De Europese Commissie kwam vrijdag tot de stevige conclusie: de huidige handelsrelatie met China is ‘niet houdbaar’. Er is een nieuwe aanpak nodig, een die is gericht op ‘het verminderen van risico’s’.
Moordende concurrentie uit China
Die risico’s gaan over het enorme handelstekort dat Europa heeft met China. Dat land zet gigantische hoeveelheden producten af in EU-landen zoals Nederland, waardoor bedrijven in bepaalde sectoren worden weggeconcurreerd.
Zo kunnen niet alleen grote Nederlandse chemiebedrijven de moordende concurrentie uit China niet aan, maar worden bijvoorbeeld ook retailers geconfronteerd met Chinese prijsvechters zoals Temu en Shein.
China wordt niet alleen beschuldigd van het ‘dumpen’ van goedkopere producten op de Europese markt. Het land zou ook oneerlijke handel bedrijven, door eigen bedrijven voor te trekken en de export van belangrijke grondstoffen – waarvan Europa sterk afhankelijk is van China – doelbewust te beperken.
“Een bekend voorbeeld zijn de zeldzame aardmetalen”, zegt China-correspondent Roland Smid vanuit Peking. “Dat zijn stoffen die gebruikt worden voor ontzettend veel producten, zoals elektronica, maar ook wapentuig en radarsystemen. China domineert de productie ervan, en het beperkt de export naar landen waar het politiek mee overhoop ligt, zoals meest recent met Japan. Dit is een krachtig wapen, en ook in Europa is daar grote zorg over.”
Fabriek van de wereld
China is namelijk niet van plan zijn positie als ‘fabriek van de wereld’ zomaar op te geven, zegt hij. “Door zoveel te produceren en door zoveel toeleveringsketens te domineren, bouwt het land invloed op. Je ziet dat China die invloed gebruikt om politieke concessies af te dwingen van andere landen.”
China heeft een machtig wapen in handen dat de veiligheid én verduurzaming van Europa onder druk zet:
De leiders van de EU in Brussel willen hier dus verandering in brengen. Uiterlijk in september moet een nieuw pakket van maatregelen worden gepresenteerd.
Zo moeten Europese bedrijven verplicht worden om voortaan van minstens drie verschillende leveranciers in te kopen. Dat zou dan moeten gelden in precies die sectoren waar China vaak de belangrijkste leverancier is, zoals de chemische industrie, schone energie, en industriële machines.
‘Made in EU’
Een andere belangrijke stap die Europa wil zetten, is het beschermen en versterken van bepaalde sectoren, zoals batterijen, zonnepanelen en elektrische auto’s. Dat staat in een nieuwe wet die de Europese Commissie wil invoeren, de zogeheten Industrial Accelerator Act (IAA).
In de IAA staan de veelbesproken ‘Made in EU’-eisen: bedrijven die in de toekomst nog overheidsopdrachten of subsidies willen krijgen, moeten zoveel mogelijk ‘producten van EU-oorsprong’ maken. Landen die de eigen markt afschermen voor Europese bedrijven, zoals China dus doet, worden juist uitgesloten.
China is zeer verontwaardigd over de IAA, zegt Smid. “Volgens Peking is dit discriminatie, en het heeft al op hoge toon gedreigd met tegenmaatregelen. De vraag is nu hoe Europa daarmee om zal gaan, zeker nu de banden met de VS snel verslechteren. Toch maar vrienden maken met China, of niet? Dat is de vraag.”
De handelsspanningen tussen China en de EU lopen ondertussen alsmaar verder op. China waarschuwde gisteren dat het ‘resoluut’ zal terugslaan als de EU met strengere handelsmaatregelen komt, schreef het Chinese ministerie van Handel in een verklaring. Het minsterie omschrijft de handelsrelatie met Europa daarin juist als ‘gelijk’ en ‘eerlijk’, en zegt te hopen dat de ‘verschillen en wrijvingen’ weg kunnen worden genomen door erover te praten.
Nederland onder druk gezet
De onderlinge frictie is er al langer in de auto-industrie. China legt al tientallen jaren hoge heffingen op auto’s die vanuit het buitenland worden geïmporteerd, om zo de eigen auto-industrie te laten opbloeien. Toen Europa vorig jaar hetzelfde deed met heffingen op elektrische auto’s uit China, kwam de regering in Peking toch met vergelding.
“Ham uit Spanje, cognac uit Frankrijk, maar ook varkensvlees en zuivel uit Nederland kreeg Chinese heffingen aan de broek”, zegt Smid. “Hiermee zegt China tegen Nederland: ‘maak je sterk voor het schrappen van die heffingen op onze auto’s, anders doen we je economie pijn’. Zo wordt ook Nederland economisch onder druk gezet door China.”