In 2025 is het aantal incidenten waarbij de politie geweld gebruikt met ongeveer 9 procent toegenomen. Bij 25.163 gebeurtenissen ging de politie vorig jaar over tot de inzet van geweld. In 2024 gebeurde dat 23.104 keer, in 2022 lag dat cijfer op 20.863.
In het jaarverslag van de politie over geweldsaanwendingen door politieambtenaren in 2025, concludeert de politie dat „na een stabilisatie in de voorgaande jaren de cijfers over 2025 lijken toe te nemen”. Gedeeltelijk is de stijging te verklaren doordat er in 2025 ongeveer 4 procent „meer incidenten waren waarbij de politie ter plaatse kwam”.
De meeste incidenten deden zich voor in de ‘demonstratiehoofdstad’ Den Haag
Volgens de politie is „geen eenvoudige verklaring te geven voor de toename”. Het aantal agenten dat vorig jaar geweld toepaste, bedroeg 12.681. Het gaat in 57 procent van de gevallen om fysiek geweld tegen ‘goederen’, zoals deuren intrappen of ramen forceren.
De meeste incidenten deden zich voor in de ‘demonstratiehoofdstad’ Den Haag (3.313 gevallen), gevolgd door Rotterdam (3.064) en Amsterdam (3.060). Ook de ingezette geweldsmiddelen namen toe. De politie schrijft in het jaarverslag dat ”nader onderzoek is vereist” om de cijfers te kunnen verklaren. De Politieacademie voert die studie nu uit.
Lees ook
‘Waarom haat iedereen de politie?’ Film ‘Dossier 137’ kaart Frans politiegeweld tijdens demonstraties aan
Burgers tegen agenten
De toename van politiegeweld valt samen met het geweld de andere kant op: van burgers tegen agenten. Eerder deze maand maakte de politie bekend dat zich vorig jaar zo’n 13.000 geweldsincidenten voordeden van burgers tegen agenten, ruim 2.000 meer dan in 2019. Een onacceptabel hoog cijfer, aldus de politie.
Er waren in 2025 in totaal 2.674.702 unieke incidenten waarbij de politie in actie kwam. Bij ruim 25.000 gevallen daarvan paste de politie geweld toe. Dat is 0,95 procent van het totaal aantal door de politie behandelde voorvallen. „Daarbij gaat het veelal om situaties waarbij de politie een persoon onder controle moet brengen”, aldus het jaarverslag. In totaal werd 45.779 keer gebruikgemaakt van een geweldsmiddel. Bij bijna de helft van de geweldstoepassingen in de periode 2022-2025 was volgens de politie sprake van een of meer aanhoudingen.
Volgens Corry van Breda, plaatsvervangend politiechef in de eenheid Zeeland-West-Brabant en landelijk portefeuillehouder geweld, valt een deel van de stijging van het gebruik van geweld door agenten te verklaren doordat hun werk „door groeiende maatschappelijke onrust en toenemende verharding steeds complexer is geworden”. Bij demonstraties ziet de politie „een heel raar samenspel van groepen”, aldus van Breda. „En steeds vaker zie je dat er bij een demonstratie ook mensen verschijnen die er alleen maar op uit zijn om te rellen of rotzooi te trappen.”
212 keer gericht geschoten
In Nederland zijn 40.608 politieambtenaren bevoegd om een geweldsmiddel in te zetten. De middelen die in 2025 onder meer zijn toegepast zijn: traangas (5 keer), een diensthond (172 keer) en pepperspray (767 keer). Het richten van een vuurwapen gebeurde 1.228 keer, 109 keer werd een waarschuwingsschot gelost en 212 keer is gericht geschoten. In 198 van die gevallen was het doel het doden van een agressief dier (negen maal) of een ernstig gewond dier.
Het meest toegenomen is het gebruik van de uitschuifbare wapenstok: dat steeg van 1.574 maal in 2022 naar 1.843 in 2025. Politiegeweld nam het meeste toe bij de eenheid Rotterdam. Het aantal incidenten steeg daar van 1.924 in 2022 naar 3.064 vorig jaar. Volgens Van Breda is dat een gevolg van een nieuwe, meer precieze registratie.
In 2025 is door politiechefs in 369 gevallen geoordeeld dat het geweld van een agent niet voldeed aan de eisen
In 2025 is door politiechefs in 369 gevallen geoordeeld dat het geweld van een agent niet voldeed aan de eisen van vakmanschap. In vijftien gevallen heeft dit geleid tot een disciplinaire maatregel, variërend van een berisping en het inhouden van verlof of salaris tot een voorwaardelijk ontslag.
„Het geweld door agenten is nooit een doel op zich. [Maar] als mensen na drie keer waarschuwen nog niet doen wat wij nodig achten, dan moeten we dat kunnen afdwingen”, zegt Van Breda.
Lees ook
Wat weten we nu van het politiegeweld tegen twee vrouwen in Utrecht?
Geef cadeau
Deel
Mail de redactie