Lekker lang slapen klinkt als een goed idee. Maar als je je lichaam jong wilt houden, bestaat er dan ook zoiets als té lang in bed liggen?
Nee hè? Nu al acht uur? Daar lig je dan, doodmoe na een te korte nacht. Nog brak en suf van gisteravond. Maar je moet je bed uit, want je werk roept. Suf ga je op de rand van je bed zitten. Vanavond maar lekker vroeg gaan slapen, neem je je voor. En vooral geen wekker zetten. Want hoe meer slaap, hoe beter, toch?
Niet te veel, niet te weinig
Nou…niet helemaal. Nieuw onderzoek van onder meer Columbia University (VS) laat zien dat zowel te weinig als te véél slaap samenhangt met een hogere biologische leeftijd. Dat is iets anders dan je leeftijd in jaren: je biologische leeftijd zegt meer over hoe oud je lichaam van binnen is. Dit kun je aflezen aan de fitheid van je cellen, weefsels en organen.
Voor de studie analyseerden de onderzoekers gegevens van ongeveer 500.000 Britten, tussen de 37 en 84 jaar oud. Hierbij keken ze naar het aantal uren dat deze mensen sliepen, maar ook naar 23 kenmerken die hun biologische leeftijd verraadden. Daarbij kun je denken aan hersenscans, eiwitten in het bloed en sporen die de stofwisseling achterlaat in het lichaam.
Uit dit alles kwam een opvallend patroon naar voren: de relatie tussen slaap en biologische veroudering bleek U-vormig. Wie heel weinig sliep (minder dan zes uur nacht) én wie juist opvallend veel sliep (meer dan acht uur), had gemiddeld een hogere biologische leeftijd dan wie daar tussenin zat. Kortom: te korte nachten zijn niet goed, maar te lange ook niet.
Nog meer schade
Van te weinig nachtrust word je niet alleen moe, het vergroot volgens de onderzoekers ook de kans op depressie en angststoornissen. Ook hebben kortslapers vaker lichamelijke problemen zoals diabetes en hart-en-vaatziekten.
Maar fanatieke uitslapers zijn ook niet helemaal veilig. Zowel te kort als te lang slapen hing samen met onder meer astma.
En alsof dat niet erg genoeg is, vonden de wetenschappers ook bij te lang slapen een verband met depressie. De biologische veroudering van onder meer de hersenen en vetweefsel speelt hierbij mogelijk een rol. De onderzoekers konden alleen niet helemaal vaststellen of de depressie hier oorzaak of gevolg van het te lange slapen was.
Wat is het ideale aantal uren?
Hoelang moet je dan wél slapen? Dat verschilt een klein beetje per geslacht. Voor vrouwen ligt het ideale gemiddelde tussen de 6,5 en 7,8 uur slaap. Mannen kunnen toe met zes minuten minder aan de slag: afgerond 6,4 en 7,7 uur per nacht.
Samengevat: om biologische veroudering en een hele lijst aan gezondheidsproblemen tegen te gaan, is meer slaap is niet automatisch beter.
De volgende keer na een nachtje doorhalen hoef je dus niet gelijk de wekker uit het raam te gooien om de nacht erop extra slaapuren te maken. Een goede nachtrust draait niet om zoveel mogelijk, maar om genóeg slaap.
Sophia studeert Film- en Literatuurwetenschappen aan Universiteit Leiden en loopt stage op de redactie van Quest. Ze is geïnteresseerd in films, verhalen en de wetenschap achter bepaalde dingen. In haar vrije tijd is ze vaak in de bioscoop te vinden of op zoek naar een onderwerp voor haar volgende goede verhaal.