Miljoenen Nederlandse huishoudens hebben zonnepanelen op het dak van huis. Deze zonnepanelen bevatten veel nuttige en soms schaarse materialen zoals zilver en silicium. Grondstoffen waarvan de vraag de komende jaren alleen maar toeneemt. 

Moeilijk te ontmantelen

Het probleem is dat zonnepanelen zich tot nu toe maar moeilijk laten recyclen. Dit komt doordat zonnepanelen volgens TNO zijn ontworpen om tegen weer en wind te kunnen. “De stevigheid van de zonnepanelen is een voordeel tijdens gebruik, maar een nadeel bij recycling”, schrijft TNO.

Dat de onderdelen van zonnepanelen zo stevig aan elkaar worden gelijmd, maakt het lastig ze zonder te beschadigen los te halen. De huidige recyclingmethoden zijn volgens TNO ‘vaak grof’. “Panelen worden vermalen of verhit tot hoge temperaturen. Met deze technieken worden materialen zoals zilver en zuiver silicium helemaal niet teruggewonnen, of kost het zeer veel energie.”

Vol trots meldt TNO dat de lasertechnologie zonnepanelen ‘vele malen efficiënter’ ontmantelt, met behoud van waardevolle grondstoffen. “Naar verwachting wint de nieuwe lasertechnologie liefst 99 procent van het zilver terug. Bovendien verbruikt deze methode vele malen minder energie.”

Hoe het werkt 

Bij die nieuwe techniek wordt gebruikgemaakt van het feit dat panelen ontworpen zijn om zoveel mogelijk licht op te vangen. Een krachtige laser zorgt voor warmte op een gedeelte van het zonnepaneel. Op deze manier worden verschillende lagen gecontroleerd van elkaar gescheiden, zonder het hele paneel te verhitten of chemisch te behandelen. Deze technologie is toepasbaar op verschillende typen zonnepanelen.

“Het resultaat: een veel schonere scheiding van materialen. Het glas blijft intact en de zonnecellen komen vrij met nauwelijks lijmresten”, schrijft TNO.

Het is volgens het onderzoeksinstituut nu de bedoeling dat de techniek op grote schaal gebruikt gaat worden. “Op dit moment lopen er verschillende projecten met industriële partners en er staan meer samenwerkingen in de steigers.” TNO noemt zichzelf een van de voorlopers, ondanks dat er in Australië en Verenigde Staten ook vergelijkbare onderzoeken lopen. 

Zilver-rush 

Het hergebruiken van materialen uit zonnepanelen kan volgens TNO economisch lucratief zijn. 25 procent van het wereldwijd gewonnen zilver gaat namelijk op dit moment naar de productie van zonnepanelen. De vraag naar deze grondstof blijft toenemen. 

In zonnepanelen zit ook silicium, dat gebruikt wordt voor bijvoorbeeld batterijen of nieuwe zonnecellen. Verder zijn volgens TNO ook het glas en de kunststoffen in de zonnepanelen beter her te gebruiken wanneer ze schoon worden teruggewonnen.

Tegen 2030 wordt in Europa een grote hoeveelheid afgedankte zonnepanelen verwacht, verwacht TNO. “Deze lasertechnologie levert een goudmijn aan grondstoffen op.”

In deze video van vorig jaar wordt uitgelegd of het als huiseigenaar nog verstandig is om het dak te vullen met zonnepanelen: