Zo’n honderd mensen, in roze, lopen deze zaterdagmiddag vanaf het gemeentehuis door de straten van Hellevoetsluis. Het zijn vooral vrouwen, van alle leeftijden, met spandoeken en borden met teksten als ‘Eigen volk eerst’ en ‘Genoeg is genoeg’ en met Nederlandse vlaggen erbij getekend. De optocht was aangekondigd als een vrouwenmars „tegen de azc’s in Voorne aan Zee”, de gemeente waartoe Hellevoetsluis behoort.
Er lopen ook mannen mee en zo’n vijftien van hen dragen roze hesjes. Organisator en paardencoach Miranda van Driel uit Hellevoetsluis, noemt hen „onze mannen van de ordedienst”. De groep kent elkaar al lang, zegt een lid van die ordedienst. Ze protesteerden vanaf 2020 op het Museumplein en op het Malieveld, tegen de coronamaatregelen. Ze ervaarden dat journalisten en politici hen niet serieus namen. De rellen die soms op de demonstraties volgden, werden volgens hen verergerd of zelfs aangezet door undercoveragenten („romeo’s”). Het bracht hen samen, als een groep. Ze komen uit deze buurt en werden vrienden.
De organisatie had om de ordedienst gevraagd, vertelt een lid, om de vrouwen die door Hellevoetsluis lopen te beschermen. Tegen wie? „Tegen groepen van buitenaf”. Concreter dan dat wordt het niet. En liever komen ze niet met hun naam in de krant. Ron (71) zegt dat ze voor de ordedienst vandaag de mannen kozen die overzicht hebben en rustig blijven. En de mannen met oortjes in? Die hebben een achtergrond in de beveiliging, vertelt een ander lid van de ordedienst.
Zoom in
Zoom in
Deelnemers van de demonstratie in Hellevoetsluis.
Foto Hedayatullah Amid / NRC
Aan het begin van de middag staan vriendinnen Regina Dell’Avo (55, hondenoppas, bij de gemeenteraadsverkiezingen stemde ze PVV) en Paula van Bergen (56, vrijwilliger bij de kledingbank, ze stemde FVD) te verkleumen voor het gemeentehuis. Ze hoorden via via van deze mars. Dit is hun eerste demonstratie.
Zij maken zich zorgen over de veiligheid van hun kinderen. Dell‘Avo heeft een zoon van zeventien. Voelt hij zich onveilig? „Nee, ik voel me niet veilig voor hém.” En de 18-jarige dochter van Van Bergen? „Ze kan prima voor zichzelf opkomen”, maar de maatschappij verhardt, ziet Van Bergen. Laatst nog zag ze vriendinnen van dertien met elkaar vechten bij het winkelcentrum.
Dan pakt Van Driel de microfoon voor de deur van het gemeentehuis. „We staan hier vandaag niet omdat we tegen alle vluchtelingen zijn”, zegt ze. „Maar waarom zijn het zoveel alleenstaande mannen? Waar zijn de vrouwen en kinderen? Waar zijn de oudere mannen of de mannen met een handicap?” In Hellevoetsluis ligt een schip met zo’n 150 asielzoekers en statushouders. Er komen in de gemeente Voorne aan Zee nog 388 opvangplekken voor asielzoekers bij. Een nieuw college zal samen met de gemeenteraad beslissen waar er een azc komt.
Niet meer zedenmisdrijven door asielzoekers
Het is niet de eerste vrouwenmars tegen de komst van een azc deze maand. Er was er een in Apeldoorn, een in Loosdrecht. Waarom vrezen deze vrouwen voor hun veiligheid en wat heeft dit met asielzoekers te maken? De cijfers vertellen iets anders. Zo worden asielzoekers volgens onderzoek van het Wetenschappelijk Onderzoek- en Datacentrum (WODC) minder vaak verdacht van criminaliteit dan een vergelijkbare groep Nederlanders (bijvoorbeeld even oud, laag inkomen).
Als het gaat om zedendelicten is het risico op verdenkingen in beide groepen ongeveer even groot.
„Geweld tegen vrouwen is een gigantisch groot probleem”, zegt Danique de Jong, initiatiefnemer van de actie ‘Wij eisen de nacht op’. Die actie ontstond na een reeks geweldplegingen tegen vrouwen, waaronder ook de moord op de 17-jarige Lisa vorig jaar augustus. Bijna de helft van de vrouwen in Nederland heeft sinds de leeftijd van 15 jaar fysiek of seksueel geweld ervaren, blijkt uit cijfers van het Europees Instituut voor Gendergelijkheid.
De angst voor asielzoekers die vrouwen iets aandoen, wordt vooral aangepraat door populistische politici
Danique de Jong
initiatiefnemer van ‘Wij eisen de nacht op’
De angst die vrouwen voelen, moet volgens De Jong dan ook erkend worden. Maar zelf loopt ze niet mee met de azc-vrouwenmarsen. De koppeling van vrouwonveiligheid aan asiel leidt af van wat volgens haar de oorzaken zijn van geweld tegen vrouwen: genderrollen, machtsverhoudingen en de voortvloeiende ongelijkheid tussen mannen en vrouwen.
Geweld tegen vrouwen, zegt ze, „staat totaal los van asiel en migratie”. De angst voor asielzoekers die vrouwen iets aandoen, wordt vooral aangepraat door populistische politici als Geert Wilders en Lidewij de Vos, denkt De Jong. Hun agenda is gericht op asielmigratie, „daarom koppelen ze dat continu aan een onderwerp dat op dat moment speelt. Toen we met z’n allen in rep en roer waren over de woningnood, werd asiel gekoppeld aan woningnood. Nu vrouwveiligheid hoog op de agenda staat, wordt dat gekoppeld aan asiel, zodat de discussie uiteindelijk weer daarover gaat.”
De wetenschap heeft er zelfs een eigen term voor: femonationalisme.
Dehumaniseren van groepen
Uiterst rechtse politici hanteren volgens Sarah de Lange, hoogleraar Nederlandse politiek aan de Universiteit Leiden, een vrouwbeeld van „een vrouw die thuis voor de kinderen zorgt en kwetsbaar is als het aankomt op wat mannen haar aan kunnen doen”. Daarbij gaat het altijd om ándere mannen, in het bijzonder mannen met een andere culturele achtergrond.
Het koppelen van vrouwenrechten aan uiterst rechts gedachtegoed is „heel risicovol”, zegt de politicoloog. Het geeft partijen „legitimiteit”, omdat ze ermee zowel mannen als vrouwen aanspreken en de zorgen daardoor „breed gedragen” lijken. De ‘roze’ vrouwenmarsen geven de achterliggende ideeën daarnaast een „lieflijk” imago, wat het dehumaniseren van groepen mensen als asielzoekers normaliseert.
In Hellevoetsluis, zegt Ton de Koning (65) op een bankje voor het gemeentehuis, wonen veel mensen die, net als hij, eerst in Rotterdam-Zuid woonden. Ze kozen voor een kleinere stad. Iedereen kent elkaar, van school, de cafés. De Koning was dakdekker en vrachtwagenchauffeur. Zijn zoon hield toezicht op de bunkering van schepen in de Rotterdamse haven, zijn dochter is politiek actief.
Hij heeft een ontsteking aan zijn achilleshiel, daarom loopt hij niet mee. „Ik heb er nooit zo veel problemen mee”, zegt hij, met asielzoekers. „Maar het moet wel een beetje leefbaar blijven hier.”
Zo’n honderd mensen liepen mee in Hellevoetsluis.
Foto Hedayatullah Amid / NRC
Zoom in
Geef cadeau
Deel
Mail de redactie