The Odyssey is de grootvader van de epische heldenverhalen, inspiratie voor ontelbaar veel avonturen in boeken, films en games. Dus wat kan Christopher Nolan nog toevoegen aan dit uitgekauwde bronmateriaal? Pure filmmagie is het antwoord. De schaal, het vakwerk en de intense actiescènes maken The Odyssey een overdonderende zomerblockbuster.
Waarom verfilmt Christopher Nolan eigenlijk een 3.000 jaar oud heldengedicht? Zijn laatste film Oppenheimer was een biografie over de uitvinder van de atoombom, en daarvoor deed hij drie Batman-films zijn uiterste best om alle bovennatuurlijke elementen uit Gotham City te halen. Nu opeens wil hij een verhaal vol met goden, monsters en magie maken? Raar.
De list van Odysseus
Of toch niet? The Odyssey gaat over koning Odysseus, perfect gecast als de alledaagse actieheld Matt Damon. Hij keert terug naar zijn eiland Ithaka na de tien jaar lange Trojaanse oorlog. Door Odysseus’ list met een houten paard, valt de stad eindelijk. Verborgen in het huishoge paardenbeeld, smokkelt Odysseus zijn manschappen de stad in en opent zo de poort voor het Griekse leger. Wat volgt is een slachting die de goden woest maakt.
Als straf raakt Odysseus jarenlang verdwaald op zee en vecht hij tegen de elementen, hongerige monsters, verraderlijke tovenaressen en nog veel meer. Ondertussen vechten zijn vrouw Penelope en zoon Telemachus (Anne Hathaway en Tom Holland) thuis een strijd met de mannen die achterbleven op Ithaka. Onder leiding van een schmierende Robert Pattinson eisen de mannen dat de koningin hertrouwt, en vreten en zuipen ze ondertussen Odysseus’ paleis leeg.
Alle special effects zijn nodig
Zoveel personages, zoveel moeilijke camerashots op zee (allen in Imax!), tig special effects voor monsters en – jawel – mogelijkheden om non-lineaire tijdsprongen te maken tussen scènes: Nolan is in de snoepwinkel! De regisseur start de film niet met de val van Troje, maar laat de zeereis grotendeels zien via warrige verhalen die Odysseus zelf vertelt. Dus je moet een beroemde, nota bene ijlende bedrieger op z’n woord geloven, en wie zegt dat de monsters echt waren?
Wat duidelijk wordt: Odysseus heeft PTSS van de Trojaanse oorlog en via de verschillende confrontaties en uitdagingen probeert hij vrede te vinden met de misdaden die hij beging. Dat maakt de confrontaties op zee niet minder zwaar. Nolan propt alle grote momenten uit de Odyssee in de drie uur speeltijd. Van de gevangenschap door een cycloop en het gevecht tegen reuzensoldaten, tot de sirenen, en de keuze tussen Charybdis en Scylla.
Alle special effect-trucage uit het Hollywood-boek wordt daarvoor gebruikt, zelfs 3D-animatie. Nolan was bij Oppenheimer nog trots dat hij alles ‘zonder de computer’ kon doen, maar deze keer komt hij er niet onderuit. Vooral bij de monsters zijn 3D-animaties zichtbaar en voelen ze… fout en nachtmerrieachtig aan. Precies wat Odysseus en de soldaten ook voelen. Datzelfde huwelijk tussen oude en nieuwe technieken klinkt terug in de soundtrack: een mix van traditionele Griekse instrumenten en elektronische muziek. Heel knap bedacht!
Tijdloos verhaal
Iedere keer dat je denkt dat de reis voorbij is, krijgt Odysseus weer een nieuwe uitdaging op z’n pad. Die menselijke worsteling met de realiteit maakt het verhaal nog zo relevant als in de tijd van toga’s en sandalen. Het blijft een echte Nolan-film dus houdt rekening met zijn stijl: hoog tempo, veel tijdsprongen, een kleurloze bijna kille stijl, en grote acteurs met piepkleine rolletjes. Zo zou je bijna vergeten dat Charlize Theron en Zendaya ook in de film zitten.
Christopher Nolan-films zijn somber en oud-Griekse verhalen zijn dat ook. Niet voor niets haalde de Britse filmmaker in Oppenheimer de Griekse mythe van Prometheus aan. Dan is de sprong naar de Odyssee best snel gemaakt, en het pakt briljant uit. The Odyssey is dé blockbuster die je deze zomer moet zien.
The Odyssey draait nu in de bioscoop.