Een nieuwe partij kondig je niet aan, die laat je boven de markt hangen. En dus hoorden we oud-staatssecretaris Gijs Tuinman onlangs op televisie zijn interesse kenbaar maken voor een nieuwe partij van Mona Keijzer. Volop gespreksstof: begint Keijzer überhaupt een partij? Hoe moet die er dan uit gaan zien? Is het politieke landschap rechts van de VVD niet veel te vol? Is Tuinman misschien een van de mensen die de partij gaat trekken? Of zit hij nog gewoon bij BBB? Zoekt hij een baan?  

Eigenlijk zijn we deze week niet veel verder gekomen dan de speculatiefase. Er is een partij opgericht met de naam Project 2029, maar Keijzer is daar in ieder geval geen bestuurder van, zo maken we op uit de gegevens van de Kamer van Koophandel. Keijzer zegt zelf überhaupt nog na te denken over haar politieke toekomst, maar ‘Haagse bronnen’ beweren dat Project 2029 weldegelijk haar partij is, dus we kunnen lekker verder speculeren. Voorlopig nemen we maar even aan dat de bronnen gelijk hebben.

Je zou kunnen denken: Keijzer overweegt serieus een partij te beginnen en praat daar met allerlei mensen over. Ze kan er nog steeds vanaf zien. Probleem in deze eerste fase: de toekomstige leider wordt door haar hele netwerk aangemoedigd ‘ervoor te gaan’. Zo ging het in een grijs verleden ook bij Rita Verdonk en recent bij Pieter Omtzigt. Waar de toekomstige leider ook komt, overal zeggen fans dat de nieuwe partij een groot succes gaat worden. Zie er dan nog maar eens vanaf. 

 

Geen overwinning 

Het slechte nieuws is dat het verre van zeker is dat Project 2029 een succes wordt. Niet alleen omdat niet elke nieuwe partij een klapper kan zijn, maar vooral omdat er geen concrete aanwijzingen zijn dat Keijzer een enorme stemmentrekker is. Bij BBB haalde ze wel een aardig aantal kiezers binnen, maar toen de partij haar als premierskandidaat presenteerde leverde dat nou niet echt een enorme verkiezingsoverwinning op. Wat dat betreft waren de vooruitzichten van Verdonk en Omtzigt beter. 

Een onderscheidende politieke filosofie of programma zou de nieuwe partij natuurlijk kunnen helpen, maar daar weten we eigenlijk nog maar weinig over. We weten vooral dat Keijzer een bredere partij wil dan alleen een boerenbelangenclub als BBB, anders was ze daar niet weggegaan. De naam Project 2029 lijkt te verwijzen naar Project 2025 van de Heritage Foundation, die een uiterst conservatief programma schreef voor de Trump-regering. Echt uniek is zo’n lijn ook niet.  

Linkse mensen hoor je dezer dagen roepen dat Keijzer vooral een partij moet beginnen, want uiterst rechts kan nooit genoeg versnipperen. Ze hebben gelijk, maar op rechts heeft men dat nooit begrepen. Onderlinge relaties en persoonlijkheden bepalen het bestaan van partijen, niet de al dan niet onderscheidende politieke programma’s. Zo hebben we nu in de Kamer op deze flank zes partijen, partijtjes en partijtjes in wording, en dan rekenen we de SGP vanwege de specifieke religieuze achterban niet eens mee.

 

Zwakke clubs 

Uit de berichtgeving kunnen we opmaken dat Keijzer dit eigenlijk ook wel begrijpt en dus overleg heeft gevoerd met partijen die al op deze flank actief zijn: DNA van Gidi Markuszower en BVNL van Wybren van Haga. Deze partijen – voor zover je daarvan kunt spreken – laten eigenlijk al zien wat het probleem van Project 2029 is: Keijzer wil wel samenwerken, maar alleen met zwakke clubjes. Zo blijft zij de baas. Je zou ook kunnen denken dat het nog platter is: JA21, PVV en FvD willen niet, BBB heeft haar uitgekotst. Dan blijft er weinig over. 

Samenwerking met Markuszower klinkt slim, want dan heeft Keijzer er in één klap zeven zetels bij. Maar de DNA-partij heeft geen enkele aantrekkingskracht, ontbeert populaire Kamerleden en is op geen enkele manier onderscheidend dan wel zichtbaar. Lid kun je er ook al niet van worden, wat suggereert dat DNA binnenkort niet meer bestaat. Als Keijzer niet met Markuszowers clubje samenwerkt, stopt voor deze Kamerleden het politieke avontuur. Ze kunnen dan hooguit nog individueel kijken wat hun opties zijn.

De keuze om met BVNL te gaan praten is eigenlijk nog gekker. Van Haga zit niet meer in de Kamer en al jaren lopen lokale fracties van BVNL weg, zoals onlangs in Bronckhorst. Tegelijk kun je je afvragen of die lokale fracties er voor het beginnen van nieuwe partijen überhaupt toe doen. Het enige wat Van Haga in de aanbieding heeft zijn een paar duizend leden. Dat brengt subsidie wellicht dichterbij, maar daar is alles wel mee gezegd. Keijzer ziet het niet zitten, zo schijnt. 

 

Geen bouwers

Zo zijn we bij de vraag welke individuele politici zich willen aansluiten. Twee zijn er inmiddels bekend: oud-onderwijsminister Gouke Moes en oud-Europarlementariër Rob Roos. Ook oud-staatssecretaris Nicki Pouw-Verweij wordt genoemd. Gijs Tuinman is nog niet aan komen waaien, maar misschien komt dat nog. Zoals u weet: er lopen ontzettend veel gewillige oud-politici rond, dus het zou zomaar kunnen dat Keijzer dezer dagen door heel veel mensen wordt geappt. Misschien de individuele Kamerleden van DNA? Wie zal het zeggen. 

Of de huidige namen fantastische steunpilaren zijn? Stemmentrekkers zijn ze sowieso niet. Moes hield het geen vier jaar bij BBB uit, maar hij was tenminste nog een beetje trouw. Roos ging via FvD naar JA21 en splitste ook daar weer af. Sindsdien probeert hij zonder al te veel succes influencer te zijn. Pouw-Verweij ging van FvD via JA21 naar BBB en zit daar nog steeds. Of niet, natuurlijk. Eigenlijk weet niemand het. Kern: het zijn allemaal mensen die binnen de kortste keren weer weg zijn.

Zo wordt duidelijk wat Project 2029 is: iets tijdelijks. Niet alleen omdat alle namen spijtoptanten zijn, maar ook omdat hun loopbaan laat zien dat ze altijd voor zichzelf gingen en nooit bereid waren echt in een partij te investeren, met name toen het lastig werd, de verhoudingen verslechterden of er onderling meningsverschillen ontstonden. Als men zich alleen maar bij een partij aansluit vanwege een kansje op een zetel in de Tweede Kamer, weten we allang hoe het met zo’n initiatief afloopt. 

Opeens snap je de naam Project 2029: het is een ‘project’, iets wat per definitie tijdelijk is. Zelfs het jaartal is toepasselijk: in 2029 zijn geen Tweede Kamerverkiezingen. Dan is het project kennelijk alweer afgerond. 

 

Abonneer je hier op mijn nieuwsbrief en ontvang elk nieuw artikel via e-mail. 

 

Waardeer dit artikel!

Als je dit artikel waardeert en je waardering wilt laten blijken met een kleine bijdrage: dat kan!
Zo help je onafhankelijke journalistiek in stand houden.