Volgens het instituut zijn de gezondheidseffecten van schonere lucht groter dan twee jaar geleden werd verwacht. Als het voorgenomen beleid wordt uitgevoerd, wordt het doel uit het Schone Lucht Akkoord gehaald: 50 procent gezondheidswinst in 2030 ten opzichte van 2016.
Die winst komt vooral doordat de uitstoot van fijnstof en stikstofdioxide verder daalt. Minder van die stoffen in de lucht betekent dat mensen minder gezondheidsschade oplopen door luchtvervuiling.
Het RIVM berekent iedere twee jaar wat het Schone Lucht Akkoord betekent voor de gezondheid van mensen. Dat akkoord is een afspraak tussen provincies en gemeenten om sinds 2020 de luchtkwaliteit te verbeteren.
Kwart minder mensen overleden
Dat schonere lucht direct effect kan hebben op de gezondheid, bleek ook uit eerder onderzoek van het RIVM. Daarin keek het instituut naar de jaren 1995 en 2019. Rond dagen met verhoogde concentraties luchtverontreinigende stoffen overleden toen een kwart minder mensen dan eerder.
Het RIVM vergeleek daarvoor sterftecijfers met de concentratie luchtverontreiniging op de sterfdag of de dag daarvoor. Uit die vergelijking bleek dat minder mensen overleden na dagen met verhoogde concentraties. Ook dat kwam vooral door de daling van fijnstof en stikstofdioxide.
Wel waarschuwt het RIVM dat luchtvervuiling nog altijd een risico voor de gezondheid blijft. Vooral ouderen, jonge kinderen en mensen met chronische aandoeningen zijn gevoeliger voor de effecten van vervuilde lucht.
Ook vraagt het instituut extra aandacht voor ozon. In tegenstelling tot fijnstof en stikstofdioxide is de concentratie ozon juist gestegen. Volgens het RIVM moet daarom beter worden onderzocht wat de acute gezondheidseffecten zijn en hoe die kunnen worden verminderd.
In het eerdere onderzoek werd alleen gekeken naar sterfte door kortdurende blootstelling aan luchtverontreiniging. Andere acute gezondheidseffecten zijn daarin niet meegenomen. Het eindjaar 2019 werd bewust gekozen, zodat de coronapandemie geen invloed had op de cijfers.
Strengere Europese eisen
Ondanks de verwachte gezondheidswinst is Nederland er nog niet. Naast de doelen uit het Schone Lucht Akkoord moet het land ook voldoen aan strengere Europese eisen voor luchtkwaliteit.
Met het huidige beleid worden die nieuwe eisen nog niet overal gehaald. Vooral rond Amsterdam en Schiphol, in de Rijnmond en IJmond en langs verschillende snelwegen zijn extra maatregelen nodig.
Met kleine aanpassingen krijg je al een schonere lucht. Kijk hieronder in de video hoe je dat moet doen: