Een glas rode wijn bij het eten is goed voor je hart. Tenminste, dat verhaal duikt steeds weer op in gesprekken, advertenties en zelfs in wetenschappelijke discussies. Maar een nieuwe grote overzichtsstudie maakt korte metten met het romantische imago van alcohol als relatief onschuldige gewoonte.
Onderzoekers van Harvard en de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) concluderen deze week dat alcohol een belangrijke oorzaak is van tientallen ziektes en verwondingen. De nadelen wegen in zowat alle gevallen zwaarder dan de eventuele voordelen. Van kanker en leverziekten tot verkeersongelukken en infecties: alcohol is op allerlei manieren schadelijk en veel destructiever dan veel mensen denken.
Zwaar alcoholgebruik en ziekte
Volgens de onderzoekers zijn meer dan zestig aandoeningen volledig toe te schrijven aan alcoholgebruik. Zonder alcohol zouden deze ziekten simpelweg niet bestaan. De WHO noemt onder meer alcoholische hartspierziekte, levercirrose en het foetaal alcoholsyndroom (FAS). Hierbij ontstaat hersenschade bij baby’s, omdat de moeder tijdens de zwangerschap veel alcohol heeft gedronken. Maar daar stopt het niet.
Alcohol tast de lever aan en verzwakt het immuunsysteem. Daardoor wordt het lichaam kwetsbaarder voor infectieziekten. De nieuwe meta-analyse linkt alcoholgebruik aan een verhoogd risico op onder meer tuberculose, longontsteking, hiv/aids en andere seksueel overdraagbare aandoeningen. Daarnaast heeft alcohol een grote impact op het gedrag van mensen: we nemen vaker en grotere risico’s als we onder invloed zijn. En ook dat draagt bij aan besmettingen en het ontstaan van gevaarlijke infecties.
Leestip: Alcohol is alcohol? Nee, het maakt voor je gezondheid mogelijk toch uit wat je drinkt
Van kanker tot dementie
Veel chronische aandoeningen hangen samen met alcoholgebruik. De onderzoekers noemen vijf grote categorieën:
– verschillende vormen van kanker, waaronder borst-, darm-, lever- en keelkanker
– hart- en vaatziekten
– diabetes type 2
– neurologische aandoeningen zoals dementie en epilepsie
– maag-, darm- en leverziekten zoals pancreatitis (acute ontsteking van de alvleesklier)
Zelfs kleine hoeveelheden alcohol hebben al invloed op het reactievermogen, de balans en het beoordelingsvermogen van de innemer. Dit verhoogt de kans op verkeersongelukken, valpartijen en geweldsincidenten. En dat is niet alleen gevaarlijk voor de drinker zelf. Hierbij kunnen ook andere mensen slachtoffer worden.
Is de schade omkeerbaar?
Dat hangt af van het type schade. Een blessure geneest vaak wel weer. Een verhoogde kans op soa’s verdwijnt meestal zodra iemand stopt met drinken. Ook het immuunsysteem kan zich herstellen, al kan jarenlang zwaar drinken wel blijvende schade veroorzaken. Bij aandoeningen zoals levercirrose ligt dat allemaal wat ingewikkelder. “Veel chronische alcoholgerelateerde ziekten zijn niet volledig omkeerbaar”, zegt Jürgen Rehm van het Canadian Centre for Addiction and Mental Health. “Maar minder drinken kan de ziekte wel afremmen, zelfs als een deel van de schade resteert.” Ook hersenschade kan deels herstellen na langdurige onthouding, al blijft er bijvoorbeeld een verhoogd risico op dementie bestaan.
Leestip: Er blijkt een verrassende link tussen ADHD en alcoholmisbruik
En dat gezonde glas wijn dan? Dat blijft een discussiepunt. Sommige studies doen vermoeden dat kleine hoeveelheden alcohol een beschermende werking hebben tegen bepaalde hart- en vaatziekten. Maar volgens Rehm is het bewijs daarvoor niet erg overtuigend. “Als we alle onderzoeken naast elkaar leggen, kunnen we simpelweg niet met zekerheid zeggen dat alcohol goed is voor hart en bloedvaten.”
Ook hoofdonderzoeker Sinclair Carr is ervan overtuigd dat alcohol vooral veel ziekte en letsel veroorzaakt. “De schade die drank aanricht weegt zwaarder dan de mogelijke voordelen, dat kan ik na deze studie met aan waarheid grenzende waarschijnlijkheid wel stellen.”
Wil je niets van Scientias missen? Volg Scientias op Google Discover dan zie je al onze verhalen!
Uitgelezen? Luister ook eens naar de Scientias Podcast: !