De drie bedrijven strijden de komende tijd om de titel ‘grootste beursgang ooit’. SpaceX – het ruimtevaartbedrijf van techmiljardair Elon Musk – bijt het spits af. Doel van de beursgang is zo’n 75 miljard dollar op te halen, waarmee de totale waarde van SpaceX maar liefst 1,75 biljoen dollar (1500 miljard euro) zou zijn.
Kleine beleggers
Musk wil ook particuliere beleggers de kans geven om een stukje SpaceX in handen te krijgen. Daarom zou hij van plan zijn om tot een kwart van de aandelen via online beleggingsplatforms voor kleine beleggers te verkopen, meldt de Financial Times. Normaal gesproken is ongeveer 10 procent van de aandelen bestemd voor kleine beleggers.
Het lijkt wel alsof er populaire concertkaartjes worden verkocht, zegt Bart Reijnen, beurscommentator bij RTL Z. “En net als daar proberen ook hier mensen de rij te omzeilen of voor te dringen. Omdat ze vrezen naast de pot te pissen.”
Angst om iets te missen
De angst om iets van de mogelijke winst te missen, maakt de situatie extra riskant, aldus de Autoriteit Financiële Markten (AFM). Want ‘hypes en moeilijk toegankelijke beleggingen’ zijn een buitenkansje voor oplichters.
“We zien dat beleggingsfraude sterk toeneemt, steeds professioneler wordt en vaak online begint via sociale media en advertenties”, mailt een woordvoerder na vragen van RTL Z . “In een omgeving met hoge verwachtingen en ‘fear of missing out’ lopen beleggers extra risico om misleid te worden.”
Lees ook Musks verliesmachine SpaceX gaat naar de beurs: dit moet je weten
Bedrijven spelen handig in op de fomo onder beleggers. Er is een wildgroei aan omweggetjes ontstaan om toch een stukje van de AI-taart te bemachtigen. Bijvoorbeeld door te investeren in beursfondsen die al een stukje SpaceX in handen hebben.
Al eerder aan boord
In de afgelopen maanden is er al voor zo’n 14 miljard dollar geïnvesteerd in fondsen en trackers die al bij SpaceX aan boord zijn, schrijft de Financial Times. Trackers (ETF’s genaamd) volgen een beursindex of een samengesteld mandje beursgenoteerde bedrijven – bijvoorbeeld uit de techsector of grondstoffen.
De komende tijd komt er nog een golf aan nieuwe ETF’s aan, zo blijkt uit aanvragen bij de toezichthouder in de VS. Allemaal met de belofte dat zij linksom of rechtsom aandelen SpaceX in handen krijgen. En wie zo’n ETF koopt, profiteert op die manier toch mee van de beursgang van Musk’s bedrijf.
Creatieve beleggingsproducten
De – doorgaans Amerikaanse – aanbieders van ETF’s gaan hierbij creatief te werk, blijkt uit onderzoek van de Financial Times. Zo zijn er opties op de markt waarbij wordt gespeculeerd op een koerssprong van het aandeel, als dat eenmaal is genoteerd.
Een andere aanbieder belooft maandelijkse uitbetaling aan investeerders op basis van een ETF die de koers van SpaceX volgt. Die koers moet daarvoor wel boven een bepaald niveau staan. Stel dat deze daalt, dan is het verlies voor de belegger.
Lees ook Iedereen kan nu investeren in AI-sensatie Anthropic, maar beleggersclub is kritisch
Weer een andere aanbieder heeft een ETF die de koers volgt van bedrijven die wellicht goede zaken gaan doen als SpaceX groeit. Let wel: als. Tot nu toe heeft SpaceX alleen nog maar verlies gedraaid, schreven we al eerder.
Ook bij Tesla was er in eerste instantie veel scepsis over de plannen van Elon Musk, weet Jacob Schoenmaker nog, die het prospectus van SpaceX las. In de video hieronder vertelt hij wat hem daarin opviel.
De torenhoge verwachtingen moeten dus nog wel worden waargemaakt, ook na de beursgang. Dat is geen zekerheidje. Integendeel: marktkenners waarschuwen voor het barsten van de AI-bubbel.
Waarschuwing toezichthouder voor bubbel
Dat deed de AFM onlangs nog in het rapport Financiële Stabiliteit. “We zien al langer een trend waarbij hooggespannen verwachtingen rond AI en technologische groei, zorgen voor hoge waarderingen op de aandelenmarkten”, laat een woordvoerder weten.
Lees ook ‘Giftige cocktail’ bedreigt economie: AI is nieuwe zwakke plek
En die hoge beurskoersen dragen ook een risico met zich mee dat ze ineens hard omlaag gaan. “De combinatie van die hoge waarderingen en de onzekerheid of die verwachtingen worden waargemaakt, maakt markten kwetsbaarder voor abrupte correcties”, aldus de AFM.
Bord spaghetti
Een analist vergelijkt de hausse aan beleggingsproducten met het gooien van een bord spaghetti tegen de muur, schrijft de Financial Times. “Ze hopen dat er een of twee slierten blijven plakken en dat ze kunnen oogsten, of hun fondsen nu succesvol zijn voor investeerders of niet”, aldus Ben Johnson van Morningstar, een bedrijf dat beursinformatie en advies geeft.
“Beleggers moeten zich bewust zijn van deze onvoorzichtige manier van handelen”, aldus Johnson. Ook de AFM maant beleggers tot extra voorzichtigheid, bijvoorbeeld door goed te checken of de aanbieders van de producten wel onder toezicht vallen.
“Hoewel beleggen altijd een zeker risico met zich meebrengt, is beleggen buiten toezicht extra risicovol, omdat belangrijke waarborgen, zoals transparantie-eisen en beleggersbescherming ontbreken”, zegt de woordvoerder van de toezichthouder. “Het is net als bij het kopen van een auto: je bent toch zekerder als je er een koopt met het BOVAG-keurmerk”, vat Reijnen samen.
Schots fonds
Zo’n stempel van de toezichthouder is ook fijn bij het kopen van aandelen van bedrijven die al aandelen SpaceX hebben. Zoals het Scottish Mortgage Investment Fund. Dit investeringsfonds heeft al sinds 2018 een belang in SpaceX, meldt het bedrijf op de eigen site. Maar liefst 17,9 procent van het hele portfolio is ingezet op het ruimtevaartbedrijf.
Lees ook Elon Musk is eerste ‘halve biljonair’, vermogen van 500 miljard dollar
Geen wonder dus dat de koers van het fonds – dat wordt verhandeld aan de Londense beurs – in een jaar tijd 50 procent omhoog schoot. En sinds een maand kost een aandeel meer dan wat de portefeuille van het fonds waard is.
Alles leuk en aardig, maar het bedrijf valt onder de toezichtregels voor professionele beleggers, AIFM en niet onder de regels die er zijn voor beleggingsproducten voor consumenten. Wie erin wil investeren, moet zich dus goed inlezen.