Anthropic? Fable en Mythos? Waar gaat dit over?
Over AI, geopolitiek en rekenkracht. En dat komt samen bij Anthropic, een van de belangrijkste bedrijven op het gebied van AI op dit moment.
Fable en Mythos zijn eigenlijk dezelfde AI-modellen, vertelt Daniël Verlaan, techjournalist bij RTL Nieuws. Je kan er supersnel software mee bouwen en heel snel kwetsbaarheden in diezelfde software mee vinden. “Alsof je een soort übernerd hebt die heel goed apps kan bouwen én kan hacken.”
Dat eerste is natuurlijk niet zo gevaarlijk, hacken wel. Fable heeft daarom, voordat het publiekelijk werd uitgebracht, extra beveiligingen gekregen zodat je het model niet kan inzetten om software te hacken.
Mythos heeft die extra beveiligingen niet en is dan ook niet publiekelijk beschikbaar. Alleen een kleine groep uitverkoren landen en instanties mogen het gebruiken, om gaten in hun eigen beveiliging op te sporen.
Lees ook VS grijpt in: rest van de wereld mag Mythos van Anthropic niet gebruiken
Tot afgelopen weekeinde, toen Anthropic beide modellen op zwart zette. Dat deed het bedrijf na ingrijpen van de Amerikaanse minister van Handel, Howard Lutnick. Zijn ambtenaren vrezen dat het toch mogelijk is om met Fable software te laten hacken, ondanks de beveiligingsmaatregelen.
Uit angst dat dit tegen de VS gebruikt zou kunnen worden door Russiche of Chinese inlichtingendiensten, besloot Lutnick dat alleen Amerikanen deze AI-modellen nog mogen gebruiken, blijkt uit een brief die hij vorige week aan Anthropic stuurde, meldt persbureau Reuters.
Volgens Anthropic is de maatregel zwaar overdreven. De hacks die Fable kan uitvoeren, kunnen volgens het bedrijf met andere AI-modellen ook allang worden gedaan. “Als alle bedrijven zo behandeld zouden worden, zou dat de ontwikkeling van alle nieuwe modellen een halt toeroepen”, schrijft het bedrijf in een verklaring.
Wat heeft dat te maken met geopolitiek?
De ontwikkeling past naadloos in Europe 2031, een scenario over de ontwikkeling van AI in Europa, dat toevalligerwijs precies één dag voor de afsluiting is gepubliceerd. Geen rooskleurig scenario: de achterstand van de EU op grootmachten VS en China wordt met de jaren steeds groter.
“Wij hadden deze afsluiting eigenlijk pas over een jaar voorzien”, vertelt Stan van Baarsen, een van de auteurs van Europe 2031 en het Nationaal AI Deltaplan. Hij werkt als AI Fellow voor het Delta Instituut, een onafhankelijke denktank en overheidsadviseur op het gebied van technologische vooruitgang.
Lees ook AI-bot Mythos is een ‘superhacker’: hoe gevaarlijk is dat?
Het de facto afsluiten van het belangrijke AI-model van Anthropic zag Van Baarsen wel aankomen, maar vanwege een andere reden dan de nationale veiligheid die de VS nu heeft gebruikt als onderbouwing van de maatregel. “Onze verwachting was dat ze het zouden doen vanwege schaarste aan rekenkracht, om hun eigen interne markt te beschermen.”
Wat de reden ook is, het schept een precedent, analyseert Van Baarsen. “Het laat zien dat de Verenigde Staten dit kunnen afsluiten als ze dat willen. Een voorproefje wat we kunnen verwachten.”
Wat merken wij ervan?
Daan Weddepohl, AI-kenner en oprichter van Peerby, vindt het ‘heel zorgelijk’. Als dit wordt doorgezet, hebben bedrijven buiten Amerika geen toegang tot ‘het laatste en krachtigste model dat op dit moment beschikbaar is’, zegt hij in gesprek met RTL Z. En die bedrijven kunnen dan niet concurreren met ondernemingen in Amerika.
Het toont opnieuw de afhankelijkheid van Europa, vult Verlaan aan. “Omdat we in Europa nog geen AI-model hebben dat in de buurt komt van Fable.”
Lees ook Wat is Mistral, de Europese AI-belofte met een Nederlands tintje?
De Europese Commissie reageerde dit weekend dan ook direct. “Deze ontwikkeling is weer een bewijs dat Europa de technologische soevereniteit moet versterken”, aldus een woordvoerder in een verklaring tegenover persbureau Reuters.
Consumenten zullen in het dagelijkse leven niet zo veel merken van het afsluiten van Fable, verwachten AI-volger Van Baarsen en Verlaan. “Fable 5 was echt voor de powerusers, die het nieuwste van het nieuwste willen”, vertelt Van Baarsen. “Voor de gemiddelde gebruiker verandert er weinig”, denkt ook Verlaan.
Voor de meeste bedrijven is het bovendien relatief makkelijk om terug te schakelen op een ander model. “Het zal een kleine hiccup zijn”, aldus Van Baarsen. Hij sluit bovendien niet uit dat de ban weer snel opgeheven zal worden.
Wat zijn de grootste zorgen?
Dat betekent niet dat we als Europa zijnde op onze lauweren kunnen rusten. Zeker als rekenkracht – waar bijvoorbeeld veel datacentra voor nodig zijn – schaarser wordt, is toegang tot AI niet gegarandeerd voor Europa, waarschuwt Van Baarsen. “En dan staan we er als Europa niet goed voor.”
Toegang tot AI wordt dan net zo’n geopolitiek machtsmiddel als exporttarieven, beschrijft Weddepohl. “We moeten echt een tandje bijzetten om als Europa niet te afhankelijk van Amerika te worden, zeker nu we hebben gezien dat de VS dit met één schakelaar uit kan zetten.”
En hoe halen we onze achterstand in?
De oplossing? Investeren, investeren, investeren. Zowel in datacenters als modellen, zegt hij. Anders krijgen we hetzelfde probleem als er nu is met stroom. “Dat ondernemingen niet meer kunnen opstarten omdat er geen plek meer is”, zegt Weddepohl.
Het enige Europese alternatief voor de Amerikaanse (Open AI en Anthropic) en Chinese (DeepAI) bedrijven is het Franse Mistral. “Voor basaal werk op dit moment misschien wel”, zegt Weddepohl. “Maar ze lopen ongeveer een jaar achter.”
Behalve geld voor infrastructuur moet ook het bewustzijn en kennisniveau binnen de overheid omhoog, betoogt Van Baarsen. Hij verwijst naar het Britse AI-veiligheidsinstituut AISI, dat de impact op de Britse samenleving monitort en de overheid informeert over ontwikkelingen op AI-gebied.
In Nederland is dat nog relatief beperkt, aldus Van Baarsen. “Heel belangrijk dus dat we dit beginnen op te bouwen!”
Vragen stellen aan een chatbot kost hoe dan ook (veel) stroom, of je het nou aan Claude, ChatGPT of Gemini voorlegt: