Lidewij de Vos gaat met zwangerschapsverlof. Je zou denken dat Thierry Baudet terug kan keren in de Tweede Kamer. Hij vertrok om de gemeenteraadsverkiezingen voor te bereiden en die liggen alweer maanden achter ons. Maar nee: voormalig JFvD-voorzitter Iem al Biyati neemt de plek van De Vos in. Zie hier hoe een niet-transparante partij werkt: niemand kent de achtergrond van dit soort keuzes. De verklaringen van de partij zelf zijn onbetrouwbaar. Komt Baudet ooit nog terug? Dat was wel de belofte. 

Deze kwestie is vooral interessant als we kijken naar het werk dat Baudet gedaan zou hebben in de aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen. Hij suggereerde bezig te zijn met de selectie en training van aspirant-raadsleden. Daar lijkt het niet op: bij vijf raadsleden waren al meteen problemen omdat ze niet begrepen hadden dat FvD niet wil dat kandidaten met voorkeursstemmen hun zetel innemen. Baudet had ze kennelijk de partijregels niet verteld.

Aan teamvorming is ook niet gedaan, want in Apeldoorn maakt de fractie publiekelijk ruzie. In Land van Cuijk is een raadslid afgesplitst. Zijn standpunten zijn overduidelijk niet gecheckt. De lijst probleemgevallen groeit, want de afgelopen twee weken vertrokken maar liefst twee lokale fractievoorzitters. Er is een verschil met de eerdere gevallen: we hebben geen idee van het hoe en waarom. 

 

Twee fractievoorzitters

In Zaanstad stapte Tom de Krijger per direct op. Hij liet de gemeente weten dat de oorzaak is gelegen in ‘persoonlijke omstandigheden’ en ‘een verschil in zienswijze’. Dat zijn redenen die je altijd op kunt geven als je niets wilt uitleggen. De combinatie is vreemd. ‘Persoonlijke omstandigheden’ zijn op zichzelf immers voldoende. Er was kennelijk óók inhoudelijke of organisatorische frictie. Of zit het toch anders en kon De Krijger het raadswerk gewoon niet aan? Bij zijn eerste debat werd hij onwel. 

In Noordoostpolder hebben we iets meer informatie over de opeens vertrokken fractievoorzitter Sandy IJntema. Ze schreef een ontslagbrief vol rare formuleringen. Zou het AI zijn? De algemene boodschap is dat ze haast heeft. Waarom ze zo spoedig mogelijk weg wil, lezen we niet. Een verdere verklaring ontbreekt eveneens. FvD spreekt over ‘persoonlijke omstandigheden met betrekking tot haar gezondheid’. Maar dat schrijft IJntema zelf dan weer niet. 

Als we verklaringen van FvD niet kunnen geloven, omdat Baudet overduidelijk helemaal niet naar de FvD-kandidaten keek, moet je je afvragen of een verklaring van het FvD-partijkantoor over het vertrek van de fractievoorzitter in Emmeloord wel klopt. De vraag stellen is hem beantwoorden. Er is tegelijk weinig reden om aan te nemen dat IJntema er zelf ooit nog iets over gaat zeggen. Dat is onacceptabel, maar wel begrijpelijk als we kijken naar de context.

 

Praten over Forum 

Hoe vrij zijn de betrokkenen om te praten over wat er bij Forum gebeurt? Daarvoor moeten we terug naar de onthullende documentaire die Powned twee maanden geleden uitzond. FvD wordt steeds extremer en lijkt op een sekte die je niet gemakkelijk kunt verlaten omdat je dan wordt geïntimideerd. Daarmee hebben we meteen de kern te pakken. Vertrekkers durven vanwege die intimidatie hun mond niet open te doen of doen dat alleen anoniem.

Dit gegeven levert een documentaire op waarin nauwelijks concrete, herkenbare gebeurtenissen worden beschreven. Er is met twintig mensen gesproken, maar slechts vier daarvan komen in beeld. Daarvan zijn er dan weer twee al jaren vertrokken. Waarom geen herkenbare voorbeelden van opkomend extremisme? Heel simpel: omdat als die worden besproken, FvD kan achterhalen welke (ex-)leden met Powned hebben gepraat. Daar helpt een vervormde stem niet tegen.

Afgelopen week bracht Vrij Nederland een artikel over vrouwen die binnen jongerenorganisatie JFvD onder druk zouden zijn gezet om seks te hebben. Het stuk heeft precies hetzelfde probleem als de documentaire van Powned: nauwelijks specifieke gebeurtenissen. Ook hier kun je vermoeden dat oud-leden wel willen praten, maar erop gebrand zijn dat ze nooit herkenbaar worden voor mensen die destijds óók bij Forum rondliepen. Dat kan gedoe opleveren. 

 

Onvoldoende 

Waarom zijn die twee lokale fractievoorzitters weg? Als ze niet of nauwelijks informatie geven over hun vertrek, kunnen we slechts speculeren. Laten we beginnen bij de constatering dat Baudet niets deed aan de selectie of slecht werk afleverde. Dan gebeuren er ongelukken en krijgen ongeschikte mensen een zetel. Ze kunnen het raadswerk niet aan omdat ze er niet op zijn voorbereid, of ze weten niet goed bij welke partij ze zijn beland. Die blijkt bijvoorbeeld een stuk extremer dan ze hadden verwacht. 

Bij de lokale fracties is sprake van een paradox. Aan de ene kant is Forum niet met deze fracties bezig en heeft er zo goed als nul interesse in. Dat kun je zien in Apeldoorn waar elke normale partij allang een mediator naartoe had gestuurd. Aan de andere kant zijn diezelfde lokale fracties een verdienmodel en dus zal de partij zich er niet helemaal afzijdig van houden. Hier opent een hele waaier aan potentiële problemen waardoor fractievoorzitters er de brui aan kunnen geven. 

Uit de documentaire van Powned en het artikel van Vrij Nederland kun je concluderen dat sommige oud-leden van FvD en JFvD spijt hebben, zich zorgen maken over hoe de partij zich ontwikkelt en daarvoor willen waarschuwen. Misschien zijn de huidige weglopers er voorbeelden van. Weggaan is goed, maar je bent je kiezers wel een verklaring schuldig. Intimidatie is heftig, maar die zal nooit stoppen als iedereen eraan toegeeft. Juist van raadsleden mag je verwachten dat ze zich verantwoorden. 

 

Abonneer je hier op mijn nieuwsbrief en ontvang elk nieuw artikel via e-mail. 

 

Waardeer dit artikel!

Als je dit artikel waardeert en je waardering wilt laten blijken met een kleine bijdrage: dat kan!
Zo help je onafhankelijke journalistiek in stand houden.