‘BBB Limburg houdt vast aan mandaat en koers’, dat is de titel van een bericht op de BBB-website dat twee Statenleden zijn opgestapt. De ene – John Huizing – gaat in zijn eentje verder, de ander – René Franssen – heeft zich aangesloten bij Forum voor Democratie. Een dag eerder vertrok in Flevoland Statenlid Alfons Remery. Hij geeft zijn zetel terug. De reden? Er zijn nieuwe kansen buiten BBB. In Limburg zijn de twee BBB-spijtoptanten het niet eens met de koers, in Flevoland vindt Remery de koers te smal.
Om te zien wat er bij BBB aan de hand is, moeten we ook even kijken naar Zuid-Holland. Deze maand werd Mariëtte van Leeuwen wethouder in Den Haag namens de partij van Richard de Mos. Ze stopt daarom als BBB-gedeputeerde. Het wethouderschap is bij BBB in Zuid-Holland erg populair: drie Statenleden werden afgelopen maand eveneens wethouder en twee daarvan stopten meteen met hun activiteiten in de provincie. Alleen Edwin Veldhuijzen gaat de functies combineren.
Even afpellen. Al deze mensen kregen hun functie in maart 2023, toen BBB opeens de grootste partij van Nederland was. Die overwinning was te danken aan het succes van Caroline van der Plas in de Tweede Kamer, niet aan al deze mensen die misschien wel een beetje hadden geflyerd, maar waar verder nog nooit iemand van had gehoord. Ze hadden opeens een vrij machtige positie: in al deze provincies was BBB destijds de grootste partij en ging meebesturen.
Een zetel
We zijn nu ruim drie jaar verder en in maart zijn er nieuwe Provinciale Statenverkiezingen. Een ding is zeker: het succes van 2023 krijgt geen vervolg, zelfs niet als er binnenkort grote boerenprotesten komen tegen het stikstofbeleid en BBB als gevolg daarvan weer een grotere rol gaat spelen in het politieke debat. Iedereen weet: de massale steun van jaren geleden is weg. Migratie is nu veel belangrijker en daar zijn PVV, JA21 en Forum dominant, niet BBB. Wat de partij voor boeren heeft gepresteerd is sowieso onduidelijk.
Wat zou dat doen met al die mensen die via BBB een zetel kregen? Over de selectie van BBB weten we twee dingen: de kandidatenlijsten waren gevuld met mensen uit provinciale vrijwilligersteams. Persoonlijke banden waren belangrijker dan een gedeelde politieke filosofie, al waren al te extreme standpunten uit den boze. De fracties bleven grosso modo meestal bij elkaar: bij BBB wil men vooral harmonieus met elkaar samenwerken, zelfs als men het inhoudelijk niet helemaal eens is.
Of er veel inhoudelijke spanningen waren is twijfelachtig. De kans is groter dat veel kandidaten vooral ‘goede dingen’ voor de boeren en het platteland wilden doen en geen uitgesproken ideologisch profiel hadden. Dat kunnen we zien aan de stukken van het wetenschappelijk bureau van BBB waarin men voor de eigen partij niet eens een ideologische stroming kon vaststellen, en uit het feit dat de partij soms heel populistisch, maar soms ook juist heel bestuurlijk uit de hoek komt.
Naderend einde
Nu nadert het einde voor meer dan honderd politici. In sommige provincies wordt hardop gespeculeerd dat BBB weleens helemaal kan worden weggevaagd als een soort NSC 2.0. Waarom zou er überhaupt ergens één zetel overblijven? Rechtse stemmers kunnen ook bij andere partijen terecht en in de peilingen zitten ze daar al. Het maakt niet eens zoveel uit: zelfs als BBB in alle provincies een zetel of drie behoudt, zullen de meeste Statenleden en senatoren niet worden herkozen en dus moeten afzwaaien.
En dus denkt een Limburgs Statenlid opeens dat FvD beter bij hem past, al is er helemaal geen verandering geweest in de BBB-koers. Het enige nieuwe is dat het einde van zijn termijn in zicht is. Strategisch is deze nieuwbakken FvD’er wel: Forum hengelt iedereen zonder zware inhoudelijke toets binnen. Bij de voorspelde groei in maart zal er behoefte zijn aan enige ervaring. Of FvD hem dan een kans gaat geven is onduidelijk, maar bij BBB is er helemaal geen kans.
De leegloop is begonnen. Statenlid Remery vertrekt omdat hij komend jaar voor OPNL de Eerste Kamer in kan. Dat is natuurlijk waardevoller dan nog een paar maanden in de Staten, want die eindigen in het niets. Ook anderen nemen de benen naar andere – al dan niet lokale – partijen, want bij BBB stopt het sowieso. Een overstap in vrijwel alle richtingen is mogelijk, want BBB had toch nooit enig ideologisch profiel. We weten uit de Eerste Kamer dat zelfs D66 een optie is. Wat zal er dezer dagen druk worden genetwerkt.
Er is niets wat de BBB-leiding hier nog tegen kan doen.
Abonneer je hier op mijn nieuwsbrief en ontvang elk nieuw artikel via e-mail.
Waardeer dit artikel!
Als je dit artikel waardeert en je waardering wilt laten blijken met een kleine bijdrage: dat kan!
Zo help je onafhankelijke journalistiek in stand houden.
Beeld: twee nieuwsberichten op de BBB-website (bewerkt).