De president wordt ontvoerd, het internet ligt plat en militairen vallen de hoofdstad binnen: Taiwan houdt een tiendaagse militaire oefening waarin al deze scenario’s aan bod komen. Want de vrees voor oorlog met China is en blijft aanwezig. Hoe groot is de kans dat die binnenkort begint?

65 procent van de Taiwanezen gelooft niet dat China binnen nu en vijf jaar aanvalt, peilde(opent in nieuw venster) de Taiwanese denktank INDSR vorig jaar. Toch wil de regering op het ergste scenario voorbereid zijn.

Daarom pakt het leger groots uit tijdens de jaarlijkse oefening. Metropool Taichung bootste zondag een lockdown na. Inwoners werd gevraagd een halfuur binnen te blijven, de luchtalarmen loeiden en mobiel internet werkte niet tot nauwelijks. Doel: burgers bewust maken van de gevaren van een eventuele Chinese cyberaanval.

AFPPresident Lai (links met helm) oefent een evacuatie.

Peking ziet Taiwan als afvallige provincie en sluit een herovering met geweld niet uit. De spanningen tussen beide landen zijn bepaald niet nieuw en lopen al jaren op omdat China het aantal militaire oefeningen rond het eiland uitbreidt. Ook afgelopen jaar was er weer een toename.

Maduro-scenario

Naast cyberaanvallen vreest Taiwan ook een ‘Maduro-scenario’, namelijk dat president Lai Ching-te wordt ontvoerd zoals eerder dit jaar de Venezolaanse president overkwam. Mogelijk heeft die Amerikaanse militaire operatie China geïnspireerd iets soortgelijks te doen.

Concrete aanwijzingen daarvoor zijn er al, zegt Shen Ming-shih van het Taiwanese Instituut voor Nationale Defensie en Veiligheidsonderzoek. Hij wijst op satellietbeelden(opent in nieuw venster) die laten zien dat China in de woestijn een militair trainingscomplex heeft gebouwd dat lijkt op Taipei, de hoofdstad van Taiwan. Het wegennet van het complex heeft opvallende gelijkenissen met de straten rond het paleis van president Lai.

Google MapsIn de Chinese regio Binnen-Mongolië is een replica gebouwd van het presidentiële district in Taipei.

Voor Shen is het overduidelijk: het Chinese leger oefent “stedelijke oorlogsvoering” voor het geval dat Peking opdracht geeft om aan te vallen. “Maar we doorzien het en hebben tegenmaatregelen genomen. Zo bevindt het commandocentrum van de president zich niet langer alleen in het presidentiële kantoor.”

Jaren van oplopende spanningen doen de vraag rijzen hoe groot de kans op oorlog nou echt is. Dát het ooit gebeurt is aannemelijk, zeggen experts. Maar op korte termijn verwachten ze het niet.

Oorlog met Taiwan is namelijk slecht voor China’s economie. Bovendien is de Chinese marinevloot met een enorme opmars bezig. Als die doorzet, heeft China op zee uiteindelijk meer slagkracht dan Taiwans bondgenoot Amerika. “Wachten is dus logischer”, zegt Taiwan-kenner Xiaoxue Martin van Instituut Clingendael.

Taiwanezen zijn eraan gewend

Ze is net terug van een reis door Taiwan en zag met eigen ogen hoe de militaire dreiging toeneemt. “Toen ik aan de westkust was, hoorde ik iedere twintig minuten een gevechtsvliegtuig opstijgen van de militaire basis daar. En het aantal reservisten neemt snel toe. Tegelijkertijd gaat het normale leven in Taiwan gewoon door. Deze spanningen bestaan al decennialang en mensen zijn eraan gewend.”

Ook haar collega en sinoloog Garrie van Pinxteren denkt dat China voorlopig geen oorlog start. Ze verwacht dat Xi doorgaat met zijn huidige tactiek: militaire druk opvoeren en verdeling zaaien binnen Taiwan via bijvoorbeeld desinformatiecampagnes. “Ze proberen een deel van de Taiwanese samenleving aan hun kant te krijgen.”

Dat lijkt beetje bij beetje te lukken. Toen de Taiwanese regering dit jaar probeerde het defensiebudget te verhogen, strandde het plan in het parlement. Precies in lijn met China’s wens. Critici denken dat politici zijn beïnvloed of zelfs omgekocht door China.

De rol van Amerika

Of de situatie escaleert, en zo ja hoe snel, hangt voor een deel ook af van Amerika. De vraag is namelijk in hoeverre dat land bereid is Taiwan te steunen. Het antwoord op die vraag is moeilijk te geven gezien Trumps wispelturigheid. Eerder toegezegde wapenleveranties aan Taiwan worden keer op keer uitgesteld en daar zijn de Taiwanezen volgens Van Pinxteren “erg van geschrokken”.

Twee maanden geleden zei Trump tegen Fox News(opent in nieuw venster) dat hij er niet op zit te wachten “15.000 kilometer te moeten afleggen” voor een oorlog. Toch is het uit economisch oogpunt ondenkbaar dat Amerika zich onttrekt aan een eventuele escalatie tussen China en Taiwan.

Dat geldt ook voor Europa. Het Amerikaanse persbureau Bloomberg(opent in nieuw venster) becijferde dat een oorlog de EU binnen een jaar een financiële klap van 2 biljoen dollar kan geven. Het mondiale bruto binnenlands product (bbp) zou krimpen met ruim 8 procent. Dat zou betekenen dat de economische impact vele malen groter is dan de gevolgen van de coronapandemie en de financiële crisis van 2009.

ReutersInwoners van Taichung doen mee aan een evacuatieoefening in het station.