“De Russen hebben China ontzettend hard nodig, en dat is al decennialang het geval”, zegt correspondent Olaf Koens. China is de grootste handelspartner van Rusland en een belangrijke economische afzetmarkt. Sinds 2022 zou China voor ruim 300 miljard euro aan fossiele brandstoffen hebben gekocht van Rusland.
Omgekeerd koopt Rusland technologie uit China, bijvoorbeeld microchips die Rusland wegens sancties niet meer kan kopen van westerse landen. Volgens een recent onderzoek van Bloomberg koopt Rusland zo’n 90 procent van de gesanctioneerde technologie nu uit China.
Lees ook Poetin staat steeds meer onder druk: ‘Heeft zich op alle fronten verkeken’
Sinds het begin van de Russische invasie in Oekraïne is Moskou nog afhankelijker geworden dan het al was. En nu kwakkelt de Russische economie ook nog eens, terwijl het land nauwelijks succes boekt op militair vlak. China is daarom duidelijk de sterkere partij tijdens dit bezoek, maar het land heeft baat bij een goede relatie met Moskou.
Schoppen tegen wereldorde
“China heeft een geopolitiek belang bij deze ontmoeting”, zegt China-correspondent Roland Smid. “Het wil laten zien dat het een supermacht is en dat het zich niets hoeft aan te trekken van wat het Westen vindt van een relatie met Rusland. Het zijn geen formele bondgenoten, maar de landen delen wel een anti-westers sentiment. Ze schoppen tegen de gevestigde wereldorde aan.”
Lees ook Grote Russische oefening met nucleair arsenaal, Oekraïne spreekt van ‘ongekende provocatie’
Die gedeelde houding vormt ook de basis voor de ogenschijnlijk warme persoonlijke band tussen Poetin en Xi, die elkaar inmiddels meer dan veertig keer hebben ontmoet.
Vrienden
In het verleden heeft Xi de Russische leider een ‘oude vriend’ genoemd, terwijl Poetin zijn Chinese collega een ‘dierbare vriend’ noemt. De mannen lijken het vrij goed met elkaar te kunnen vinden.
“Xi ziet in Poetin een medestander op het geopolitieke toneel, iemand die de westerse wereldorde aan het opbreken is”, vertelt Smid vanuit Shanghai. “Er moet heel wat gebeuren voordat China de Russen publiekelijk afvalt.”
“Maar de relatie tussen en China is minder goed dan beide leiders willen doen geloven. Ze hebben er allebei belang bij om te doen alsof ze dikke vrienden zijn. Maar intussen denk ik dat er echt wel wat frictie is tussen de beide landen.”
Lees ook Oekraïne valt Moskou op grote schaal aan, hoe kan dat?
“Ik denk bijvoorbeeld niet dat Xi Jinping nou echt blij is met wat Poetin doet in Oekraïne, onder meer omdat China voor de oorlog best warme banden had met Oekraïne.” Daarnaast is duidelijk dat China veel rijker, sterker en technologisch geavanceerder is dan Rusland, waardoor de twee niet op gelijke voet staan.
“Deze twee landen hebben een gigantische grens, en het verschil in ontwikkeling tussen China en Rusland is erg groot”, zegt Koens. “Sommige Russen maken zich zorgen dat China in feite delen van hun land overneemt, en dat Rusland een soort ontginningsgebied is voor Peking.”
Gas en olie
Het machtsverschil komt naar voren bij een van de belangrijkste onderwerpen tijdens dit bezoek: een nieuwe gaspijpleiding die ‘Kracht van Siberië 2’ heet. Die loopt van het Russische Noordpoolgebied dwars door Rusland en Mongolië naar het noorden van China.
Rusland en China spraken vorig jaar af dat Rusland voor een periode van dertig jaar gas levert door deze pijpleiding, maar China heeft geen haast om de leiding te openen. “Aanvankelijk had de overheid van Mongolië allerlei bezwaren, maar die zijn inmiddels van tafel”, vertelt Roland Smid.
Lees ook Trumps bezoek aan China kent één echte winnaar: Xi Jinping
“Nu is China aan het traineren. De pijpleiding had al lang af kunnen zijn, maar Peking heeft geen haast met het project. Rusland heeft dat wel”, zegt Smid. In 2027 wil de EU definitief afscheid nemen van Russisch gas, waardoor Poetin een belangrijke afzetmarkt kwijtraakt.
De verkoop van olie en gas is voor het Kremlin een cruciale inkomstenbron waarmee ook de oorlog tegen Oekraïne wordt gefinancierd. Maar China zou nu een zeer lage prijs willen betalen voor Russisch gas, en zegt toe voor de import niet meer dan een klein deel van de totale capaciteit van de pijpleiding te gebruiken.
Poetin hoopt tijdens dit bezoek een paar energiedeals over de streep te trekken. “In principe hebben we een grote mate van overeenstemming bereikt over het zetten van een serieuze, zelfs zeer substantiële stap voorwaarts in onze samenwerking binnen de olie- en gassector”, zei hij eerder deze maand.
Vlak na Trump
Poetins bezoek komt een week nadat de Amerikaanse president Donald Trump in Peking was. Dat beide leiders in korte tijd op bezoek komen, is toeval, zegt het Kremlin. Poetins reis werd al in februari gepland.
Het Kremlin laat weten dat het in China informatie wil vergaren over het gesprek tussen Xi en Trump. Achter gesloten deuren zou de Chinese leider tegen Trump hebben gezegd dat Poetin spijt zou kunnen krijgen van zijn oorlog tegen Oekraïne, meldt The Financial Times vandaag.
Het bezoek van Poetin duurt twee dagen. De twee leiders zijn van plan om elkaar dit jaar nog zeker drie keer te ontmoeten, tijdens internationale bijeenkomsten.
Vorige week was Donald Trump nog op bezoek bij Xi Jinping. Ze willen allebei het sterkste zijn, maar verschillen in hun plan van aanpak. We maakten er de onderstaande video over.
Vorige week was Donald Trump nog op bezoek in China.