Rob Jetten onder vuur: waar is de premier tijdens de asielcrisis?

Burgemeester Ton Heerts van Apeldoorn was duidelijk, afgelopen zondag in praatprogramma Buitenhof: de ongeregeldheden rond de asielopvang in diverse gemeenten vragen om directe betrokkenheid van de minister-president. „Wij hebben een jaar geleden al gezegd dat dit chefsache is en dat vinden wij nog steeds”, zei Heerts.

Intussen stond ‘chef’ Rob Jetten (D66) op de Afsluitdijk met de Indiase premier Narendra Modi. „India heeft grote interesse getoond in onze expertise op het gebied van watermanagement”, twitterde Jetten. „We hopen onze samenwerking op dit gebied te verdiepen.”

Op X noemde Jetten het geweld tegen hulpverleners en politie ‘volstrekt ontoelaatbaar’, evenals dat asielzoekers angst wordt aangejaagd

Terwijl de protesten rond de tijdelijke opvang van asielzoekers in Loosdrecht volledig uit de hand liepen, was de premier op rondreis door het Caribische deel van het Koninkrijk. Toen dinsdag de politie ingreep nadat demonstranten onder meer met fakkels hadden gegooid, onderhield Jetten contact met Nederland, maar overwoog niet de reis af te breken. „Als het echt nodig was geweest, was ik ook direct deze kant op gekomen”, zei Jetten tijdens een persmoment rond Modi’s bezoek.

Jetten ontving na terugkomst in Nederland op vrijdag meteen een selectie politiemedewerkers, brandweermensen, vrijwilligers en medewerkers van het COA op het Catshuis. Ze vertelden over wat ze in Loosdrecht hadden meegemaakt. Op X noemde Jetten daarna het geweld tegen hulpverleners en politie „volstrekt ontoelaatbaar”, evenals dat asielzoekers angst wordt aangejaagd.

Crisis rond Venezuela, oorlog in Iran

De timing van de reis naar Caribisch Nederland was ongelukkig, maar de premier moeilijk aan te rekenen. Dat geldt ook voor de vele andere internationale ontmoetingen die Jetten had sinds het kabinet op 23 februari op het bordes van Huis ten Bosch stond. Onder voorganger Dick Schoof heeft Nederland ingeboet aan invloed in de internationale arena, onder meer op belangrijke dossiers als de Oekraïne-oorlog. En Jetten kreeg daarbovenop te maken met een crisis rond Venezuela en oorlog in het Midden-Oosten, met grote gevolgen voor de olieprijzen en de wereldeconomie. Niet echt verwonderlijk dus dat Jettens agenda volloopt met internationale conferenties en telefoongesprekken met andere regeringsleiders.

Intussen wakkerden uiterst rechtse Kamerleden de maatschappelijke veenbrand rond asiel aan. Zowel Lidewij de Vos (FVD), Mona Keijzer (Groep-lid Keijzer) als Gidi Markuszower (DNA) gaf acte de présence in Loosdrecht om het protest te steunen. In een interview met mediaplatform Left Laser liet Markuszower zich deze week bovendien ontvallen dat Palestijnse vluchtelingen die naar Nederland willen komen met „maximaal geweld” moeten worden tegengehouden. Zowel op het Binnenhof als daarbuiten leidde die uitspraak tot grote verontwaardiging. The Rights Forum, een mensenrechtenorganisatie die zich inzet voor de Palestijnen, deed aangifte van het aanzetten van geweld.

Wij misten in jouw reactie […] een normstelling

D66’ers

in een brief aan minister-president Jetten

Critici binnen Jettens eigen partij vinden dat de premier scherper stelling moet nemen in het steeds hardere asieldebat. Een honderdtal D66’ers stuurden op initiatief van Duane van Diest, de voormalige politiek assistent van Sigrid Kaag (D66), een kritische brief aan hun partijleider. „Wij misten in jouw reactie […] een normstelling”, schrijven ze. Volgens de D66’ers moeten Kamerleden als Markuszower „aangesproken” worden. „Het land snakt naar leiderschap. Je hebt de belangrijkste microfoon van het land.”

Welke handtekeningen verder onder brief staan, is niet duidelijk. Jetten heeft laten weten in gesprek te gaan met de initiatiefnemers.

Minister-president Rob Jetten en gezaghebber Jonathan Johnson op Saba.

Foto Sem van der Wal / ANP

Zoom in

Harde woorden

Op maandagavond spreekt Jetten ook met een vertegenwoordiging van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten over hoe de onrust rond de asielopvang kan worden ingedamd. En afgelopen zondag al noemde de premier Markuszowers uitspraak over „maximaal geweld” tegen Palestijnse asielzoekers ”totaal ongepast en onbegrijpelijk”. Volgens Jetten maken de uitspraken verdere samenwerking tussen het kabinet en Markuszower moeilijk zonder „reflecties” van diens kant.

Markuszower betuigde maandag meteen spijt – zoals radicaal-rechtse politici wel vaker naderhand nuanceren. Zijn uitspraak over Palestijnse asielzoekers was „onhandig geformuleerd”, schreef hij op X. De fractie van PRO wil niettemin een spoeddebat – mét premier Jetten – over het extreemrechtse geweld.

Als dat doorgaat, zal Jetten zich moeten uitlaten over de eis van zowel de D66’ers als PRO om elke vorm van samenwerking met Markuszower uit te sluiten – en dat is onhandig voor het minderheidskabinet. Intussen gaat het internationale werk door: op woensdag ontvangt Jetten Maia Sandu, de president van Moldavië.

Geef cadeau

Deel

Mail de redactie