Toen agenten het kind alleen in een auto zagen, vouwde zij haar duim in haar handpalm en sloot de rest van haar vingers eromheen. Het handgebaar wordt gezien als hét internationale teken om stilletjes om hulp te vragen. En voor het meisje had dit zin, want ze werd bevrijd uit de auto en de persoon die haar meenam werd aangehouden.

Verspreid via TikTok

Volgens Frank Hoen, oprichter en voorzitter van Amber Alert Europe, komt dit gebaar van een stichting in Canada. “Die kwamen ermee tijdens corona, ze vonden het nuttig om aan andere mensen te kunnen communiceren dat ze in de problemen zitten.” Daarna is het voornamelijk verspreid via social media zoals TikTok.

“Dus mensen die op social media zoals TikTok zitten hebben het wel vaker voorbij zien komen en begrijpen het sneller”, legt hij uit. “Maar het is niet een officieel gebaar. Het is ook geen onderdeel van politie-opleidingen. Dus als iemand het herkent, is dat omdat het een toevallige TikTok-gebruiker is.”

Complete plaatje

Dat is volgens Hoen ook het lastige met dit gebaar: je moet het maar herkennen en begrijpen dat iemand in gevaar is. “Je wil de aandacht van een ander trekken. Maar die ander moet dat gebaar natuurlijk ook kennen.” Anders helpt het niet.

Ook kan je het gebaar niet in iedere situatie als hetzelfde beschouwen. Het is volgens gedragskundige dan ook het beste om naar het complete plaatje te kijken, zegt Hoen. “Want als jij een een bibberend kind ziet naast een man die ongemakkelijke dingen doet, dan is dat anders dan iemand in een donker steegje die je met datzelfde handgebaar naar zich toe wil lokken.”

Niet zelf de held spelen

Wel is het het beste om, als je iemand tegenkomt die dit gebaar maakt, het altijd serieus te nemen, zegt Hoen. “Iemand trekt je aandacht, kijk wat je ziet. Als je zo iemand veilig kan benaderen, vraag gewoon: ‘Wat is er aan de hand? Ben je veilig? Wil je dat ik de politie bel?'”

“En met een simpele knik zouden ze dat kunnen beantwoorden, en bel dan de politie.” Maar, maakt hij duidelijk, ga niet zelf de held spelen of dingen aannemen waarmee je jezelf in gevaar brengt. “Let altijd op je eigen veiligheid en die van het betreffende persoon.”

Eigen taal

Hoewel dit handgebaar nog niet officieel is in Nederland of bij politieopleidingen, denkt de voorzitter van Amber Alert Europe wel dat dit in de toekomst kan gebeuren. “Als een samenleving aangeeft dat dit hun taal is, wordt het uiteindelijk erkent als een officieel gebaar en wordt het veelal overgenomen door anderen.”

“Dus dit kan het begin zijn van fenomeen dat uiteindelijk uitmond in een officieel signaal”, gaat hij verder. “Dan weten mensen en de politie precies wat ze in zo’n geval moeten doen en moeten laten.”