Gezellig, een dagje shoppen in Antwerpen. Maar je ziet er niet alleen veel Nederlanders, maar ook veel Nederlandse winkels. Ben je per ongeluk niet toch in Haarlem of Den Bosch?
In winkelstad Antwerpen, favoriet bij veel Nederlanders, begint het al op het centraal station. Je kunt naar het toilet bij 2theloo en als je het station uitloopt, is een Albert Heijn het eerste dat je ziet. Voordat je op de belangrijkste winkelstraat, de Meir, komt, loop je langs HEMA, Kruidvat, Jumbo, America Today, Wam Denim en Pink Gellac. In een zijstraat is nog een Pipoos.
Nog meer ketens
Loop je de Meir verder af, vind je ook een Hans Anders, Action, PME Legend, Pearle, Wibra, We Fashion, Cotton Club, Rituals, nog een HEMA, Van Haren, Kruidvat, Hunkemöller, The Sting en een Costes.
In andere winkelstraten in Antwerpen zie je nog ruim twintig andere Nederlandse winkelketens. Daaronder zitten bekende namen als Floris van Bommel, G-Star Raw, MyJewellery, en De Slegte. Buiten het centrum vind je ook nog winkels zoals Cool Blue, Boekenvoordeel, Kwantum, Swiss Sense, Beter Bed en Gamma.
© ANP 
Een winkel van Rituals op de Meir in Antwerpen. Minder winkels, maar meer Nederlandse ketens
Tussen 2020 en 2026 daalde het totaal aantal winkels in België met ruim 10 procent, blijkt uit cijfers van onderzoeksbureau Locatus. Dat is in lijn met de ontwikkeling in Nederland. Net als hier lijden fysieke winkels er onder de opkomst van online winkels.
Wat opvalt: in diezelfde periode steeg het aantal fysieke winkels van Nederlandse ketens in België juist. Dit aantal steeg sinds 2020 met ruim 10 procent tot bijna 2500. Dat blijkt uit gegevens van onderzoeksbureau Retailsonar.
Andere Belgische steden bieden een vergelijkbaar beeld. Als je postkantoren, banken en benzinestations weglaat, dan staat Kruidvat op de vierde plek en Zeeman op de negende plaats van ketens met de meeste winkels. Ook Pearle, Action, Hans Anders en HEMA scoren hoog. Ze hebben allemaal ruim honderd winkels in België, blijkt uit de gegevens van Locatus.
Ook in de hoofdstad Brussel en het Franstalige Wallonië kun je shoppen bij Nederlandse ketens. Maar de meeste vind je toch in het Nederlandstalige Vlaanderen.
‘Makkelijk uitbreiden’
België is het makkelijkste buitenland voor Nederlandse winkelketens om uit te breiden, legt Gino van Ossel uit. Hij is hoogleraar retail aan Vlerick Business School in Brussel. Er zijn wel grote cultuurverschillen, maar de verschillen met andere landen zijn nog groter.
Dat we dezelfde taal spreken, in ieder geval in Vlaanderen, maakt het allereerst eenvoudiger om de stap te maken, zegt Van Ossel. Hij stelt dat je Belgische activiteiten bovendien prima kunt managen vanuit Nederland.
© Paul le Clercq 
Een HEMA en een Zeeman naast elkaar in een winkelcentrum in Brussel.
Verder is het vaak makkelijk om Belgische winkels vanuit Nederland te bevoorraden, zegt Els Breugelmans, hoogleraar retailmarketing aan de universiteit van Leuven. “Van een distributiecentrum in Nederland naar Groningen rijden is soms verder dan naar een winkel in België.”
Maar de belangrijkste motivatie is toch vaak verder groeien. Op een gegeven moment zijn winkelketens uitgegroeid in eigen land en moeten ze wel de grens over, zegt Jorg Snoeck, retaildeskundige en oprichter van retailplatform Retaildetail.
Blunders
België beschouwen als een soort Nederland, maar dan een beetje anders, kan tot grote blunders leiden. Zo verkocht HEMA er ooit dezelfde fietsbanden en -pompen als in Nederland. Maar de ventielen hebben er een andere maat, wat leidde tot ontevreden Belgische klanten. Blokker legde de Nederlandse versie van het bordspel Monopoly in de winkels. Maar ‘Kalverstraat’ zegt Belgen niets.
Of een keukenwinkel die even over het hoofd zag dat de inwoners van Luik Frans spreken, en er een folder verspreidde in het Nederlands. En HEMA had niet door dat Belgen de verjaardag van de (toen nog) Koningin van Nederland niet vieren. Het gevolg: de Belgische HEMA’s waren dicht op 30 april, maar waren open op 1 mei, wat juist weer een feestdag is in België.
Aanvankelijk waren het vooral ketens als Kruidvat en Zeeman die naar België trokken, zegt hij. Hoe meer winkels zij hadden, hoe beter. Het achterliggende idee is dat als je meer inkoopt, dit de kosten drukt en je zo lagere prijzen kan vragen aan de consument.
België is voor Nederlandse ketens soms ook een opstapje naar grotere landen, zoals Duitsland en Frankrijk, zegt retailexpert Snoeck. Met België erbij kun je immers aardig wat schaalgrootte bereiken.
Omdat In België de Nederlandstalige en de Franstalige regio deels gescheiden markten zijn, kun je de uitbreiding over de grens ook nog in kleinere stapjes doen, legt Snoeck uit. Je kunt beginnen in Vlaanderen, en als dat succesvol is, kun je volgens hem vervolgens uitbreiden naar de rest van het land.
De laatste tijd groeien ook vaak Nederlandse ketens die online zijn begonnen, en later ook fysieke winkels openden, in België. Denk aan ketens als My Jewellery, Skins, en Coolblue. Soms kennen consumenten in België deze ketens al, omdat ze er online shoppen. In ieder geval voor Vlamingen is dat qua taal dus ook geen probleem.
Voortaan dus toch maar winkelen in Zwolle, Breda of Zoetermeer? Nou, niet per se. In Belgische steden is de sfeer toch anders, en je bent er toch even tussenuit. Daarbij zijn er natuurlijk ook voldoende Belgische winkelketens met andere producten, en het bier smaakt er natuurlijk lekkerder.