Inktvis rukt op in Noordzee, nieuwe inkomstenbron voor vissers

In 2025 vingen schepen onder Nederlandse vlag 2,3 miljoen kilo pijlinktvis, tegen 0,8 miljoen kilo in 2015.

“Bij sepia’s zien we hetzelfde beeld, alleen liggen de volumes iets lager”, zegt Mike Turenhout, directeur van de Visfederatie. Veel inktvis gaat naar Zuid-Europese landen zoals Italië, Spanje en Frankrijk. Slechts een klein deel wordt door de Nederlandse consument verorberd.

Voor de Nederlandse schippers is de opkomst van de inktvis een uitkomst, omdat vissen zoals kabeljauw en schol, doordat ons water warmer wordt, juist naar noordelijkere wateren opschuiven. 

Invriezen

Via veilingen in onder meer IJmuiden en Urk wordt de inktvis verhandeld. De weekdieren gaan daarna naar visverwerkers, zoals Neerlandia in Urk. 

“We vriezen het merendeel in en dan gaat het met een vrachtwagen naar Zuid-Europa”, zegt sales manager Cees Kofferman. De dieren schoonmaken en fileren, doet Neerlandia niet. “Dat is gespecialiseerd werk en dat kunnen ze in Zuid-Europa beter en vooral goedkoper omdat de lonen daar lager liggen.”

Een van de vissers die op inktvis vist is Hendrik Kramer (39) uit Urk. “Ik beweeg met het seizoen mee”, vertelt hij. Momenteel vangt hij vooral platvis zoals schol. Na de zomer start het langoustineseizoen. Rond januari maakt hij de switch naar inktvis. “Voor die tijd zijn ze te klein en glippen ze ook door de mazen van onze netten.”

Beroep vissers verandert

Kramer komt uit een echte visfamilie.  Hij heeft zijn beroep zien veranderen. “Mijn grootvader viste op haring, kabeljauw, schol en tarbot. Maar kabeljauw en platvis trekken doordat het water hier warmer wordt verder naar het noorden. En de inktvis komt juist vanuit het zuiden hierheen.”

Kramer vaart met twee elektrische schepen. Die passen ook goed bij de vangst van inktvis. “Je kunt er minder snel mee varen. Vissen op tong is dan niet handig, die zijn zo sterk en snel en graven zich in het zand in. Tong is echt de Usain Bolt van de zee, lastig om te vangen. Inktvis is meer een bodemdier, die beweegt veel langzamer. Je kunt er bijna stapvoets naast varen.”

Voor tong krijgt hij op de veiling een hogere prijs. “Maar de brandstofkosten zijn dan ook hoger. Aan inktvis verdienen we in de winter ook een goede boterham.” 

© Cornelis Vrolijk. Een schip van visbedrijf Cornelis Vrolijk. Belangrijkste soort

Visserijbedrijf Cornelis Vrolijk vist sinds 2007 met flyshooters op inktvis. “Daarvoor gebeurde dit met de bordenvisserij. Toen merkten wij dat de aanwezigheid van inktvis toenam. Dit was aanleiding om te onderzoeken met welke visserijtechniek wij ons beter konden richten op onder andere inktvis en rode mul, aldus woordvoerder Judy op het Veld.

“Bij de bodemvissen, die op of net boven de zeebodem leven, zijn pijlinktvis en sepia twee van onze belangrijkste doelsoorten.” Sepia wordt door het bedrijf uit IJmuiden vanaf juni tot maart gevangen, pijlinktvis vanaf oktober tot maart. 

© RTL Z. Visserijbedrijf Cornelis Vrolijk vangt steeds meer inktvis. Cijfers

Op de veilingen doet de inktvis gemiddeld tussen de 7 en 10 euro per kilo. Volgens Stichting De Noordzee was inktvis in 2025, na tong, de belangrijkste soort voor Nederlandse vissers en leverde de vangst 36,5 miljoen euro aan omzet op. Tong leverde dat jaar 60 miljoen euro op, aldus het Visserij Jaarboek 2026. De scholomzet daalde van  34,5 naar 22 miljoen.

Het gaat om de Nederlandse visafslagen. Schepen onder Nederlandse vlag leverden bovendien veel sepia aan de veiling van Oostende in België. Daar is sepia de meest aangeleverde soort, gevolgd door tong, schol, zeeduivel en tarbot.

Half miljoen euro

Inktvis zorgt dus voor een goed belegde boterham. Daar staat tegenover dat vissers soms ook flinke investeringen moeten doen om op inktvis te kunnen vissen. De investeringen wisselen sterk, afhankelijk van de vangtechniek, zegt Durk van Tuinen van de Nederlandse Vissersbond. 

Flyshooters hoeven bijvoorbeeld amper aanpassingen te doen. “Maar vissers die overstappen van boomkorvisserij naar bordenvisserij zijn afhankelijk van de grootte van het schip wel tonnen tot een half miljoen euro kwijt.” 

Tweede Kamer wil vangst aan banden leggen

Europese vissers mogen zoveel inktvis vangen als ze willen. Er is geen quotum. Dat gaat mogelijk veranderen. In april dienden PRO (voorheen GroenLinks-PvdA) en de Partij voor de Dieren een met ruime meerderheid aangenomen motie in om de vangst van pijlinktvis aan banden te leggen.

“We willen dat de minister in kaart brengt hoeveel inktvis er zwemt en hoeveel er wordt gevangen. Zeker bij dieren die maar kort leven, is het belangrijk dat niet alles weggevangen wordt. Ze hebben tijd nodig om zich voort te planten”, zegt Laura Bromet (PRO).

Ines Kostić (PvdD) is bang dat inktvis net als schol en tong grotendeels zal verdwijnen. “Experts waarschuwen dat de populatie pijlinktvissen in de Noordzee zo kwetsbaar is, dat de visserij ervoor kan zorgen dat de populatie helemaal instort.”

Staatssecretaris Silvio Erkens (VVD) gaat in overleg met experts en vissers bepalen hoe de pijlinktvis het meest effectief beschermd kan worden. “Huidige visserijbeheermethoden zijn vooral geschikt voor het beheer van langer levende soorten en zijn dus niet geschikt voor kortlevende soorten als pijlinktvis.” 

De grote pijlinktvis spoelt steeds vaker aan. Joeri vond er één, zo zie je in de video.