Aan het begin van de zomer stuurt importeur Very Fine Solutions de uitnodiging om een luistersessie met de MSB Cascade en de Sentinel bij te wonen bij MSB-dealer AudioXperience in Nuenen. Vandaag stel ik graag twee zalige hifi-componenten van MSB Technology voor, een fabrikant uit het ultra high-end segment.

MSB Technology

MSB Technology is een fabrikant in het hoogst gepositioneerde audiosegment en is gevestigd in Californië. MSB start eind jaren tachtig met het modificeren en het upgraden van cd-spelers.

Vervolgens ontwikkelt het bedrijf zich tot een exclusieve producent van digitale audiosystemen van referentieklasse die alle producten volledig in huis ontwerpt en vervaardigt. Een belangrijk kenmerk van MSB is dat het merk in plaats van het inkopen van 3rd-party oplossingen vrijwel alle technologie intern ontwerpt. In plaats van de standaard DAC-chips van Burr-Brown, ESS of AKM toe te passen, bouwt MSB zijn eigen discrete ladder-DAC architecturen met zorgvuldig geselecteerde MIL-SPEC componenten.

Daarnaast besteedt het bedrijf maximale aandacht aan een modulaire bouwwijze, ultranauwkeurige klokcircuits en een vergaande scheiding tussen digitale en analoge signaalwegen om ruis en jitter tot een minimum te reduceren. Ook ontwerpt en produceert de fabrikant de behuizingen van al haar audiocomponenten geheel in eigen huis. Dit vertaalt zich in een compromisloze bouwwijze waarbij de hoogst haalbare muziekbeleving altijd centraal staat. Ondanks dat het technische karakter dat bij de ontwikkeling centraal staat, wordt de muziekbeleving vaak omschreven als analoog, vloeiend, ruimtelijk en bovenal uiterst natuurlijk.

Wanneer ik het pand van AudioXperience betreed wordt de omgeving al direct gedomineerd door prestigieuze hifi merken. De set die vandaag aan een zeer selecte groep internationale hifi journalisten muziek wordt gepresenteerd liegt er ook niet om. De demonstratie van zowel de Cascade als de Sentinel van MSB wordt gedaan met een Antipodus Oladra muziek server, een MSB 500 stereo eindversterker en een set Magico S5 luidsprekers. De bekabeling is van het Nederlandse Ikigai Audio, een naam met een snelgroeiende bekendheid in high-end audioland. Alle componenten zijn met zorg zijn gekozen om de verschillen tussen beide top-DAC’s zelfs voor het niet-geoefende oor te onthullen.

De MSB Cascade

Voordat ik mijn luisterervaringen met je deel, wil ik je eerst meer over deze MSB-componenten vertellen. We starten de luistersessie met het tot voor kort heersende topmodel van MSB, de Cascade. Deze is ondertussen al een paar jaar op de markt en velen onder jullie zullen al eens muziek op een set van Very Fine Solutions hebben beluisterd waaraan deze machtige Cascade was toegevoegd.

De Cascade is ontwikkeld als een referentie-DAC binnen het hoogste high-end segment. De Cascade bestaat uit drie afzonderlijke componenten waarin digitale signaalverwerking, de analoge conversie en de Powerbase-voeding fysiek van elkaar gescheiden zijn uitgevoerd om ongewenste ruis en interferentie zo laag mogelijk te houden. Het meest belangrijke is de behandeling van het inkomende signaal waarbij deze opnieuw wordt geklokt en gebufferd waarna het door de digitale conversie van de MSB DAC wordt verwerkt. Via de optische Cascade-Link communiceren de verschillende onderdelen van het systeem vervolgens met elkaar.

De Cascade beschikt over acht Hybrid DAC MKII modules waarmee zowel DSD en PCM highres formaten in het native formaat kunnen worden afgespeeld. Voor de digitale signaalverwerking maakt de Cascade gebruik van zowel DSP-processors en FPGA-architecturen. Daarnaast beschikt het systeem over de uiterst nauwkeurige Femto 33 MKIII klok die jitter tot een minimum reduceert, als we überhaupt nog mogen spreken van met het oor waarneembare jitter. Dankzij de vertroeteling van de digitale en analoge signalen wordt de Cascade gezien als een van de meest geavanceerde digitale bronnen die financieel gezien nog enigszins binnen de realistische grenzen van de ultra high-end wereld vallen. Met een investering van net iets meer dan een ton lastig te begrijpen misschien, maar dit wordt al snel duidelijk wanneer je de Cascade voor het eerst bedient.

Al direct ervaar je door de met magnetische klikjes gerealiseerde feedback in de regelaar een zalige sensatie. Dergelijke kleine details maken net dát verschil in totaalbeleving waarmee een dergelijke investering naar jezelf is te rechtvaardigen, en dan heb je nog geen noot gehoord. Deze zogenaamde Director stuurt het digitale signaal vervolgens via een optische kabel naar de DAC en deze wordt tevens gebruikt als een voorversterker om de MSB S500 stereo eindversterker aan te sturen.

Deze eindversterker is, evenals de Cascade, compromisloos gebouwd voor muziekliefhebbers die enkel genoegen nemen met de best mogelijke prestaties, zonder onnodige complexiteit. Deze in klasse AB ontworpen versterker heeft een zware, compromisloze bouwwijze om trillingen en resonanties optimaal te dempen. De eindversterking levert een vermogen van tweehonderdvijftig watt aan acht ohm en verdubbelt dit bij vier ohm belasting. Hierbij speelt deze bij normale luistervolumes geheel in het aangename klasse A gebied. Jij zult dit vooral ervaren in een geluidsbeleving met een optimale controle, dynamiek en verfijning. En belangrijker, ongeacht de luidspreker die je hierbij wilt gebruiken. Dankzij de lage vervorming, hoge dempingsfactor en uitzonderlijk lage ruisvloer blijven tot de kleinste muzikale details behouden en combineert hiermee optimaal met de eerdergenoemde Cascade DAC.

En als we het dan toch over de compromisloze bouwkwaliteit hebben, is het interessant om te vermelden dat de zichtbare koellichamen zodanig zijn ontworpen dat de individuele ribben niet eindeloos blijven doorzingen wanneer deze door tonen in de muziek mee resoneren. De fabrikant heeft dit gerealiseerd door de onderlinge ribben enkele microns in dikte te laten verschillen zodat deze wel identiek ogen, maar hiermee elk een verschillende resonantiefrequenties hebben gekregen waarmee deze elkaar niet beïnvloeden. Dit is enkel mogelijk wanneer je gebruik maakt van de meest geavanceerde CNC-machines waarmee je tot een fractie van de dikte van een menselijke haar nauwkeurig kunt werken.

Deze mate van kwaliteit zou ik eerder verwachten van een ultra high-end audiomerk uit Japan, dan van een met de hand vervaardigd boetiekmerk uit de VS. Een dergelijke mate van kwaliteit kun je enkel realiseren wanneer je blijft investeren in technologie en alle belangrijke stappen van de ontwikkeling en het productieproces volgens de strengste normen in eigen huis uitvoert.

Luisterervaringen MSB Cascade 

We starten de demonstratie met de MSB Cascade. Deze is bij aanvang voorzien van firmware van de eerste generatie. Dit is een belangrijke eerste indruk, gezien MSB binnenkort met een lager gepositioneerde DAC op de markt komt die vrijwel identiek presteert aan de Cascade met deze eerste firmware generatie. De muziek streamen we via de Antipodes Oladra en maken hierbij gebruik van het streaming platform Roon.

De eerste track Voyage van Youn Sun Nah, laat zich met een fraaie ruimtelijkheid horen. De achtergrond is diep en de mate van transparantie, snelheid en realisme van zowel zang als gitaar geven me al snel kippenvel. Wanneer de akoestische bas vervolgens wordt geplukt ervaar ik met gesloten ogen een intieme presentatie waarbij elk element met een realistische grootte in de luisterruimte wordt neergezet. Het gemak waarmee dit wordt gedaan is opmerkelijk en snap waarom deze Cascade al sinds de introductie ervan zo’n succesnummer is.

Hierna volgt het prachtige I Love You van Billie Eilish. Op een hoogwaardige en goed gematchte set legt dit nummer al een flinke dosis gevoel in de ruimte, maar wat deze MSB-Magico combinatie met de stemlijmen doet in dit nummer, grenst aan magie. Ik krijg zelfs nóg meer kippenvel dan zojuist en het zweet breekt me uit wanneer ik me bedenk dat ik bij de volgende track toch echt geen veren in mijn nek wil ontdekken.

De zang, de stemmen en subtiele geluiden in de verre achtergrond laten op deze set niet veel te raden over. Wat een onthullend karakter en wat een goede gelaagdheid. Naast de overbekende gitaarlijn hoor ik nu zelfs overduidelijk een goed gedefinieerde pianolijn. Inclusief een mooie attack, sustain en delay. Dit lijntje heb ik niet eerder in deze kwaliteit mogen beluisteren. Tjonge jonge, wat is dit mooi.

Dan is het tijd voor Canto at Gabelmeister’s Peak van Alexandre Desplat. Dit nummer wordt vaak gebruikt om de laageigenschappen van een set te benadrukken. Het laag, ja dat is er beslist maar niet buitenproportioneel qua intensiteit en bij lange na niet het meest indrukwekkende in deze track. Bij deze set zijn juist het realistische getokkel van mandoline en de bewegingen van de brushes die onophoudelijk over het vel van de snare schuiven de highlights in deze track. Meestal wordt het nummer nog voor het kerkorgel zich laat horen weer afgezet. En dit is jammer. Gelukkig laat importeur Frank Vermeylen dit indrukwekkende gedeelte, waarbij tot de diepste orgelklanken gecontroleerd de ruimte in worden geworpen, nog even doorlopen. Wat een feest.

Hierna is het de beurt aan de live versie van het nummer Medellín van Madonna. Deze wordt met een heerlijke dieptewerking weergegeven en hierbij kun je ‘achter’ de gefluisterde zanglijnen en de elektronische (drum)shots en het publiek zelfs het omgevingsgeluid horen. Het resulteert in een welhaast maximale geluidsdiepte. Wat een fraaie en vooral bijzondere beleving.

Tot slot beluisteren we de live uitvoering van het iconische The Race van Yello. Deze set laat de van de wanden kaatsende synth klanken en het aanwezige publiek moeiteloos horen. Hiermee groeit de luisterruimte gehoormatig naar het niveau van een voetbalstadion. De openheid en snelheid waarmee de synths worden losgelaten op ons luisteraars laat me met gesloten ogen beleven alsof ik zelf in het publiek aanwezig ben.

Firmware update 

Hierna voert Frank een firmware update uit naar de huidige versie waar de Cascade op dit moment mee wordt uitgeleverd. Dit is iets om toch even te benoemen. Het is namelijk een FLAC-bestand dat je gratis van de website van MSB kunt downloaden. Dit is vandaag de dag in het tijdperk van enshittification niet zo gewoon meer en steeds vaker moet je als consument na een significante investering bijbetalen voor nieuwe of extra functionaliteit, al dan niet in abonnementsvorm. Gelukkig laat MSB zich hier niet toe verleiden, ook al kan de doelgroep dit prima betalen. Dit gratis te downloaden bestand speel je af via de Renderer en hierbij word je met gesproken woord door de update geleid. Is de update gelukt (of mislukt) wordt dit je in gesproken woord gemeld en speelt de Cascade een muziekfragment af. Hierna herstart de Cascade zichzelf waarmee de update wordt doorgevoerd en herhalen we de playlist. Briljant. Zo kan het dus ook.

Nadat de firmware update is geslaagd geeft Frank niet aan wat er in deze firmware versie is verbeterd of wat de effecten hiervan zullen zijn op onze muziekbeleving. Wanneer hij het nummer Voyage weer afspeelt meen ik direct al meer middenrif en meer gevoel in de zang te beluisteren. Ook ervaar ik minder randjes en rafeltjes, als we hier überhaupt al van konden spreken met de vorige firmware versie. De topend is delicater, maar beter waarneembaar. De geluidsdiepte is toegenomen waarmee er meer microdetail hoorbaar is, zonder dat hier extra energie aan wordt toegevoegd. De transiënt response lijkt hiermee nog verder te zijn verbeterd.

Daarnaast lijkt het alsof ik meer ‘in’ de muziek stap waarbij de plaatsing van de elementen in het geluidsbeeld wat strakker wordt omkaderd. Canto at Gabelmeister’s Peak laat onder de brushes nu zelfs meer ketelgeluid horen. Waar ik eerst meer vel beluisterde hoor ik nu dus ook het volume van de ketel eronder.

Het is subtiel, maar zelfs voor een ongetraind oor niet te negeren. Bij het aanslaan van het klokkenspel laat dit herkenbare instrument uit onze kinderjaren een minder opdringerige energie los dan tien minuten eerder. Zang heeft duidelijk meer body dan voorheen en de weergave in het laag lijkt een tandje strakker aangetrokken. Het geheel heeft door nu een meer ontspannen uitwerking op me.

I Love You krijgt nu meer het zolderkamerkarakter zoals ik het nummer eerder heb leren kennen, maar dan met een laag of zesentwintig aan extra informatie. Eerder vandaag lieten subtiele detaillering en delicate nuances al niets te raden over, nu wordt het zelfs gerangschikt naar een logische plek in het geluidsbeeld waarbij het geheel nog meer rust krijgt. Zelfs de provocerend vervormde stemlijn waarmee Eilish vele jaren geleden mijn aandacht van het album verschrikt naar de werking van de tweeters van mijn luidsprekers verschoof, wordt heerlijk gladgetrokken. Nee, dit is zeker niet jammer. Alle micro-informatie is namelijk behouden gebleven.

De karteltjes en imperfecties worden alleen nog even met de verfijndheid van een volleerd instrumentmaker van deze track afgebraamd om me tot aan mijn kruin in de muziek te laten wegzakken.

Hierna zet Frank een stukje klassiek op. Het Theme van Shindler’s List van John Williams, uitgevoerd door Anne-Sophie Mutter. Viool wordt prominent in de spotlights gezet, maar in plaats van het kenmerkende krassende geluid van geharste haren op de snaren, beluister ik nu ook de typische houtklank en het volume van de klankkast. Ik ervaar bovendien een mooie onderlinge scheiding van alle musici in het omvangrijke orkest. Elk element en instrument krijgt precies dat stukje ruimte en energie waarmee ik dit stuk klassieke muziek als eerlijk en bovenal realistisch ervaar. Verbeteringen die typisch aan een toename in snelheid van de omzetting, een nóg accuratere timing en kleine aanpassingen in de voicing van de ladder-DAC kunnen worden toegeschreven.

MSB Sentinel

Ten slotte schakelen we over op de uiterst indrukwekkend ogende MSB Sentinel. Nu zul je denken dat de Cascade ouder is dan de Sentinel, maar dat is onjuist. De Sentinel is al in een eerder stadium ontwikkeld en nog voor deze aan het publiek is geïntroduceerd is de techniek uit dit ontwikkelingsmodel al door gedruppeld in de Cascade die we nu al een paar jaar kennen.

Evenals de Cascade bestaat de Sentinel ook uit meerdere afzonderlijke componenten, maar hierbij is de interne architectuur verder opgesplitst en onderling efficiënter geïsoleerd voor de best mogelijke performance. De mechanische constructie van de Sentinel is zwaar uitgevoerd met maximale aandacht voor de demping van mechanische trillingen, resonanties, thermische stabiliteit en elektromagnetische afscherming. De signaaloverdracht tussen de verschillende onderdelen geschiedt nu via twee volledig galvanisch gescheiden fiber-optische Sentinel-Link kabels in plaats van een enkel exemplaar bij de Cascade.

De Cascade heeft een uiterst accuraat werkende Femto 33 MKIII klok, de Sentinel heeft een dubbele 44.1 en 48 kHz kloksectie die werkt met ‘ovenized crystals’. Daarbij worden de kristallen constant op temperatuur gehouden om de timingverschillen en de effecten van jitter tot een maximum te reduceren.

Op het gebied van digitale signaalverwerking gebruikt de Cascade al een zeer geavanceerde architectuur. De Sentinel splitst die verwerking nog verder op en scheidt digitale en analoge delen nog radicaler van elkaar.

De Sentinel gebruikt maar liefst tweeëndertig Hybrid DAC MKII modules in dual-mono configuratie, waardoor ruis, vervorming en niet-lineariteit worden gereduceerd tot een absoluut minimum. MSB doet er geheimzinnig over hoe ze deze discreet opgebouwde ladder-DAC modules inzetten. Ze zeggen zelf dat elke DAC-module een eigen signaal krijgt en wanneer je het digitale signaal per DAC-module opsplitst en de LSB, MSB en de middelste bitgroepen én vervolgens een parallelle of differentiële architectuur toepast zoals dit vaker wordt gedaan, kun je een nuttige bestemming voor al deze modules bedenken. Hiermee minimaliseer je immers optimaal fouten in de omzetting, realiseer je een significant lagere ruis, hogere lineariteit en een hogere dynamiek. Maar, aangezien MSB hier niet heel erg veel over kwijt lijkt te willen, kan ik je dit niet met honderd procent zekerheid zeggen. Dát ze iets dergelijks doen bewijst het aantal geïmplementeerde ladder DAC-modules.

Waar de technici wel openlijk over spreken is dat de stroomvoorziening uit drie volledig gescheiden voedingen voor de afzonderlijke delen bestaat, waaronder het linker kanaal, rechter kanaal en het belangrijke klokcircuit. Daarnaast is de mechanische constructie uitzonderlijk zwaar uitgevoerd met maximale aandacht voor de demping van resonanties, trillingen, elektromagnetische afscherming en thermische stabiliteit.

Dit is het absolute vlaggenschip van MSB Technology en is compromisloos ontworpen waarbij echt álle mogelijke beperkingen overboord zijn gegooid. Het totale systeemgewicht van deze DAC-combinatie loopt hiermee op tot meer dan honderd kilogram. Dit is het product dat wordt geboren wanneer je overenthousiaste techneuten een blanco cheque geeft waarmee ze helemaal los mogen gaan.

Luisterervaringen MSB Sentinel

We starten deze demonstratie eerst met de afsluiter bij de Cascade, Shindler’s List. Waar ik me in de eerdere configuratie al verbaasde over de goede scheiding tussen de instrumenten in het omvangrijke orkest, lijkt elke muzikant met deze Sentinel een oplichtende ‘aura’ te hebben tegen een inktzwart gordijn. De geluidsdiepte is hiermee nóg dieper dan voorheen. Hoe is dit mogelijk? Het zijn dezelfde tracks, maar kan me nu met gesloten ogen gevoelsmatig langs alle muzikanten begeven en zie in gedachte dat ze zich voor me in het zweet werken. Zo precies, zo delicaat en zo… echt. Heel bijzonder.

Bij Canto at Gabelmeister’s Peak ervaar ik nu dat het ketelgeluid de energie van het vel met de brushes zelfs evenaart. Met deze Sentinel lijkt de optimale balans te zijn gevonden. Het eerder felle en kleine klokkenspel zoals ik dit uit mijn kinderjaren kende is tot een meer volwassen formaat uitgegroeid en heeft zelfs een soort van warme gloed over zich, zonder het hinderlijke ‘ringing’ effect. Zang heeft nu een extra dimensie gekregen en hoor bij elke zanglijn meer lucht uit de longen stromen. En over lucht gesproken, het kerkorgel wordt nu intens van karakter en behalve de diepe gecontroleerde grondtonen hoor ik nu ook de lucht die in de pijpen wordt geblazen op het moment dat de toetsen worden aangeslagen en de ventielen worden bediend. Heel indrukwekkend.

De track Voyage laat de ruimte verder in omvang groeien dan met de Cascade het geval was. Gitaar laat nu de onmiskenbare klank van nylon snaren horen zoals je deze doorgaans enkel ervaart wanneer de gitaar direct onder je kin hebt en de klankkast resonanties in je buik en borst voelt. Zang heeft nu nog meer body gekregen en laat zich dieper vanuit het middenrif horen. De staande bas komt intenser op me over en laat bovenal meer aan laag informatie horen. Niet zozeer meer energie, maar veel meer precisie, controle en met een delicatere klank. Op hetzelfde moment krijgen alle overige instrumenten meer onderlinge ruimte en komen duidelijk van elkaar los.

Bij The Race van Yello is de zaal nogmaals een stapje in grootte toegenomen en het publiek wordt met zoveel meer aan realisme weergegeven. Fluitende en schreeuwende fans zijn moeiteloos verstaanbaar. De elektronische klappen en het diepe, intense laag waar dit duo zo om bekend staat, knapt energiek van de Magico luidsprekers af. Zelfs het typisch ploppende geluid van het membraan van de zangmicrofoons zijn moeiteloos met deze Sentinel waarneembaar. Terwijl de synths naar volumeniveau elf gaan, kun je het publiek dat in de zaal in alle feestgeweld losgaat zelfs nog steeds moeiteloos waarnemen.

All Apologies, ditmaal uitgevoerd door de in 2023 overleden Sinéad O’Conner, geeft me tot slot bijna de beangstigende veren. Nee, ze behoort niet tot mijn favoriete zangeressen en ook Nirvana, waar het origineel van afkomstig is, heeft deze status niet bij me. Maar, wat wordt dit nummer met een enorme echtheid en een hoge dosis gevoel in de ruimte geprojecteerd. Geheel akoestisch en niet versterkt. Uitsluitend met haar stembanden en akoestisch gitaar waarbij haar nagels ritmisch begeleidende akkoorden aanslaan heeft een verslavend effect op me.

De geluidsdiepte diepte, breedte en hoogte door de overduidelijk waarneembare ruimte echo’s laten haar nog eenmaal tot leven komen. Alsof ze zojuist van daarboven is neergedaald en op een bescheiden houten stoeltje voor ons heeft plaatsgenomen om nog eenmaal een exclusieve performance te geven. Dit is echt Hemels. Hier kan ik uren en uren onafgebroken naar luisteren. Dit is wat muziek, mits goed gereproduceerd, met je kan doen. 

En wat is het meest bijzondere? De beluisterde muziekstukken zijn geen audiofiele producties, nieuwe opnamen of versies met een speciale mastering. Alle informatie die we vandaag beluisteren is altijd al in deze oude opnames aanwezig geweest. In vergelijking met de formidabel presterende Cascade laat de Sentinel de beleving van grootte en realisme nog eens verder toenemen. Wanneer ik spreek van de juiste grootte heb ik het niet alleen over de zang of instrumenten, maar ook over de ruimte of omgeving waar het tot stand is gekomen. Dit niveau is blijkbaar haalbaar wanneer je echt alle compromissen overboord gooit.

Qobuz Connect 

We hebben tot nu de muziekstukken gestreamd via Roon. Ik begrijp van Frank dat hij deze nummers via Qobuz heeft gedownload en deze vervolgens via Roon vanaf de muziekserver heeft afgespeeld. Nu schakelen we dus over op de Connect-versie van Qobuz.

Het moet gezegd worden, Qobuz (Connect) behoort tot een van de streaming content aanbieders met de hoogste audiokwaliteit van dit moment. Vervolgens herhaalt hij een deel van de playlist via Qobuz Connect. Dit is het moment dat ik direct een verschil tussen de eerdere streams en deze waarneem. Het verschil is in werkelijkheid niet wereldschokkend, maar door het hoge kwaliteitsniveau enkele minuten eerder voelt het wel als zodanig. De techniek van deze Sentinel is zo hoogwaardig ontworpen, dat de set de verschillen in mediadrager en streamingmethode genadeloos blootlegt. 

Hoe kan ik dit alles nu zodanig beschrijven dat je de impact hiervan begrijpt zonder dat je dergelijke verschillen ooit zelf hebt beluisterd? Misschien kun je de stap van een kwalitatief goede DAC van een willekeurig merk naar de Cascade het best vergelijken met de stap in beeldresolutie van een 32-inch HD-televisie naar een 55-inch Full-HD televisie. Van de Cascade naar de Sentinel is vergelijkbaar met de stap van 55-inch Full-HD naar 75-inch 4K-UHD beeldformaat, maar dan in geluidsresolutie. De stap van Qobuz tracks via Roon naar Qobuz Connect na de eerdere streams voelt hierbij als het kijken van 4K UHD Blu-Ray content gevolgd door een gecomprimeerde 4K YouTube stream op een 4K-UHD beeldscherm. Ik zeg, chapeau aan de ontwikkelaars van MSB.

Cascade en Sentinel, twee broers met een succesvolle carrière op een verschillend vlak

Mijn eerste kennismaking met de MSB Cascade was tijdens het Dutch Audio Event in Veldhoven en ondanks de vele astronomisch geprijsde sets die ik in mijn auteursleven heb beluisterd, maakte de muziekbeleving achterin de ruimte van Very Fine Solutions me stil. Tijdens de luistersessie bij AudioXperience in Nuenen presenteert de MSB Cascade zich wederom aan me als een hoogwaardige referentie-DAC die al ver voorbij de grenzen van de conventionele high-end audio maatstaf schiet. De Cascade levert muzikale verfijning met buitengewoon veel realisme en is financieel nog relatief bereikbaar. De MSB Sentinel is daarentegen ontworpen als het compromisloze vlaggenschip en is feitelijk een technologisch statement voor maximale audioprestaties, bedoeld voor omgevingen waar kosten en complexiteit geen rol spelen.

In de praktijk hangt het hoorbare verschil natuurlijk sterk af van de rest van de audioketen en de luisterruimte. De door ons beluisterde set in de akoestisch behandelde ruimte bij AudioXperience was zodanig samengesteld dat deze de verschillen ook kón laten horen en dit gaat hand in hand met een zekere investering.

Al met al komt de set met de MSB Cascade inclusief de bekabeling op een prijspunt net boven de 400.000 euro. Kies je voor de Sentinel, dan schiet de prijs van deze set net boven de zeven ton waarmee dit voor mijzelf een fractie buiten mijn persoonlijke bestedingspatroon ligt. Dit geldt waarschijnlijk voor de meeste muziekliefhebbers onder jullie, maar ook ken ik voldoende muziekliefhebbers die zich hierdoor niet laten afschrikken.

Van de nieuw aangekondigde en iets lager gepositioneerde Palisade DAC van MSB Technology, waarin de technologie van de Cascade is door gedruppeld, heb ik dan ook hoge verwachtingen. Deze zal veel van de eigenschappen hebben van de Cascade zoals we dit hebben beluisterd met de oorspronkelijke firmware en kan met een geschat prijskaartje tussen de zestig- en zeventigduizend euro met geduchte concurrenten wedijveren.

Er is overigens al een Discrete DAC en Roon eindpunt van MSB verkrijgbaar vanaf zo’n 15.000 euro. Maar, ook een dergelijke investering blijft een behoorlijke aderlating voor velen. Toch is een dergelijke hoge prijs maar relatief en de waarde van geld steeds minder waard. Behalve het oog voor de kleinste details tijdens de ontwikkeling van zo’n ultra high-end component, is het ontwikkelen en produceren van dergelijke componenten door de alsmaar aangescherpte wetgeving in Californië, Europese heffingen en de toename van logistieke kosten en grondstofprijzen en arbeidsloon op een dergelijk prijspunt aanbeland.

Bedenk je dat, bijvoorbeeld, een in 1988 vrij exclusieve maar niet buitensporig kostbare Marantz CD12 transport inclusief de bijbehorende DAC omgerekend naar euro’s destijds zo’n 4.350 euro kostte. Wanneer we alle factoren van inflatie en de gestegen kosten voor materiaal, energie en arbeidsloon meenemen zou deze identieke combinatie voorzien van veertig jaar oude technologie vandaag de dag tussen de twintig- en dertigduizend euro kosten, zeker wanneer deze in Europa of Japan wordt vervaardigd. Dat biedt perspectief toch?

Mijn advies, onthoud de naam MSB Technology en breng importeur Very Fine Solutions zeker een bezoek tijdens de volgende Dutch Audio Event – of plan een luisterafspraak bij AudioXperience in Nuenen wanneer je je in dit prijssegment oriënteert. Dat wordt een moment om niet snel te vergeten.

Conclusie

De MSB Technology Cascade en Sentinel laten zien hoe ver digitale audiotechniek zich kan ontwikkelen wanneer compromisloze engineering centraal staat. Beide zijn gebouwd vanuit dezelfde ontwerpfilosofie, maar richten zich duidelijk op een andere doelgroep.

De Cascade is ontwikkeld als een uiterst verfijnde referentie-DAC voor systemen op topniveau, terwijl de Sentinel vooral dient als een technisch grensverleggend statement waarin elk onderdeel tot het uiterste is doorontwikkeld. Ik heb bij AudioXperience ervaren dat dit resulteert in nog meer ruimtelijkheid, fijnere dynamische nuances, een lager ruisniveau en een nóg natuurlijkere presentatie. Op hetzelfde moment laat de Cascade zien dat een systeem niet volledig compromisloos hoeft te zijn om al prestaties te leveren die binnen high-end audio als absoluut referentieniveau worden beschouwd. Magisch dit.

Fabrikant: MSB Technology | msbtechnology.com
Distributie: Very Fine Solutions | veryfinesolutions.com
MSB Dealer: AudioXperience | audioxperience.com

Overige informatie en prijzen op aanvraag