Het gaat om twee zogeheten kooks- en gasfabrieken van Tata Steel. Daarin worden kooks geproduceerd door steenkool in ovens te verhitten. Die kooks zijn nodig bij de staalproductie. Maar daar komen schadelijke stoffen bij vrij.
Niet snel genoeg
Tata Steel wil de productie verduurzamen door over te stappen van kolen op duurzame energie, zoals groene stroom en waterstof. De staat kondigde eerder aan 2 miljard euro bij te dragen aan de vergroening van de staalgigant. Maar volgens de omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied gaat dit proces niet snel genoeg.
De kooksfabrieken van Tata Steel hebben structureel de milieunormen overschreden, bijvoorbeeld door te veel schadelijke stoffen uit te stoten, meldde de instantie. Deze stoffen zijn slecht voor het milieu en voor de gezondheid. Maatregelen zoals dwangsommen mochten niet baten. Daarom wil de dienst nu de vergunningen intrekken. Maar dit betekent niet dat de kooksfabrieken per direct worden stilgelegd.
1. Waarom is het niet mogelijk om de fabrieken meteen stil te leggen?
Dat heeft te maken met het volgen van de procedures, legt een woordvoerder van de omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied uit. Op dit moment werkt de dienst aan een ontwerp van het besluit om de vergunningen in te trekken. “Dat moet zorgvuldig gebeuren. Het gaat hier niet om een klein besluit”, zegt ze. De woordvoerder kan niet zeggen wanneer het ontwerp af is.
Als dat ontwerp er ligt, begint de zienswijze. Belanghebbenden (denk aan Tata Steel en omwonenden) mogen dan reageren. Hierop volgt het definitieve besluit, waarna nog juridische procedures kunnen worden gestart, zoals bezwaar, beroep en hoger beroep.
“Hoe snel het intrekken van de vergunning van kracht gaat, zal dus voor een groot deel afhangen van hoe Tata Steel met het besluit omgaat”, zegt de woordvoerder van de dienst. Als dat proces is afgerond zullen de fabrieken alsnog niet van de ene op de andere dag sluiten. De omgevingsdienst wil kijken naar een ‘redelijke termijn’. Die wordt bekend in het ontwerpbesluit.
Bij Tata Steel worden ‘alle opties onderzocht’ om ervoor te zorgen dat de sluiting met ‘de nodige zorg en voorzichtigheid’ gebeurt, laat een woordvoerder van het bedrijf weten. De staalgigant sluit ook juridische stappen niet uit, maar de voorkeur gaat uit naar samen optrekken met de autoriteiten en de toezichthouder.
2. Heeft het overtreden van de milieunormen tot die tijd geen gevolgen voor Tata Steel?
De kooksfabrieken mogen voorlopig dus blijven draaien. Zolang dat gebeurt, blijft de omgevingsdienst optreden als de normen worden overschreden, zegt de woordvoerder. Dat doet de dienst door bij overtredingen een boete op te leggen.
Voor een van de kooksfabrieken is inmiddels een eerste bedrag van 3,2 miljoen euro geëist. Dat bedrag kan nog oplopen tot bijna 10 miljoen euro. Voor de andere fabriek is de maximale dwangsom van zo’n 17 miljoen euro bereikt.
Tata Steel heeft de boetes betaald, zegt de woordvoerder van de omgevingsdienst. Maar er is geen vooruitzicht op verbetering op de korte termijn. Daarom wil de dienst de vergunning voor beide fabrieken nu intrekken. Welke verdere maatregelen er komen tot die vergunningen zijn ingetrokken, is nog onbekend.
Tata Steel was al van plan de kooksfabrieken te sluiten in 2030 en 2037, maar liet gisteren in een persbericht weten dit te willen vervroegen. Hoeveel sneller de fabrieken kunnen sluiten is niet duidelijk. Dat wordt onderzocht, stelt de woordvoerder. Volgens het bedrijf speelt de technologische en logistieke complexiteit daarbij een rol.
3. Betekent het intrekken van de vergunningen dat Tata Steel in Nederland moet sluiten?
De aankondiging van de omgevingsdienst leidt tot onzekerheid over het tijdspad voor de sluiting van de kooksfabrieken, stelt de woordvoerder van Tata Steel. “Dat vertaalt zich in onzekerheid voor heel TSN (Tata Steel Nederland).”
De kooksfabrieken zijn belangrijk voor het bedrijfsproces bij Tata Steel, zegt de woordvoerder. Maar ze zijn niet onmisbaar. Kooks kan ook worden ingekocht.
Maar op het terrein zijn de verschillende fabrieken met elkaar verbonden. Zo leveren de kooksfabrieken bijvoorbeeld energie voor andere fabrieken op het terrein. Bij een sluiting van de kooksfabrieken moet dit dus anders worden ingericht.
In de video geven we drie redenen voor het sluiten van Tata en drie redenen voor het openhouden van Tata Steel: