Vanavond is het zover. Op woensdag 12 augustus schuift de maan voor de zon en krijgen we in Nederland een gedeeltelijke zonsverduistering te zien. Rond 19.17 uur begint de eclips en omstreeks 20.11 uur wordt het maximum bereikt. In Nederland kan dan bijna 90 procent van de zon bedekt zijn. Grote kans dat je naast je eclipsbril ook je smartphone of camera tevoorschijn haalt. Alleen is een zonsverduistering fotograferen iets ingewikkelder dan een zonsondergang op Ibiza.
De belangrijkste regel: bescherm je ogen en apparatuur. Omdat de verduistering vanuit Nederland gedeeltelijk blijft, kun je niet veilig zonder bescherming rechtstreeks naar de zon kijken. Gebruik een eclipsbril die voldoet aan de ISO 12312-2-norm.
Voor een systeemcamera of spiegelreflex heb je een speciaal zonnefilter voor fotografie nodig dat vóór de lens wordt geplaatst. Kijk nooit door een ongefilterde optische zoeker naar de zon. Ook een normaal ND-filter is volgens Nikon geen veilige vervanger voor een zonnefilter.
Lees ook > Dit wordt het weer tijdens de zonsverduistering van 12 augustus (en dat ziet er goed uit)
De zonsverduistering fotograferen met je smartphone
Met een moderne iPhone, Samsung Galaxy of Google Pixel kun je prima uit de voeten. Probeer alleen niet met digitale zoom een gigantische zon te creëren. Daarmee vergroot je vooral pixels. Heeft je telefoon een echte optische telecamera, gebruik dan die.
Beter nog: maak gebruik van de lage stand van de zon. Zet bijvoorbeeld een kerktoren, skyline, boom, windmolen of mensen op de voorgrond. Dat levert vaak een veel interessantere foto op dan een klein lichtbolletje midden in een zwarte lucht.
Tik op de zon om daarop scherp te stellen en verlaag vervolgens handmatig de belichting. Heeft je telefoon een Pro-modus, begin dan bijvoorbeeld bij ISO 50 of 100 en een korte sluitertijd rond 1/500 tot 1/1000 seconde. Pas de instellingen vervolgens aan op wat je ziet. Kun je in RAW fotograferen? Zet dat aan. Daardoor heb je achteraf meer speelruimte bij het bewerken van je foto.
Kan de zonsverduistering je smartphonecamera beschadigen?
Je ogen zijn niet het enige wat je tijdens de eclips moet beschermen. Wie zijn smartphonecamera langere tijd rechtstreeks op de zon richt, loopt het risico de camerasensor permanent te beschadigen. De lens bundelt het felle zonlicht op de sensor, waardoor die kan opwarmen. In het ergste geval ontstaan beschadigde fotodiodes, met dode pixels, zwarte vlekken of verkleuringen in toekomstige foto’s als gevolg. Vooral langdurig filmen en het gebruik van telelenzen vergroten het risico.
De veiligste oplossing is daarom een geschikt zonnefilter voor de cameralens. Je kunt bijvoorbeeld gecertificeerd ISO 12312-2-filtermateriaal gebruiken en ervoor zorgen dat de volledige lens bedekt is. Houd je telefoon daarnaast niet minutenlang op de zon gericht en leg hem tussen de foto’s door uit de volle zon. Zo voorkom je dat die ene fraaie eclipsfoto je uiteindelijk een nieuwe smartphone kost.
Met een echte camera wordt het serieus
Wie een systeemcamera of spiegelreflex met telelens heeft, kan veel dichter bij de actie komen. Voor een flinke zon in beeld is ongeveer 300 mm of meer interessant. Met 600 mm kun je de eclips nog veel groter vastleggen.
Gebruik een stevig statief, fotografeer in RAW en zet vóór het richten een geschikt zonnefilter op de lens. Een lage ISO en een diafragma rond f/8 vormen een prima vertrekpunt. Welke sluitertijd je nodig hebt, hangt af van je zonnefilter, lens en de omstandigheden. Maak daarom vooraf testfoto’s. Ook handig: stel handmatig scherp. Zoom op het camerascherm in op de zon, stel hem scherp en laat de autofocus daarna met rust.
Vergeet niet om je heen te kijken tijdens het fotograferen van de zonsverduistering
Misschien wel de beste eclipsfoto heeft uiteindelijk helemaal geen enorme zon in beeld. Tijdens een zonsverduistering verandert het licht, kijken overal mensen omhoog en ontstaan bijzondere silhouetten en schaduwen.
Vooral met een smartphone kun je daarvan profiteren. Een camera met een enorme telelens maakt waarschijnlijk de betere close-up, maar een groep vrienden in silhouet met de verduisterde zon erboven? Daar is je telefoon juist perfect voor.
Zorg dat je ruim vóór 19.17 uur op je plek staat, test je compositie en houd rond 20.11 uur je camera gereed voor het beste plaatje. En vergeet tussen al dat fotograferen vooral niet zelf omhoog te kijken. Uiteraard mét eclipsbril.
