schok ervaren, terwijl Europa mogelijk nog een maand de tijd heeft voordat de situatie moeilijk beheersbaar wordt”, zegt Frederic Lasserre, hoofd onderzoek bij energiehandelaar Gunvor Group. Al gelden de problemen niet overal en voor iedereen. 

Niet meer via Hormuz? Golfstaten zijn bezig met alternatieve routes voor hun olie, zie je in deze video: