“We hebben nu nog vier schepen in de regio, met in totaal honderd bemanningsleden”, zegt Nils Haupt, woordvoerder van de Duitse rederij Hapag-Lloyd. “Eén schip hebben we er weg gekregen. Dat is in een donkere nacht vertrokken door de lichten uit te doen en zo min mogelijk lawaai te maken. Maar de rest zit daar vast.”
Wachten en hopen
De bemanning wil graag naar huis, maar maakt het volgens Haupt goed. Ze worden voorzien van eten en drinken en een deel van de crew is vervangen door collega’s. Omvaren kan volgens Haupt niet.
“Met zulke grote schepen kun je daar niet manoeuvreren. Het is echt afwachten en hopen op een politieke oplossing. Maar nu de gevechten dit weekend zijn geëscaleerd, is de kans klein dat onze mensen snel thuis komen.”
Lees ook Iran sluit Straat van Hormuz ‘hermetisch’ af na nieuwe Amerikaanse aanvallen
De afsluiting van de Straat van Hormuz kost Hapag-Lloyd ongeveer 50 miljoen dollar per week, rekende de rederij, die 302 schepen heeft, uit. Het gaat onder meer om gestegen brandstofkosten en om de kosten voor de opslag van containers.
Alternatieve route
De rederij neemt nog steeds lading aan voor het Midden-Oosten. “Dat gaat deels over het water en dan zetten we de containers over op de weg. Lading voor Saoedi-Arabië gaat bijvoorbeeld via het Suezkanaal en wordt verder getruckt. Maar dat kost ook extra geld. We rekenen in totaal op 2 miljard extra per jaar.”
Een deel daarvan komt op conto van de hogere verzekeringspremies. Een rederij moet verschillende verzekeringen afsluiten, legt Erwin van Geyte, Director Broking Marine & Specialties bij verzekeraarsmakelaar Aon uit.
Verschillende verzekeringen
De lading kan verzekerd worden met een cargoverzekering voor als de lading bedorven of beschadigd raakt. Krijgt het schip schade door een aanvaring, dan kan de rederij een beroep doen op een cascoverzekering. En zinkt een schip en moet het geborgen worden, dan valt dat weer onder een zogenoemde P&I-verzekering.
Ook als er geen oorlog is, kan een schip altijd schade oplopen door wapens of terreur. “Bijvoorbeeld als er een oude zeemijn ontploft of als een raket per ongeluk op de verkeerde plek terechtkomt”, zegt van Geyte.
Voor zo’n oorlogsverzekering betalen rederijen volgens Aon ongeveer 0,01 procent van de vervangingswaarde van hun schip als premie. Bij een olietanker met een waarde van 100 miljoen euro komt dat neer op 10.000 euro per reis.
Lees ook Waarom en wanneer gaat Nederland de Straat van Hormuz beveiligen? En lopen we dan risico?
Watchlist kleurt rood
Ook cargoverzekeringen zijn door de oorlog in de golfregio duurder geworden. De kleurcodes op de watchlist van de Global Cargo Watch gingen bij veel landen in de golfregio van oranje naar rood.
Van Geyte: “De premie steeg daardoor met 3 tot 10 procent, afhankelijk van het soort schip dat je hebt en de locatie waar het schip ligt.”
De waarde van de lading van een containerschip varieert enorm, van pakweg 100 miljoen tot 1 miljard bij de megacontainerschepen. “We hadden laatst een schip met een lading van 80 miljoen euro, die door hogere cargopremie 8,8 miljoen euro extra moest betalen.”
© RTL Z 
De kleurcodes op de cargowatchlist gingen bij veel landen van oranje naar rood.
Die 10.000 euro betaal je dan voor ‘veilige gebieden’. Op de Joint War Listed Areas (JWLA), een lijst van de Lloyd’s Market Association (LMA) en de International Underwriting Association (IUA), twee toonaangevende brancheorganisaties in de scheepvaartverzekeringsmarkt, staat welke locaties als onveilig worden beschouwd.
GPS-coördinaten
Van Geyte: “Deze lijst wordt periodiek bijgesteld. Er staan specifieke gps-coördinaten op. Rederijen mogen daar nog steeds varen, maar het is enorm gevaarlijk en dus duur.”
In maart, kort na de escalatie van het Iraans-Israëlische conflict (28 februari) is de Perzische Golf toegevoegd. “Als je daar vaart, heb je geen dekking voor oorlogsrisico, tenzij je dat apart hebt ingekocht voor een hogere premie.”
In plaats van 10.000 euro (0,01 procent) betaal je dan bijvoorbeeld 500.000 euro, een stijging van bijna 5000 procent, zegt Van Geyte. “Grote cruiseschepen of olietankers moeten procentueel meer premie betalen dan een vissersschip. Maar ook voor grote bedrijven is het bijna onbetaalbaar. Je koopt dit soort dekkingen dan ook in voor een bepaalde periode, bijvoorbeeld voor een transit of voor een week.”
Golfstaten denken na over alternatieve routes nu de Straat van Hormuz dicht is, zie je in de video.