NOS Nieuws•vandaag, 14:33•Aangepast vandaag, 15:06

Het kabinet en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten komen vanavond bijeen voor spoedoverleg over de onrust rond de opvang van asielzoekers en het geweld bij protesten tegen opvanglocaties.

Minister Van den Brink van Asiel zag de oproep van de VNG tijdens een debat in de Kamer binnenkomen en zegde toe in gesprek te gaan. Het gesprek vindt vanavond plaats. Aanwezig zijn behalve Van den Brink ook premier Jetten, minister Heerma van Binnenlandse Zaken en minister Van Weel van Justitie en Veiligheid.

Georganiseerde ontregeling

De VNG maakt zich grote zorgen en ziet dat gemeenten die verantwoordelijkheid nemen voor het mogelijk maken van opvanglocaties in toenemende mate te maken krijgen met intimidatie, bedreiging, geweld en georganiseerde ontregeling.

“Deze gemeenten zetten, op nadrukkelijk verzoek van het kabinet, stappen naar voren om noodopvang mogelijk te maken, juist vanwege het grote tekort aan opvangplaatsen”, schreef de vereniging vorige week(opent in nieuw venster) in een brief aan Jetten.

“Wat zich momenteel rond opvanglocaties afspeelt, gaat niet meer uitsluitend over asielopvang”, aldus de gemeenten. “Democratisch genomen besluiten worden steeds vaker ondermijnd door intimidatie, bedreiging, geweld en ontregeling.” De VNG vraagt het kabinet om steun en om samen te kijken welke aanvullende maatregelen noodzakelijk zijn om verdere escalatie te voorkomen.

Tekort aan opvangplekken

Minister Van den Brink deed eerder een klemmend beroep op gemeenten mee te helpen aan noodopvang en het uitvoeren van de spreidingswet vanwege het grote tekort aan opvangplaatsen. Hij sprak in maart van dit jaar van 4500 opvangplekken verwacht dat dat zal oplopen tot 7900 plekken.

Bij de gemeenteraadsverkiezingen in maart boekten veel partijen winst die zich verzetten tegen de komst van asielzoekerscentra en het uitvoeren van de spreidingswet. In een brief aan de Kamer wees Van den Brink erop dat die wet in stand blijft “totdat er voldoende evenwichtig over het land verdeelde opvang is”.

Leger inzetten

Het kabinet heeft het geweld bij de protesten veroordeeld, maar krijgt ook het verwijt de gemeenten niet genoeg te steunen. De Doetinchemse burgemeester Boumans (VVD), vicevoorzitter van de VNG, zei in het tv-programma Buitenhof dat wat er nu in de samenleving gaande is hem doet denken aan de onrust in de periode voor de Tweede Wereldoorlog.

Wat hem betreft moet Jetten meer regie pakken en desnoods het leger inzetten, Hij noemde de opstelling van sommige politici in Den Haag die de spreidingswet hekelen “gevaarlijk”. Meerdere burgemeesters wijzen erop dat het hun taak is wetten uit te voeren en dat het daarbij niet helpt als Haagse politici de wet in twijfel trekken.