COPD wordt in de volksmond vaak “rokerslong” genoemd. Maar volgens een studie in het vakblad JAMA Internal Medicine is die naam niet helemaal accuraat, want ook mensen die nog nooit van hun leven een sigaret hebben aangeraakt, verliezen gemiddeld evenveel jaren van hun leven aan COPD als mensen die wel hebben gerookt.
De auteurs van deze studie hebben de gegevens van net geen 46.000 Amerikaanse volwassenen tussen de 17 en 98 jaar onder de loep genomen. Sommige patiënten werden meer dan 30 jaar lang gevolgd. Uiteindelijk werd bij meer dan 8.000 mensen COPD vastgesteld via een longfunctietest.
Wat de onderzoekers vooral wilden weten, is hoe COPD zich precies vertaalt in verloren levensjaren en of dat verschilt per stadium. Voor andere chronische ziekten zoals diabetes bestaan zulke schattingen al lang. Ondanks dat COPD een van de belangrijkste doodsoorzaken wereldwijd is, had nog niemand dergelijke schattingen gemaakt voor de ziekte.
De schaal van GOLD
Artsen delen COPD op in vier stadia volgens de internationale GOLD-classificatie. De stadia gaan van mild (1) tot zeer ernstig (4). Hoe slechter je longen functioneren, hoe hoger het stadium. De verloren levensjaren lopen daarmee mee op. In stadium 1 verliezen mensen gemiddeld 0,7 jaar. Dat stijgt naar 2,6 jaar voor stadium 2, 5,1 jaar voor stadium 3 en 7,1 jaar voor het hoogste stadium.
Bij oudere mensen is de impact zelfs nog groter. Een 65-jarige zonder COPD heeft volgens de modellen nog gemiddeld 21,5 jaar te gaan. Bij 65-plussers met stadium 4 keldert dat naar 10,7 jaar.
Vergelijk dat eens met…
De onderzoekers hebben in hetzelfde model gekeken hoeveel levensjaren je verliest aan andere bekende chronische aandoeningen. Bij een hoge bloeddruk verlies je 2,7 jaar, bij diabetes 4,1 jaar en bij roken 5,5 jaar.
Matige tot ernstige COPD is qua impact op je levensduur dus vergelijkbaar met diabetes of erger. Toch krijgt COPD in het publieke debat een fractie van de aandacht. De voornaamste tool is een longfunctietest waar de meeste mensen pas mee in aanraking komen als ze al klachten hebben.
Leestip: Zanglessen kunnen de levenskwaliteit van COPD- en ILD-patiënten flink verbeteren
En als je nooit hebt gerookt?
Ongeveer een kwart van de Amerikanen met COPD heeft nooit gerookt. Bij hen wordt de ziekte veroorzaakt door dingen als luchtvervuiling, beroepsmatige blootstelling (zoals fijnstof in fabrieken of in de bouw), genetische aanleg of een geschiedenis van ernstige astma. Lange tijd werd aangenomen dat deze groep er minder slecht aan toe was dan (ex-)rokers met COPD. Niet dus. Niet-rokers met COPD verliezen ongeveer evenveel levensjaren als rokers met dezelfde longfunctie.
Er is bijna geen behandeling
Er zijn weinig dingen die tegen COPD helpen. Stoppen met roken maakt het grootste verschil. Zuurstoftherapie kan ook helpen bij ernstige vormen. In zeldzame gevallen kan beschadigd longweefsel worden weggehaald. Inhalers verlichten wel de symptomen en verminderen aanvallen, maar dat ze je langer laten leven, is niet onomstreden. Andere medicijnen die echt de levensduur verlengen zijn er gewoon niet. COPD verdient om al deze redenen meer onderzoek en aandacht, zo pleiten de auteurs van de studie.
Schrijf je in voor de nieuwsbrief! Ook elke dag vers het laatste wetenschapsnieuws in je inbox? Of elke week? Schrijf je hier in voor de nieuwsbrief!
Uitgelezen? Luister ook eens naar de Scientias Podcast:
!