Een eerdere versie van dit artikel is vorig jaar gepubliceerd, maar is vanwege de aankomende hitte opnieuw relevant en geactualiseerd.

Wat je voor vogels en andere dieren kunt betekenen deze dagen? Geef ze water, zorg voor schaduw en zorg voor schuilplaatsen, deelt Natuurmonumenten op sociale media. 

“Jonge vogels in nestkasten die pal in de zon hangen, overleven de extreme hitte niet zonder schaduw”, zo schrijft Vogelbescherming. Daarbij kunnen de vogels ook niet zonder water, en juist dat is erg moeilijk te vinden tijdens dit soort warme dagen.

Zo herken je een oververhitte vogel

Oververhitte vogels kun je herkennen aan een lusteloze uitstraling en snelle ademhaling. Daarnaast hijgen ze vaak met hun snavel open om via de tong en bek vocht te verdampen. Eigenlijk net zoals een hond doet wanneer hij het warm heeft. Daarnaast houden vogels ook vaak hun veren gespreid als ze het erg warm hebben.

Platte waterschaal

Heb je één of meerdere oververhitte vogels gespot, dan kun je allereerst zorgen voor water. Zo kunnen ze verkoeling zoeken en hun vochttekort aanvullen, zonder dat ze ver hoeven te vliegen.

Maar… voordat je goedbedoeld een grote kom water neerzet is het handig om te weten dat vogels bang zijn voor diep water. Het liefst drinken en badderen ze dan ook in een badje dat wat wegheeft van een regenplas. Probeer dat dus vooral na te bootsen met behulp van een platte schaal, een diep bord, een onderzetter van een bloempot (zie foto hieronder) of desnoods een koekenpan. Zorg er hoe dan ook voor dat het midden niet dieper is dan vijf centimeter.

Tip van Natuurmonumenten: “Gebruik voor insecten een waterschaal met knikkers of steentjes, voor egels en andere zoogdieren een schaal met een lage rand.”

Op een veilige plek

Daarbij is het ook belangrijk de drink- en badderplaats op de juiste plek neer te zetten. Allereerst is het verstandig deze op een plek neer te zetten waar katten niet gemakkelijk bij kunnen. Ten tweede is het fijn als je de waterschaal in de buurt van een struik, boompje of andere beplanting neerzet, zodat de vogels makkelijk kunnen vluchten bij gevaar. Zeker wanneer ze nat zijn kunnen ze namelijk niet zo snel opvliegen.

Water verversen

Ook is het verstandig om het water regelmatig even te verversen. Niet alleen omdat het stilstaande water een broedplaats is voor muggen (wel fijn voor de vogeltjes, maar niet voor jou), maar ook voor bacteriën. Door het geregeld te verversen voorkom je dat de vogels ziektes oplopen en doorgeven.

Schaduw creëren

Toch is er iets wat nóg belangrijker is dan water: schaduw. Met name voor de nestkasten. Zeker voor jonge vogels die in een nestkast in de volle zon zitten kan de extreme hitte fatale gevolgen hebben, maar ook andere dieren zijn erbij gebaat. 

Natuurmonumenten: “Plaats bijvoorbeeld struiken of een boom(pje). Je kan ook een afdak maken en daar een klimplant overheen laten groeien.” Een schuilplaats kun je creëren door wat takken en bladerhoopjes te laten liggen. Hier kunnen dieren zich in verstoppen.

Bijvoeren met meelwormen

Tot slot maak je de oververhitte vogels, en zéker de broedende vogels, extra blij door ze ook nog bij te voeren met wat meelwormen. Die bevatten namelijk dezelfde eiwitten als de insecten uit je tuin en zijn perfect voer voor jonge vogels. Op die manier ontlast je de ouders en hoeven ze wat minder hard te werken in de hitte.